Культурэ кIэныр къэтыухъумэн фае

Нахьыжъхэм я Советэу Адыгэ Республикэм щызэхащагъэм ичэзыу зэхэсыгъо тыгъуасэ Правительствэм и Унэ щырекIокIыгъ.

Iофтхьабзэр зэрищагъ Советым итхьаматэу ГъукIэлI Нурбый. Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх Советым щыщхэр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, нэмыкIхэри.

Апэрэ Iофыгъоу зытегущыIагъэхэр КIэрэщэ Тембот къызщыхъугъэ мафэр мыгъэ илъэси 115-рэ зэрэхъурэр ары. Ащ фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр республикэм зэкIэ ит районхэм ащашIыщтых. Зыныбжь хэкIотагъэхэм ямызакъоу, ныбжьыкIэхэри, кIэлэеджакIохэри мэфэкI зэхахьэхэм къарагъэблэгъэщтых, зэкIэ зэгъусэу ащ хэлэжьэнхэу агъэнафэ.

КIэрэщэ Тембот адыгэ лъэпкъым имызакъоу, ыцIэ чыжьэу ыгъэIун ылъэкIыгъ. Ащ итхыгъэхэр гъэшIэгъонхэу, пстэуми афэмыдэу гъэпсыгъэх. Геройхэм нэIуасэ уафишIы зыхъукIэ, ахэм урягъусэм фэдэу къыпщегъэхъу. Ежь икъэIокIэ гъэшIэгъонхэмкIэ произведением ухещэ, къэбарэу къыIуатэрэм гупшысэ куоу хилъхьагъэм дакIоу чIыопсым изытет, адыгэ лъэпкъым итарихъ, икультурэ, ишэн-зекIуакIэхэри игъэкIотыгъэу ащыолъэгъух.

АР-м икультурэ саугъэтхэм мэхьанэу щыряIэр, ныбжьыкIэхэм ягъэсэнкIэ ахэм яшIуагъэу къакIорэр ятIонэрэ Iофыгъоу нахьыжъхэм я Совет къыщаIэтыгъ. Адыгэ Республикэм ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм культурэ кIэнэу объект мини 2-м ехъу ащыI. Ахэм ащыщэу археологием исаугъэтхэу — 1500-рэ, тарихъым — 500, архитектурэм — 50, нэмыкIхэри. Улапэ идышъэ Iуашъхьэхэм, Адыгеим иисп унэхэм Дунэе мэхьанэ яI. Непэрэ мафэм ехъулIэу УрысыемкIэ тарихъ гъэшIэгъон зиIэ къалэхэм Мыекъуапэ ахэхьэ.

— Культурэ кIэнэу тиIэр къэтыухъумэныр, ахэм тарихъэу апылъыр, мэхьанэу яIэр къыткIэхъухьэхэрэ ныбжьыкIэхэм ядгъэшIэным тыпылъын фае, — къыIуагъ ГъукIэлI Нурбый. — Саугъэтыр ашIынэу зыкIэхъугъэр, хъишъэу пылъыр цIыфмэ ядгъэшIэныр тыпылъыныр непэ типшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ.

Нахьыжъхэм я Совет зэрилъытэрэмкIэ, тарихъ-культурэ кIэнэу тиреспубликэ иIэр къыткIэхъухьэхэрэ ныбжьыкIэхэм ягъэшIэгъэн фае. Адыгеим щыпсэурэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм зэгурыIоныгъэ азыфагу илъыным тапэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ объектхэр фэIорышIэщтых, ащ къыхэкIэу кIэнэу тиIэр къэтыухъумэн, цIыфхэр нахь щыгъуазэ зэрэхъущтхэм Iоф дашIэныр пшъэрылъэу зэхэсыгъом зэдаштагъ. Iофтхьабзэм къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, объектхэм ятарихъ, ахэм якъэбар зэрыт буклетхэр Адыгеим къыщыдагъэкIхэмэ, ишIуагъэ къэкIощт. ЗекIо къакIохэрэми, республикэм щыпсэухэрэми тикультурэ ибаиныгъэ зэралъэгъурэм имызакъоу, ащ тарихъэу пылъым зыщагъэгъозэн алъэкIыщт. Мыщ нахь игъэкIотыгъэу Советым хэтхэр рыгущыIагъэх, унэшъо гъэнэфагъэхэр ашIыгъэх.

ГЪОНЭЖЬЫКЪО Сэтэнай.