ИшIушIагъэ иорэдхэм къащежьэ

ШIушIагъэр гум къыщежьэ. Адыгэ Республикэм инароднэ артистэу, Абхъазым изаслуженнэ артис­тэу, композиторэу Гъонэжьыкъо Аскэр иорэдхэр дунаим щэIух, иIофшIагъэкIэ гъашIэм къыщытхэт.

Икъуаджэу Тэуйхьаблэ Гъо­нэжьыкъо Аскэр къытегущыIэ зыхъукIэ, лэжьэкIо хьалэлхэм ацIэ къыреIо. Янэкъо Исхьакъ иунагъокIэ къыригъэжьэнышъ, зэлъашIэрэ археологэу Тэу Ас­лъан, Хьэпэе зэшхэм, нэмыкIхэм якъэбар IупкIэу къызэрегъафэ. Ежь ехьылIагъэу зыгорэхэр зэ­бгъашIэхэ пшIоигъомэ, ансамблэ цIэрыIохэу «Налмэсым», «Ис­лъамыем» илъэс зэфэшъхьафхэм Iоф ащызышIагъэхэм уяуп­чIыныр нахь тэрэз.

Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо академическэ къэшъокIо ансамблэу «Налмэсым» илъэс 18 Аcкэр хэтыгъ. Оркестрэм ипщынаоу лъэпкъ искусствэм фэлэжьагъ. Культурэм щызэлъа­шIэрэ пщынаоу, композиторэу, лъэпкъ музыкальнэ Iэмэ-псымэхэр зышIырэ Лъэцэрыкъо Кимэ игъусэу оркестрэм Iоф щызэ­дашIагъ.

А илъэсхэр А. Гъонэжьыкъом щыгъупшэхэрэп. Хэгъэгум ишъо­лъырхэм концертхэр къащатызэ, лъэпкъ искусствэм нахь пыщагъэ хъугъэ.

— Адыгэ орэдышъохэр гум къиIукIыщтыгъэх. Мэкъамэхэр зэз­гъафэхэ сшIоигъоу тхьапэр къасштэщтыгъ, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Гъонэжьыкъо Ас­кэр. — Ащ фэдэ уахътэм къыбгот цIыфым мэхьэнэ ин иI.

А. Гъонэжьыкъом апэу упчIэ­жьэгъу ышIыгъэхэм Лъэцэрыкъо Кимэ ащыщ. Адыгэ орэдышъохэр оркестрэм пае зэригъафэхэу зеублэм, ишIэныгъэ къыхьыщтыр нахь зыдишIэжьы хъугъэ. Лъэпкъ орэдышъоу «Губгъом ис тхьаркъохэм» язэгъэфэн уахътэу тыригъэкIодагъэр бэп. Орэдышъо макъэу ыгу «щычэрэгъухэрэм» тамэ ариты шIоигъоу усэхэм алъыхъоу фежьагъ.

Мырзэ Дзэпщ игущыIэхэм атехыгъэ орэдхэу Аскэр ыусы­хэрэр «Ислъамыем» иконцертхэм ащыIущтыгъэх. «Си Адыгеир» нахь къахигъэщыщтыгъ.

Адыгэ кIалэхэм, пшъашъэхэм, тикъу­шъхьэ жэкIэфхэм ядэхагъэ орэдым къыщыпIотэныр зэрэхъо­псагъор Аскэр къыIо­щтыгъ.

Композиторым орэд хъущт усэр зигъотыкIэ, чэщым мы-чъыеу къы­хэкIы. ЫнапIэхэр зэ­тырилъхьа­гъэ­хэми, ыгукIэ рэхьатырэп. Бы­ныр ымыгъэгумэкIэу къызыщэ­кIошъы, тхьапэмрэ къэлэмымрэ къештэх. «КъакIоба, къакIоба, сыуажэ» зыфиIорэ орэ­дыр Адыгэ Республикэм имыза­къоу, Къэ­бэр­тэе-Бэлъкъарым къы­щаIоу зы­зэхэтэхым, Аскэр музыкальнэ ис­кусствэм куоу зэ­рэхэуцощтыр пшIэнэу щытыгъ.

— Сэ Налщык сыщэпсэу, — къеIуатэ Адыгэ Республикэм, Къэ­бэртэе-Бэлъкъарым язаслуженнэ артисткэу Тхьэгъэлыдж Светланэ.

— «КъакIоба, къакIоба, сыуа­жэ» зыфиIорэр сиконцертхэм сы­дигъуи ахэсэгъахьэ. Мэкъамэр дахэ, гущыIэхэм узыфащэ.

Израиль зэкIом

Адыгэ Республикэм икIыхи апэу концерт Израиль къыщызытыгъэхэр Адыгеим инароднэ артистхэу, Абхъазым изаслуженнэ артистхэу Нэхэе Тэмарэрэ Гъонэжьыкъо Аскэррэ. Тилъэп­къэгъухэм пчыхьэзэхахьэр мэфэкI шъыпкъэм фагъэдагъ. ­Адыгэ джэ­гушхокIэ ар аухыгъ.

Аскэр ныбджэгъукIэхэр Из­раиль щыриIэхэу мэпсэу. Гъыщ ТIолал къылъэкIо, пщынэ зэтегъэ­псыхьагъэр шIухьафтын къыфи­шIыгъ.

А. Гъонэжьыкъомрэ ТI. Гъыщымрэ зэгъусэхэу пщынитIукIэ адыгэ орэдхэр къырагъаIохэу зызэхэсэхым, лъэпкъ искусствэм ибаиныгъэ нахь къыспкъыры­хьагъ. «ЗэфакIор», «Уджыр», нэмыкIхэри дахэу агъэжъынчыгъэх.

Адыгэ культурэм и Дунэе фестивальхэу Мыекъуапэ щыкIо­хэрэм заулэрэ сахэлэжьагъ, — къеIуатэ Гъыщ ТIолал. — Лъэшэу сэгушIо синыбджэгъу ишIуагъэ-
кIэ адыгэ чIыгум сыгукIэ нахь пэблагъэ сызэрэхъугъэр.

— «Ислъамыем» сыхэтэу ­адыгэ музыкэм нахь фэщагъэ сыхъугъ, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ А. Гъонэжьыкъом. — Художественнэ пащэу, композитор цIэрыIоу Нэхэе Аслъан IэпыIэгъу къысфэхъузэ, сиорэдхэр артистхэм концертхэм бэрэ къащаIощтыгъ. ОшIа, узыпылъ Iофыр зэрэлъыкIуатэрэр зыплъэ­гъукIэ огушхо.

МэщбэшIэ Исхьакъ, Цуекъо Джэхьфар, Бэрэтэрэ Хьамид, нэ­мыкIхэм ягущыIэхэм атехыгъэ орэдхэр Аскэр ыусыгъэх. Бэгъ Нурбый Тэуйхьаблэ ехьылIэгъэ усэу икъэлэмыпэ къычIэкIыгъэр орэд дахэ хъугъэ.

Композиторым Iоф зыдишIэрэ усакIом имэхьани цIыкIоп. Хьа­къунэ Заремэрэ А. Гъонэжьы­къомрэ зэдаусыгъэхэр пэсэрэ лъэпкъ орэдхэм афагъадэх. «Ты­зэхэкIыжьы», «Сыд силажьэр?», фэшъхьафхэри гумрэ псэмрэ яорэдых.

— Синасып къыхьи, Гъонэ­жьыкъо Аскэр Iоф дэсшIагъ, — къеIуатэ Хьакъунэ Заремэ.

— ГущыIэм макъэу хэтыр псынкIэу къыгурэIо, зэхехы, орэдышъом щыщ ешIы.

— Гъонэжьыкъо Аскэр иорэдхэр къасIохэ зыхъукIэ, лъэпкъэу сызыщыщыр, сиадыгабзэ ибаиныгъэ, орэдым кIуачIэу иIэр сы­гукIэ зэхэсэхых, — тизэдэгущыIэгъу къыхэлажьэ Урысыем изаслуженнэ артисткэу, Адыгеим инароднэ артисткэу ХъокIо Сусанэ.

— ИскусствэхэмкIэ республикэ колледжыр къэсыухыгъэу пщынаоу «Ислъамыем» сызаштэм, сыришыпхъум фэдэу къыз­дэгущыIэщтыгъ, ишIогъэшхо къы­сигъэкIыгъ, Аскэр сыфэраз, — къытиIуагъ Адыгэ ­Республикэм инароднэ артисткэу Лъэцэр Свет­ланэ.

Гъонэжьыкъо Аскэр унэгъо дахэ иI. Ишъхьэгъусэу Розэрэ ежьыррэ шъэуитIу зэдапIугъ. Рус­лъани, Ринати пытэу алъэ теуцуагъэх, унагъохэр яIэх.

Аскэр, непэ уимэфэкI маф. Гуфэбэныгъэ къыпфытиIэу тыпфэгушIо. МэщфэшIу Нэдждэт, Болэкъо Аслъан, Къумыкъу Щамсудин, Едыдж Мэмэт, Нэхэе Тэ­марэ, Хьакъунэ Заремэ, нэмыкI­хэри шIоу щыIэр къыбдэхъунэу, бэгъашIэ ухъунэу гъэзетымкIи къыпфэлъаIох. Опсэу, Аскэр!

ЕмтIылъ Нурбый.

.