Интернетыр щынэгъончъэным пае

Урысые Iофтхьабзэу «Урок цифры» зыфиIорэм щыщэу зэхащэгъэ урокэу «Интернетыр щынэгъончъэнэу» зыфиIорэр тыгъуасэ зэрэхэгъэгоу щыкIуагъ.

Тэ тиреспубликэкIэ ар естественнэ-хьисап еджапIэм щызэхащэгъагъ. Ащ къырагъэблэгъагъэх Мыекъуапэ игурыт еджапIэхэу NN 7-м, 11-м, 8-м, лицееу N 8-м ыкIи гимназиеу N 22-м якIэлэеджакIохэу естественнэ-хьисап еджапIэм щеджэхэу, анахьыбэрэ компьютерым кIэрысхэрэр.

Урокыр зытыгъэр Адыгэ къэ­ралыгъо университетым икафедрэ ипащэу, хьисап еджапIэм икIэлэегъаджэу Алый Марат. Ащ хэлэжьагъэх АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзауррэ республикэ естественнэ-хьисап еджа­пIэм ипащэу Бэджэнэ Светланэрэ.

Пэублэ гущыIэу урокыр рамыгъажьэзэ министрэм къышIыгъэм къызэрэщиIуагъэмкIэ, жъо­ныгъуакIэм и 24-м нэс Урысыем иеджапIэхэм «Пчъагъэм иурок» зыфиIорэ Iофтхьабзэр ащыкIощт. Ащ хэтэу ре­кIокIыгъ «Интернетыр щынэ­гъончъэнэу» зыфиIорэ урокри.

«Касперскэм илабораторие» иматериалхэр агъэфедэхэзэ онлайн-тренажерхэм информатикэмкIэ гъэцэкIэнхэр кIэлэ­еджа­кIохэм ащашIыгъэх.

Мы проектыр ямышIыкIэу гъэпсыгъэ. Пшъэрылъэу ащ иIэр кIэлэеджакIохэр сетым зыщыIукIэщтхэ щынагъохэр, ахэм кIэухэу афэхъунхэ алъэкIыщтхэр къафэIотэгъэнхэр, къягъэлъэгъу­гъэнхэр ары. Мыщ фэдэхэм ащыухьэгъэным пае ашIэн фаехэр къагурагъэIуагъэх.

Анахьэу зэхэщакIохэм къыхагъэщырэр кIэлэеджакIохэр социальнэ сетьхэм зэращызекIохэрэр, онлайн шIыкIэм тетэу яныбджэгъухэм зэрадэгущыIэхэрэр ары. Ушэтынхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, кIэлэеджакIохэр анахьэу зыпылъхэр ащ фэдэ зэдэгущыIэгъухэр арых.

ГъэцэкIэнхэр джэгукIэ-шIыкIэм тетэу гъэпсыгъагъэх. ГъэцэкIэн пэпчъ кIэлэеджакIом онлайн-щынагъор зэпичыным пае ышIэн фаер къыдэлъытэгъагъ. КIэлэеджакIор хэукъомэ видеоролик кIэкI къыфагъэлъагъощтыгъ мы чIыпIэм щыпшIэн фаер къыIуатэу.

Урокым хэлэжьагъэхэм къафаIотагъ «кибербуллингым», «фишингым» къарыкIырэр, ахэм афэдэ щынэгъо чIыпIэхэм ныбжьыкIэхэр арымыфэнхэм пае ашIэн фаехэр къарагъэлъэгъугъ, къагурагъэIуагъ.

ЯмынэIосэ цIыфхэм Интернетым ащадэмыгущыIэнхэу къараIуагъ, бзэджэшIэ-гъэпцIакIохэм защаухьаным пае ашIэн фаехэр къафаIотагъ.

Непэрэ кIэлэеджакIохэм ящыIэныгъэ «виртуальнэ дунаим» чIыпIэшхо щеубыты. Ахэм сыд фэдэ сэнэхьат къыхахыгъэ­ми, Интернетыр ыкIи гаджетхэр ренэу агъэфедэщтых. Пчъагъэ­хэм ядунай ухэмыкIуадэу ущыпсэуным пае къыткIэхъухьэ­хэрэм Интернет технологиехэр дэгъоу ашIэнхэ фае.

Непэ ныбжьыкIэхэм сыхьат пчъагъэ Интернетым щагъакIо. Ахэм ащыгъупшэу къыхэкIы щыIэныгъэу зыщыпсэухэрэмрэ ИнтернетымкIэ зыхэхьэхэрэ дунаимрэ. Ежьхэм зыдамышIэ­жьэу ар къяхъулIэ.

Узыщымыгъозэ соцсетьхэм зэрар къыпфахьын алъэкIыщт «ыпкIэ хэмылъэу» узыхащэгъэ джэгукIэм «зао» (кибератакэ) къыуишIылIэнышъ, уикомпьютер дэлъ материалыр зэкIэри ыгъэ­кIодын ылъэкIыщт.

Урысые Iофтхьабзэр 2018-рэ илъэсым итыгъэгъазэ рагъэ­жьагъ. Ащ УФ-м просвещениемкIэ и Министерствэ кIэщакIо фэхъугъ. Проектым хэгъэгум итехнологическэ компание инхэр IэпыIэгъу къыфэхъух.

Урок ужым ащ хэлэжьагъэ­хэм сертификатхэр аратыжьыгъэх.

Сихъу Гощнагъу.