ИгупшысэкIэ афэшъыпкъ

Адыгэ лъэпкъым исурэтышI цIэрыIоу Къуанэ Аслъан илъэс 75-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ къэгъэ­лъэгъон Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъ.

Республикэм исурэтышIхэм я Союз ипащэу Елена Абакумовам зэхахьэм къызэрэщиIуагъэу, Джамбэчые щапIугъэ Къуанэ Аслъан иIофшIагъэкIэ цIэрыIо хъугъэ. ИсурэтхэмкIэ щыIэныгъэр къегъэ­лъагъо. Тхылъ цIыкIу дахэу къыфыдагъэкIыгъэр лъэгъупхъ.

Графикэ шIыкIэр ыгъэфедэзэ гум ихъыкIырэр сурэтэу ышIырэм репхы. ЦIыфым шъэбагъэу хэ­лъыр искусствэм ыбзэкIэ къыплъигъэ­Iэсы шIоигъу. ШIулъэгъум фэмыусэгъэ тхакIо щымыIэу тэлъы­тэмэ, сурэтышIхэри ягупшысэхэмкIэ тэлъэгъух.
Къуанэ Аслъан живописым нахь дихьыхыгъэу тлъытэ зы­хъу­кIэ, зэгъэпшэнхэр тэшIых, ащ егъэ­жьапIэ фэхъугъэм унаIэ теодзэ.

Тыкъэзыуцухьэрэ дунаир сурэтхэмкIэ зэбгъэлъэгъуным фэшI А. Къуанэм гукIи, псэкIи удэгущыIэ пшIоигъо охъу. Чъыг шхъуантIэхэр, шъоф зэикIхэр, ошъогу къаргъор, тыгъэм инэ­бзыйхэу къэшIэтыхэрэр зы сурэтым къыщегъэлъагъох.

Гъатхэр сыдигъокIи дахэ, арэу щытми, А. Къуанэм цIыф кIуапIэхэм гукIэ уахещэ, орэд къапIо пшIоигъо уешIы. Тятэжъ пIашъэ­хэм ящыIакIэ нахьыпэкIэ зыфэ­дагъэр сурэтхэм ахэтэлъагъо. Тэтэжъ итIысыпIэ щысэу къэбар къеIуатэми, орэдыр къыхедзэми, сыдигъуи лъытэныгъэ зэрэфэтшIыщтыгъэр сурэтышIым къе­гъэлъагъо. Сурэтым уеплъызэ, ти­уахъ­тэ чIэнагъэу щытшIыхэрэм гукIэ уалъэIэсы. Къуаджэр, псэу­кIэу ащ иIэр, адыгэ шыухэр, кIэ­лэцIыкIу­хэр… СурэтышIыр зэкIэми зэралъыIэсырэр огъэшIагъо. Шыр шъоф нэкIым ит, нэпкъым кIэлэцIыкIухэу Iутхэм шы шэ­плъыр ахэт. Хьэ­хэри А. Къуанэм инэплъэгъу ригъэкIыхэрэп. Сурэ­ты­шIым ­шъхьэи­хыгъэу къытимыIуагъэми, къыдгурэIо исурэтхэр зыфэгъэхьыгъэхэр.

Шыр, хьэр — ахэр цIыфым иныбджэгъушIух, цыхьэшIэгъух. Са­быйхэр агукIэ къабзэх, дунаир къагъэ­да­хэ. А. Къуа­нэм исурэтхэр щы­Iэны­гъэм куоу хегъэуцох, унагъом икIэлэцIыкIухэр нэгушIохэу къытегъэплъых. Неущрэ мафэр на­хьышIу зэрэхъущтыр къэпшIэнэу сурэтым уфещэ.

Адыгэ къашъоу «Ислъамыер» шIулъэгъум иджэмакъ. Лъэпкъ шъуашэр ащыгъэу пшъашъэмрэ кIалэмрэ нэплъэгъукIэ зэраIон алъэкIыщтым сурэтышIым ухещэ, ныбжьыкIэхэр зыщыуджыхэрэр нэфынэм зэлъиштагъ.

Къушъхьэхэр, псыхъохэр, джэныкъо машIор, ным игупшысэхэр, нэнэжъ имафэхэр… МакIэп сурэтышIыр зылъыIэсырэр. Ихэгъэгу, итарихъ чIыгу зэригъэ­лъапIэхэрэр А. Къуанэм гущыIэкIэ къытиIуагъэп — сурэтхэм тяплъыныр къыхэтхыгъ.

Адыгэ лъэпкъым итхэкIо цIэ­рыIоу МэщбэшIэ Исхьакъ исурэт лIэужхэм язэпхыныгъэхэр ыгъэпытэнхэм фытегъэпсыхьагъ, инэ­плъэгъу къыригъэубытынэу зыфаер къыбгурыIо пшIоигъоу лъэпкъыр лъагэу зыIэтыгъэ композиторэу Тхьабысым Умарэ исурэт зы­фэогъазэ, орэдыIоу Шъэожъ Розэ нэгушIоу къэлъагъо.

Республикэм культурэмкIэ ими­­нистрэу Аулъэ Юрэ, минис­терствэм иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ, сурэтышIхэу Бырсыр Абдулахь, Хъуажъ Рэмэзан, Гъогу­нэкъо Мухьарбый, А. Къуанэм иныбджэгъоу, икъоджэгъоу Чэужъ Мыхьамодэ, культурэм иIофышIэу Кушъу Нэфсэт, нэмыкIхэр зэха­хьэм къыщыгущыIагъэх. Лъэпкъ искусствэм лъэуж хэхыгъэ щыпхырызыщырэ Къуанэ Аслъан, иунагъо щыщхэу зэIукIэгъум хэлэжьагъэхэм къафэгушIуагъэх.

А. Къуанэм гущыIэ фабэ къы­фэзыIуагъэхэм, итворчествэ уасэ фэзышIыхэрэм «тхьа­шъуегъэпсэу» къариIожьыгъ.

Сурэтхэр зэхахьэм къыщытетхыгъэх.