ЗэхэщэкIо комитетым изэхэсыгъо Москва щыкIуагъ

Адыгеир зызэхащагъэр илъэси 100 зэрэхъурэм игъэмэфэкIын фэгъэзэгъэ зэхэщэкIо комитетым иапэрэ зэхэсыгъоу Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Виталий Мутко тхьамэтагъор зыщызэрихьагъэр тыгъуасэ Урысые Федерацием и Правительствэ зычIэт унэм щыкIуагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат зэхэсыгъом хэлэжьагъ.

Iофтхьабзэм джащ фэдэу хэлэжьагъэх федеральнэ ве­домствэхэм, хабзэм ишъолъыр къулыкъухэм ялIыкIохэр.

Шъугу къэтэгъэкIыжьы ВЦИК-м иунашъокIэ Кубано-Черноморскэ хэкум хахьэу Адыгэ автоном хэкур 1922-рэ илъэсым бэдзэогъум и 27-м зэрэзэхащэгъагъэр. Урысые Федерацием ишъолъыр истатус Адыгеим иIэным а хъугъэ-шIагъэр ары лъапсэ фэхъугъэр. 2022-рэ илъэсым Адыгеим июбилей зэрэхигъэунэфыкIыщтым епхыгъэу Урысые Фе­дерацием и Президентэу Владимир Путиным мы хъугъэшIэгъэшхор гъэмэфэкIыгъэным ехьылIэгъэ Указыр ыштагъ.

Зэхэсыгъом хэлажьэхэрэм зафигъазэзэ, Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Виталий Мутко юбилей Iофтхьабзэхэм язэхэщэн мэхьанэшхо зэриIэр хи­гъэунэфыкIыгъ.

«Юбилеим мэхьанэшхо зэриIэр, Адыгеир зызэхащагъэр илъэси 100 зэрэхъурэм игъэ­мэфэкIын ехьылIагъэу Адыгеим и ЛIышъхьэ предложениеу къы­хьыгъэхэм шIэныгъэхэмкIэ Уры­сые академием ишIэныгъэлэжь пэрытхэми къазэрадырагъэштагъэр хэзгъэунэфыкIы сшIоигъу. Адыгэ Республикэр урысые социальнэ-политикэ шъолъырым изы Iахьэу щыт. Лъэпкъыбэхэр, культурэхэр, цивили­зациехэр зыщызэгурыIорэ чIы­пIэу ар щыт», — къыIуагъ Виталий Мутко.
Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, фе­деральнэ лъэгапIэм тетэу мы хъугъэ-шIэгъэшхор зэрагъэмэфэкIыщтым цIыфхэм ялъэпкъ шIэжь зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ, ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэмкIэ мэхьа­нэшхо иIэщт.

«Юбилей IофтхьабзэхэмкIэ пшъэрылъ шъхьаIэхэр гъэсэныгъэмкIэ, культурэмкIэ респуб­ликэм амалэу иIэхэм зягъэу­шъомбгъугъэныр, Урысые Феде­рацием щыпсэурэ цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм яфедеративнэ зэфыщытыкIэхэр нахьышIу шIыгъэнхэр, ныбжьыкIэхэм патриотическэ пIуныгъэ тэрэз ягъэгъотыгъэныр ары», — къы­Iуагъ Виталий Мутко.

Адыгэ Республикэм и ЛIы­шъхьэу КъумпIыл Мурат ипсалъэ анахьэу къыщыхигъэщыгъэр Урысые Федерацием ишъо­лъырэу щыт Адыгеим лIэшIэгъум къыкIоцI хэхъоныгъэ ин зэришIыгъэм мэхьанэшхо зэриIэр ары.

«ЗэкIэми зэрэшъушIэу, ­Адыгэ Республикэм тарихъ бай, культурэ хэбзэ хьалэмэтхэр, архео­логическэ саугъэтхэр иIэх. Тэ ядгъэлъэгъуни, тызэрыгушхони икъун тиI. Юбилей Iофтхьабзэ­хэр зэхатщэхэзэ, республикэм нахь лъэшэу анаIэ къытыряд­гъэдзэн, туристическэ, инвестиционнэ амалхэм зядгъэушъомбгъун зэрэтлъэкIыщтым мэхьа­нэшхо иI», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Джащ фэдэу Адыгеим и ЛIы­шъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, юбилей Iофтхьабзэхэм къэ­ралыгъом ипащи, федеральнэ правительствэм иIэшъхьэтетхэми къадырагъэштагъ. Республикэм ипащэхэм кIуачIэу яIэр зэкIэ рахьылIэщт Урысыем и Президент пшъэрылъэу къафишIыгъэхэр ипIалъэм агъэцэ­кIэнхэм пае.

Республикэм и ЛIышъхьэ юбилей Iофтхьабзэхэм яплан зэхэсыгъом къащыхилъхьагъ

Адыгеир зызэхащагъэр илъэ­си 100 зэрэхъурэм игъэмэ­фэ­кIын фэгъэзэгъэ зэхэщэкIо ко­митетым изэхэсыгъоу Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Виталий Мутко зэрищагъэм республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат юбилей Iофтхьабзэхэм яплан ипроект къащыхилъхьагъ. Урысые Федерацием культурэмкIэ и Министерствэ ягъусэу а проектыр зэхагъэуцуагъ ыкIи пы­чыгъуиплIэу зэхэт.

Апэрэ пычыгъом хэхьэх цIыф­хэр жъугъэу зыхэлэжьэщт культурэ Iофтхьэбзэ 20-м ехъур, къэгъэлъэгъонхэр, зэнэкъокъу­хэр, театрэхэмрэ концертхэр зэхэзыщэрэ организациехэмрэ ягастрольхэр, дунэе, шъолъыр фестивальхэр.

Проектым къызэрэщыдэ­лъытагъэмкIэ, культурэ-тарихъ аль­бомхэр, каталогхэр, краеведческэ литературэр къыда­гъэкIыщтых, научнэ-практическэ конференциехэр зэхащэщтых, тарихъ-документальнэ фильмэу «Становление» зыфиIорэмрэ адыгэ пшысэхэм атехыгъэ анимационнэ фильмэу «Тым игъэсэпэтхыдэхэмрэ» тырахыщтых.

Проектым къызэрэщыдэ­лъытагъэмкIэ, лъэпкъхэм язэ­къошныгъэ исаугъэтэу Адыгеир Урысыем зыхэхьагъэр илъэс 400 зыщыхъурэм ехъулIэу Мые­къуапэ щагъэуцугъэр агъэ­кIэ­жьыщт.

Ащ нэмыкIэу культурэмкIэ учреждении 6 агъэцэкIэ­жьыщт. Ахэр: Адыгэ Респуб­ликэм сурэтхэмкIэ игалерей, искусствэхэмкIэ Адыгэ респуб­ликэ колледжэу У. Тхьабысымэм ыцIэкIэ щытыр, лъэпкъ къашъомкIэ кIэлэцIыкIу хореографическэ студиеу «Майкопчанка» зыфиIорэр, Адыгэ Республикэм и Камернэ музыкальнэ театрэу А. Хьанэхъум ыцIэкIэ щытыр, Адыгэ Рес­публикэм лъэпкъ культурэмкIэ и Гупчэ, искусствэхэмкIэ Адыгэ республикэ еджапIэу К. Лъэцэрыкъом ыцIэкIэ щытыр.

Республикэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мы учреждениехэм республикэм пшъэрылъышхо щагъэцакIэ, Адыгеим щыпсэурэ цIыф лъэпкъыбэмэ якультурэ кIэн къэу­хъумэгъэнымкIэ ахэм мэхьанэшхо яI.

«Унэхэм къалэу Мыекъуапэ итеплъэ къагъэдахэ. Джырэ шапхъэхэм адиштэу ахэр за­гъэцэкIэжьхэкIэ, нахьышIоу Iоф ашIэн алъэкIыщт, Адыгеир зызэхащагъэр илъэси 100 зэрэ­хъурэр зыщыхагъэунэфыкIыщт лъэхъанми ар фэгъэхьыгъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Зэхэсыгъом зэрэщыхагъэу­нэфыкIыгъэмкIэ, Iофтхьабзэ-хэм сомэ миллиони 136-м ехъу апэIухьащт. Ау федеральнэ лъэгапIэм тетэу юбилеир хэ­гъэунэфыкIыгъэным пае джыри федеральнэ бюджетым сомэ миллиони 122,4-рэ къыхагъэкIын зэрэфаер Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ. Республикэ бюджетым юбилей Iофтхьа­бзэхэм апае сомэ миллион 13,6-рэ къыхагъэкIыщт.

Адыгеир зызэхащагъэр илъэ­си 100 зэрэхъурэм игъэмэфэ­кIын тегъэпсыхьэгъэ планым зэхэсыгъом къыщыдырагъэ­штагъ.

Урысыем и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэ республикэм ипащэ ипредложениехэм зэра­хэплъэщтхэр ыкIи ахэмкIэ ведомствэ гъэнэфагъэхэм япащэхэм пшъэрылъхэр зэрэфашIыщтхэр къыIуагъ.

КомплекситIумэ яшIын планым хагъэхьагъ

Адыгеир зызэхащагъэр илъэ­си 100 зэрэхъурэм игъэмэфэ­кIын фэгъэзэгъэ зэхэщэкIо ко­митетым изэхэсыгъо Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат цIыфхэм япсауныгъэ зыщагъэпытэщт физкультурэ комплекситIумэ яшIын планым хэгъэ­хьэгъэным ехьылIэгъэ предложение къыщихьыгъ.

ЦIыфхэм япсауныгъэ зыщагъэпытэщт физкультурэ комплекситIу Адыгэкъалэрэ Джэ­джэ районымрэ ащыгъэпсыгъэ­ным ахэр фэгъэхьыгъэх.

КъумпIыл Мурат зэрэхигъэ­унэфыкIыгъэмкIэ, федеральнэ программэу «Физическэ культурэмрэ спортымрэ хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу мы псэо­лъитIур 2020-рэ илъэсым агъэ­псынэу рахъухьэ. ПстэумкIи ахэм яшIын сомэ миллиони 161-рэ пэIухьащт, ащ щыщэу сомэ миллион 92-р федеральнэ бюджетым къыхигъэкIыщт. Адыгеим и ЛIышъхьэ предложение къахилъхьагъ мы спорт псэуалъэхэр Адыгеим июбилей Iофтхьэбзэ шъхьаIэхэм яплан хагъэхьанхэу.

Виталий Мутко Адыгэ Рес­публикэм и ЛIышъхьэ ипред­ложение къыдыригъэштагъ. Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэ джащ фэдэу пшъэрылъ афи-шIыгъ КъумпIыл Мурат ипредло­жениехэу нэмыкI псэолъэ за­у­лэхэм яшIынрэ ягъэкIэжьынрэ яхьылIагъэхэмкIэ протоколхэр зэхагъэуцонэу. Юбилей планым ахэр хагъэхьанхэу амал щыIэмэ ыужкIэ зэхафыщт.

Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу