ЗыкIыныгъэм ипшъэхъухэр пытэх

Республикэм и Лъэпкъ театрэу Цэй Ибрахьимэ ыцIэкIэ щытым «Кавказский меловой круг» зыфиIорэ спектаклэр апэрэу Мыекъуапэ къыщигъэлъэгъуагъ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пчыхьэзэхахьэм хэлэжьагъ.

Абхъазым и Къэралыгъо драматическэ театрэу Самсон Чанбэ ыцIэкIэ щытым ыкIи Адыгеим и Лъэпкъ театрэ яартистхэм спектаклэр къызэдагъэлъэгъуагъ. Едзыгъуи 2 хъурэ пьесэр тхакIоу ГъукIэлI Нурбый адыгабзэкIэ зэридзэ­кIыжьыгъ.

РСФСР-м искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу, Абхъазым инароднэ артистэу, режиссерэу, Адыгэ Респуб­ликэм и Лъэпкъ театрэ ихудожественнэ пащэу ХьакIэгъогъу Къэсэй ыгъэуцугъэ спектаклэр апэрэу Мыекъуапэ къыщагъэлъэгъуагъ. Лъэпкъ театрэм ия 82-рэ илъэс IофшIэгъу ыублагъ.

— ХьакIэгъогъу Къэсэй илъэс 70-рэ зэрэхъугъэр непэ хегъэунэфыкIы. Спектаклэр ыгъэуцуи, шIухьафтын къытфишIыгъ, ежьыми шIухьафтын зыфишIыжьыгъ. Юбилярым тыгу къыд­деIэу тыфэгушIо, — къытиIуагъ ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат.

Адыгеим иартистхэр бэмышIэу Абхъа­зым щыIагъэх, спектаклэхэр къыщагъэ­лъэгъуагъэх. Бысымхэм гуфэбэныгъэ ахэлъэу Лъэпкъ театрэм къыпэгъокIыгъэх, щытхъуцIэхэр пащэхэм, артистхэм къафаусыгъэх.

Уайкъокъо Асыет, Исуп Тимур, Зыхьэ Зуралбый Абхъазым изаслуженнэ артист хъугъэх. ХьакIэгъогъу Къэсэй Абхъазым инароднэ артист щытхъуцIэр къыфаусыгъ.

Абхъазымрэ Адыгеимрэ язэфыщытыкIэхэр щыIэныгъэм зэрэщыпытэхэрэр КъумпIыл Мурат игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Абхъа­зым итеатрэ иIофышIэхэу Роза Дбар, Кесоу Хагбэ, Теймураз Чамагуа «Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артист» зыфиIорэ цIэ лъапIэр зэрафиусырэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэр, бгъэхалъхьэхэр ЛIышъхьэм аритыжьыгъэх.

Абхъаз театрэм иIофышIэхэр, Урысыем изаслуженнэ артисткэу, Адыгеим инароднэ артисткэу Жэнэ Нэфсэт, пчыхьэзэхахьэр зезыщэгъэ режиссерэу, артистэу, Адыгэ Республикэм искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхоу Хьакъуй Аслъан ХьакIэгъогъу Къэсэй фэгушIуагъэх, псауныгъэ пытэ иIэнэу, шIоу щыIэр къыдэхъу­нэу фэлъэIуагъэх.

Къэгъэлъэгъоныр

Лъэпкъ театрэм ия 82-рэ илъэс IофшIэгъу «Кавказский меловой круг» зыфиIорэмкIэ зэрэригъэ­жьагъэм имэхьани зэхахьэм къыщаIуагъ. 2019-рэ илъэсыр театрэм и Илъэс. Лъэпкъ театрэр зычIэт унэм игъэцэкIэжьын артистхэри хэлажьэх. Унашъхьэр агъэпытагъ, IофшIапIэр нахь кIэ­ракIэ хъугъэ. Театрэм инэры­лъэгъу IэпыIэгъухэр нахьышIоу зэрагъэфагъэх.

Лъэпкъ шIэжьым, унагъом изэфыщытыкIэхэм, сабыим ипIун, шэн-хабзэхэм афэгъэхьыгъэ къэ­гъэлъэгъоныр гум къегущыIыкIы. Гъот ин зиIэ бзылъфыгъэм сабыеу къыфэхъугъэр чIидзыжьыгъ, ар нэмыкI бзылъфыгъэ епIужьы. Адыгэ Республикэм, Абхъазым язаслуженнэ артисткэу Уайкъокъо Асыет сабыир къэзыгъотыгъэ ыкIи зыпIужьырэ бзылъфыгъэм ироль къешIы.

Асыет бзылъфыгъэ рольхэм гукIэ уафещэ, залым чIэсхэм нэпсыр къаригъэхэуи тэлъэгъу. Сабыир ылъэ тетэу янэу къэзылъфыгъэр къыIокIэ, ыштэжьын имурад. Ары шъхьае, кIэлэцIыкIур къинкIэ зыпIугъэ бзылъфыгъэм ыгу ихъыкIырэр къыдэплъытэн фаеба? Хьыкумхэр, шэн-хабзэхэм арыгъуазэхэрэр яеплъыкIэхэмкIэ зэпэуцужьых, хэкIыпIэ тэрэз къамыгъотэу бзылъфыгъитIумэ кIапсэмкIэ сабыир зэпакъудыинэу фежьэх. ЗыпIужьыгъэм кIэ­лэцIыкIум зыкъыфещэишъ, IаплI фабэр рещэкIы…

Къэгъэлъэгъоныр къызаухым артистхэу Исуп Тимур, Хьакъуй Андзаур, Болэкъо Аминэт, Къэ­бэхь Анзор, Джымэ Заремэ, нэмыкIхэм таIукIагъ. НэгушIох, ярольхэр ашIогъэшIэгъоных.

Лъэпкъ шъуашэм изехьан, гукIэгъу пхэлъэу угущыIэным Хьакъуй Андзаур ироль афэгъэ­хьыгъагъ. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, къэгъэлъэгъоныр къэзыгъэ­псын­кIэрэр артистхэм язэгурыIоныгъэ кIуачIэу къахилъхьэрэр ары. Уджыхъу Марыет бзылъфыгъэм ироль къызэришIырэм адыгэ ныр нэгум къыкIегъэуцо.

— ХьакIэгъогъу Къэсэй иIоф­шIагъэкIэ тинэIуас, — къыти­Iуагъ Абхъаз театрэм иартистэу Лаври Ахбэ. — Къэсэй лъэпкъ зэфэшъхьафхэр зы къэгъэлъэгъо­ным щызэIуигъэкIагъэх. ОшIа, зэхахьэхэм гущыIабэ къащаIоу бэрэ зэхэтэхы, ау ягущыIэ Iоф­шIагъэ къызэрэкIэлъыкIон фаем мэхьанэ ратырэп. Искусствэм тызэфищи, къэгъэлъэгъоным псэ къыпыд­гъэкIагъ. Мыекъуапэ дэгъоу къы­щытпэгъокIыгъэх, цIыфыбэ спектаклэм еплъыгъ. Лъэпкъхэм ягумэкI къизыIотыкIырэ, тызэфэзыщэрэ къэгъэлъэгъонхэр тищыкIагъэх.

Бзэхэм ябаиныгъ

АдыгабзэкIэ, абхъазыбзэкIэ, урысыбзэкIэ къэгъэлъэгъоныр зэрэкIуагъэми осэ ин фэтэшIы. Адыгеим и Лъэпкъ театрэ иартистхэм абхъазыбзэкIи ярольхэр къашIых. Уайкъокъо Асыет уедэIу зыхъукIэ, гум къикIырэ гущыIэхэм нэпсыр къагъакIо. ГущыIэхэм язэпыугъо нэплъэгъухэмкIэ артистхэм зэраIон алъэкIырэм къэ­гъэлъэгъоным кIуачIэ къыхелъхьэ.

Театрэм литературэмкIэ икъутамэ ипащэу Къуижъ Нэфсэт артистхэм абхъазыбзэкIэ, урысыбзэкIэ къаIорэр IупкIэу урысыбзэкIэ къеIуатэ, ари IофшIэкIэшIухэм ахэтэлъытэ.

ЕплъыкIэхэр

ХьакIэгъогъу Къэсэй иныбджэгъухэу къыфэгушIуагъэхэм ащыщых Аулъэ Руслъан, Бракъий Аслъан, нэмыкIхэри.

— Тэхъутэмыкъуае тыщыпсэузэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм тызэдакIощтыгъ, ХьакIэгъогъу Къэсэй симэхълъэгъу, — къеIуатэ Бракъий Аслъан. — Къэгъэлъэгъоным сыгу къыгъэкIыжьыгъэр макIэп. Зы пшъэхъукIэ зэпхыгъэ лъэпкъхэр щыIэныгъэм пытэу щызэгоуцох, якъин зэдаIэты, ягушIуагъо зэдагощы – ахэр спектаклэм къыхэщыгъэх.

СтIашъу Юрэ Абхъазым бэрэ щыпсэугъ, къэгъэлъэгъоным джыри еплъы шIоигъу. КIэлэцIыкIур зыпIужьыгъэ бзылъфыгъэм зэрэритыжьыгъэм, курэжъыер хъулъ­фыгъэм кIапсэкIэ гъогум зэрэрищэрэм, Iашэм акъылыр зэрэпагъэуцурэм, зыкIыныгъэм кIуа­чIэу къыпхилъхьэрэр щыIэныгъэм къызыщыотэжьырэ къэ­гъэлъэ­гъоным Адыгеим икъуа­джэхэм, къалэхэм ащеплъынхэ алъэкIыщт.

Театрэм и Илъэс лъэкIуатэ, къэгъэлъэгъонхэм тяжэ.

ЕМТIЫЛЪ Нурбый.