Закъыфэзыгъазэхэрэм япчъагъэ къыщыкIагъ

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тыгъуасэ зыIукIагъэхэм ащыщ цIыфхэм яфитыныгъэхэмкIэ Уполномоченнэу республикэм щыIэ Анатолий Осокиныр.

2019-рэ илъэсым имэзих мыщ зыкъыфэзыгъэзэгъэ цIыф­хэм яIофыгъохэр зэхэфыгъэхэ зэрэхъугъэм изэфэхьысыжьхэр ары анахь шъхьаIэу щы­тыгъэр.

Шъолъырым щыпсэухэрэр зыгъэгумэкIыхэрэ Iофыгъохэр республикэм ихэбзэ къулыкъу­хэм псынкIэу къызэралъигъэIэсырэмкIэ, зэпхыныгъэ дэгъу зэ­радыриIэмкIэ омбудсменым зэрэфэразэр АР-м и ЛIышъхьэ пэублэм къыщыхигъэщыгъ. ЦIыфым ифэIо-фашIэ шэпхъэшIухэм адиштэу ыкIи псынкIэу фэгъэцэкIэгъэн зэрэфаер пстэуми анахь шъхьаIэу зэрэщытыр, ащкIэ IофшIэныр непэ нахь зэрагъэлъэшырэр хигъэунэфыкIыгъ.

Анатолий Осокиным къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсныкъом гъогогъу 267-рэ цIыфхэм за­къы­фагъэзагъ. БлэкIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэ­пша­гъэ­мэ, а пчъагъэр процент 15-кIэ нахь макI. НахьыбэрэмкIэ ахэр зыгъэгумэкIыхэрэр социальнэ фитыныгъэхэу яIэхэр укъуагъэхэ зэрэхъурэр ары — зэкIэмкIи гъогогъуи 139-рэ. За­къыфэзыгъэзагъэхэм япроцент 51-рэ ар мэхъу. Пенсионерхэр, гъот макIэ ыкIи сэ­къатныгъэ зиIэхэр арых мыщ дэжьым нахьыбэу къяуалIэхэу зигугъу къышIыгъэр. Дэо тхылъхэм ащыщхэр федеральнэ хэ­бзэ къулыкъухэм афэгъэхьыгъэх.

— Мэхьанэшхо зиIэу къэпIон плъэкIыщтыр псэупIэхэм язэ­тегъэпсыхьанкIэ, псэолъакIэхэм яшIынкIэ, щыIэкIэ-псэукIэр на­хьышIу шIыгъэнымкIэ, нэмыкI лъэныкъохэмкIи Адыгеим и ЛIы­шъхьэ лъэбэкъухэу ышIы­хэрэм цIыфхэм зэрадырагъа­штэрэр ыкIи осэшIу зэрафашIырэр, ащ дакIоу республикэм ихэбзэ къулыкъухэм цыхьэу афашIырэм зэрэхэхъуагъэр ары, — къыIуагъ А.Осокиным.

Республикэм ихэбзэ къулыкъухэм яIэпыIэгъукIэ цIыфхэм къаIэтхэрэ гумэкIыгъохэм ащыщыбэр псынкIэу зэшIохыгъэ мэхъу. IофшIэным ащ фэдэ екIолIакIэ зэрэфыряIэм мэхьанэшхо иIэу Уполномоченнэм къыхигъэщыгъ. Мы мэзихым Iофыгъохэу зэшIуахы­гъэхэм, цIыфхэм яфитыныгъэхэр зэтырагъэуцожьынхэ зэралъэкIыгъэм, тапэкIэ пшъэ­рылъхэу зыфагъэуцужьыхэрэм республикэм ипащэ ащигъэ­гъозагъ.

ГущыIэм пае, жъы хъугъэ унэм щыпсэухэрэр гъэкощы­гъэнхэм фытегъэпсыхьэгъэ уна­кIэу ашIырэмкIэ хэукъо­ныгъэхэр щыIэхэу поселкэу Яблоновскэм щыпсэухэрэм дэо тхылъ къатыгъ. Iофым изытет АР-м псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ испециалистхэм уасэ фашIыгъ. Адыгеим и ЛIышъхьэ ипшъэрылъкIэ зэхащэгъэ хэу­шъхьафыкIыгъэ комиссием Iоф ешIэ.

ЦIыфхэм яфитыныгъэхэмкIэ Уполномоченнэм иIофшIэн зэрэзэхищэрэм мэхьанэшхо зэриIэр республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ. ЩыкIагъэу, гумэкIыгъоу къэуцухэрэр дэгъэзы­жьыгъэнхэмкIэ, цIыфхэм адэ­гущыIэгъэнымкIэ шъолъырым екIолIэкIэ зэфэшъхьафхэр, ащ хэхьэ социальнэ хъытыум иамал­хэр, зэрэщагъэфедэхэрэр хигъэунэфыкIыгъ.

— Адыгеим ихэбзэ къулыкъу пстэуми цIыфхэм зэпхыныгъэ адыряIэным, шъхьэихыгъэу адэгущыIэнхэм, закъыфэзыгъа­зэхэрэм ягумэкIыгъохэр да­гъэзыжьынхэм фэсэузэнкIых. ЩыIэныгъэм чIыпIэ къин ри­гъэуцуагъэхэм IэпыIэгъу тафэ­хъун фае. АщкIэ хэбзэ къулыкъухэм щыкIагъэхэу яIэхэр къы­хэгъэщыгъэнхэмкIэ ыкIи ахэр дэгъэзыжьыгъэнымкIэ омбудсменым иаппарат иIоф­шIэн зэригъэпсырэм мэхьа­нэшхо иIэу щыт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат кIэухым.

ТХЬАРКЪОХЪО Адам.