ЕкIолIакIэхэр зэблэхъугъэнхэ фае

Зыныбжь имыкъугъэхэу IофшIапIэ Iухьэмэ зышIоигъохэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ шIагъэ хъугъэхэм, ахэм алъэныкъокIэ бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэм фытегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэу республикэм щызэшIуахыхэрэм, нэмыкIхэм щатегущыIагъэх зыныбжь имыкъугъэхэм яIофхэм ыкIи ахэм яфитыныгъэхэм якъэухъумэн фэгъэзэгъэ комиссиеу АР-м щызэхащагъэм изичэзыу зэхэсыгъо.

Джащ фэдэу хьыкумым нахьыпэкIэ зиIоф зэхифыгъагъэу, кIэлэцIыкIухэм гъэсэныгъэ ягъэгъотыгъэным, япсауныгъэ икъэухъумэн, языгъэпсэфын, спортым, культурэм ыкIи искусствэм япхыгъэ учреждениехэм Iоф ащашIэнэу Iу­хьэ­­хэмэ зышIоигъохэм ялъэIу тхылъхэми мыщ щахэплъагъэх. Зыныбжь имыкъугъэхэм яIофхэм ыкIи ахэм яфитыныгъэ­хэр къэу­хъумэгъэнхэм фэгъэзэгъэ комиссиеу муниципальнэ образованиехэм ащызэхащагъэхэр селектор шIыкIэм тетэу зэхэсыгъом къыхэлэжьагъэх. Iоф­тхьабзэр зэрищагъ АР-м и Премьер-министрэ игуадзэу, комиссием итхьаматэу Наталья Широковам.

ЦIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъо­тыгъэнхэмкIэ къэралыгъо къулыкъум и ГъэIорышIапIэу АР-м щыIэм ипащэ игуадзэу Татьяна Галактионовам зыныбжь имыкъугъэхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэмкIэ блэкIыгъэ 2018-рэ илъэсым ашIагъэм, тызыхэт 2019-мкIэ агъэнэфагъэхэм ащигъэгъозагъэх. Зыныбжь имыкъугъэхэр еджапIэм зыщымыкIохэрэ уахътэр ары нахьыбэу Iоф­шIэпIэ чIыпIэхэм заIухьэхэрэр. Илъэсэу кIуагъэм IофшIэпIэ чIыпIэ зэрагъэгъотыгъэ нэбгырэ 2065-м щыщэу нэбгыри 9-р ары ежь къулыкъум иучет хэтыгъэр. ЗэкIэмкIи зыныбжь имыкъугъэхэм Iоф­шIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм сомэ миллиони 3-рэ мин 380-рэ пэIуагъэ­хьагъ.

2019-рэ илъэсым нэбгырэ 1800-м ехъумэ IофшIэпIэ чIыпIэхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъунхэу агъэнэфагъ, Iуагъэхьагъэр нэбгырэ 340-рэ мэхъу. Ахэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр зэрарагъэгъотыгъэхэм сомэ миллиони 2-рэ мин 6500-м ехъу тырагъэкIодагъ.

ЦIыфым мазэм къыкIоцI Iоф зэришIэн фэе сыхьат пчъагъэу IофшIэнымкIэ Кодексым щыгъэнэфагъэм ызыныкъу ныIэп зыныбжь имыкъугъэхэм Iоф зэрашIэнэу законым къыщыдэлъытагъэр. Татьяна Галактионовам къызэриIуа­гъэмкIэ, а уахътэу IофшIапIэм зэрэIутыгъэхэм пае цIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэмкIэ къулыкъум ибюджет къыхэхыгъэу сомэ 1440-рэ къареты, ащ лэжьапкIэу IофшIапIэм къыщагъэхъагъэр хэхъожьы.

Наталья Широковар ГъэIорышIапIэм ипащэ игуадзэ къыIуагъэхэм зымы­гъэрэзагъэхэр къыхэкIыгъэх, ахэм нэужым анаIэ атыраригъэдзагъ. Зы­ныбжь имыкъугъэхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм ылъэныкъокIэ зэшIуа­хырэр ащ шIомэкIагъ, яIофшIэн нахьыбэу федэ къыхьыным, IэпыIэгъу зыфэ­хъухэрэм япчъагъэ хэхъоным нэмыкI екIолIакIэхэр къыфагъотынхэу къари­Iуагъ.

IофшIэпIэ чIыпIэхэу щыIэхэр зыныбжь имыкъугъэхэм агу римыхьыхэу, аIухьанхэу фэмыехэу бэрэ къызэрэхэкIырэр IэпыIэгъу зыфэхъухэрэм япчъагъэ зэрэмакIэм изы ушъхьагъоу Татьяна Галактионовам къыIуагъ. Ау ащи Премьер-министрэм игуадзэ дыригъэштагъэп, нэмыкI IофшIэпIэ чIыпIэхэм афылъыхъунхэу къафигъэпытагъ.

Зыныбжь имыкъугъэхэм алъэныкъокIэ бзэджэшIагъэ зэрамыхьаным фытегъэ­псыхьагъэхэ профилактическэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн фэгъэхьыгъэу нэужым къэгущыIагъэх АР-м хэгъэгу кIоцI Iоф­хэмкIэ, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иминистерствэхэм ялIыкIохэр.

Зыныбжь имыкъугъэхэми, ахэм алъэ­ныкъокIи бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэм, ешъоным, наркотикхэм апыщагъэхэ мыхъунхэм афытегъэпсыхьагъэхэу илъэсэу тызыхэтым пыкIыгъэ уахътэм къыкIоцI Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафиплI хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм зэхищагъ. ГущыIэм пае, Iофтхьабзэу «Быт-Алкоголь» зыфиIорэр зыщыкIогъэ уахътэм къыкIоцI нэбгырэ 83-рэ учетым хагъэуцуагъ. Ахэм ащыщэу 6-р зипшъэ­рылъхэр икъоу зымыгъэцакIэхэрэ ны-тыхэр ары, 22-мэ унагъом исхэм яфитыныгъэхэр аукъох.

«Школа» зыфиIорэ Iофтхьабзэм ишIуа­гъэкIэ нэбгырэ 48-рэ ушъхьагъу зэфэшъхьафхэр яIэхэу еджапIэм мыкIохэу къыхагъэщыгъ, зыныбжь имыкъугъэ нэбгыри 4 ыкIи унэгъо-унэшъо дэй зэрылъ унагъохэу 3 учетхэм ахагъэуцуагъэх.

2019-рэ илъэсым имэзитф пштэмэ, зыныбжь имыкъугъэхэм алъэныкъокIэ бзэджэшIагъэхэу зэрахьэхэрэр процент 28-кIэ нахь макIэ хъугъэ.

Нэужым зыныбжь имыкъугъэхэм алъыплъэн щымыIэу къэмынэнхэм, бзэджэшIагъэхэр зэрамыхьанхэм афэгъэзагъэхэ органхэм зэдызэшIуахыхэрэм афэгъэхьыгъэу къэгущыIагъэх зыныбжь имыкъугъэхэм яIофхэм ыкIи ахэм яфитыныгъэхэр къэухъумэгъэнхэм афэгъэзэгъэ комиссиеу къалэу Мыекъуапэ, Красногвардейскэ, Кощхьэблэ ыкIи Тэхъутэмыкъое районхэм ащызэхащагъэхэм япащэхэр.

ХЪУТ Нэфсэт.