ГъэхъэгъэшIухэм уафэзыщэрэ зэнэкъокъу

Урысыем инеущрэ мафэ зыIэ илъхэу, пэщэныгъэм мэхьанэу иIэр къызгурыIохэу ыкIи ар дэгъоу зыгъэцакIэхэрэм апае зэхащэгъэ зэнэкъокъоу «Лидеры России-2017» зыфиIорэр мыгъэ апэрэу тикъэралыгъо щырагъэкIокIы. Iофтхьабзэм пшъэрылъэу иIэр ыпэкIэ гъэхъэгъэшIухэр зышIын амал зиIэ пащэхэр къыхагъэщынхэр, ахэм IэпыIэгъу афэхъунхэр ары. ЗэхэщакIохэм зэрагъэнафэрэмкIэ, ар илъэс къэс рагъэкIокIыщт.

2017-рэ илъэсым ичъэпыогъу мазэ зэнэкъокъур рагъэжьагъ, къэкIорэ илъэсым, мэзаем зэфэхьысыжьхэр къэнэфэщтых. Сыд фэдэрэ лъэныкъуи щылажьэу, илъэс 50-м емыхъугъэу, пэщэныгъэ зызэрихьэрэр илъэситфым нахьыбэу ыкIи зызыушэты зышIоигъо пстэури Iофтхьабзэм хэлэжьэнхэ алъэкIыщт. Илъэс 35-м нэмысыгъэхэмкIэ шапхъэхэр нахь псынкIэх. ИлъэситIурэ пэщэныгъэ зэрахьагъэмэ, зэнэкъокъум хэлэжьэнхэу зэхэщакIохэм фитыныгъэ къараты. Къыхэгъэщыгъэн фае урыс гражданствэ зимыIэхэм мыщ зыщаушэтын зэрамылъэкIыщтыр.

Iофтхьабзэр гъэшIэгъонэу, уцугъо-уцугъоу рекIокIыщт. Къахагъэщыхэрэм шIэныгъэ зэрагъэгъотыным пэIуагъэхьанэу сомэ миллион грантэу аратыщт. Ащ нэмыкIэу, къэралыгъом игъэпсын, хэхъоныгъэхэр ащ ышIынхэм зиIахьышIу хэлъхэм, опыт ин зиIэ министрэхэм ягъусэхэу илъэсрэ Iоф адашIэщт.

«Лидеры России-2017» зыфиIорэм шъолъыр зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ нэбгырэ мини 170-м ехъу хэлажьэ. Зызыушэты зышIоигъоу, ишIэныгъэхэр къызфигъэфедэзэ тапэкIэ икъэралыгъо фэлэжьэн гухэлъ зиIэу Адыгеим щыпсэурэ нэбгырэ 200-м ехъумэ ятхылъхэр зэнэкъокъум агъэхьыгъэх. Ахэм ащыщхэм гущыIэгъу тафэхъугъ, мы Iофыгъом мэхьанэу ратырэм зыщыдгъэгъозагъ.

Нэхэе Мурат шIэныгъэм мэхьанэшхо зыщыратырэ унагъо къихъухьагъ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу тхылъыр иныбджэгъушIоу къэтэджыгъ. Джэджэхьэблэ гурыт еджапIэр къызеухым Московскэ къэралыгъо агроинженернэ университетэу В. П. Горячкиным ыцIэ зыхьырэм чIэхьагъ ыкIи диплом плъыжькIэ ар къыухыгъ. «Газпромнефть-Центр» зыфиIорэм испециалист шъхьаIэу илъэс заулэрэ Iоф щишIагъ, нэужым Адыгеим фэлэжьэн гухэлъ иIэу иреспубликэ къыгъэзэжьыгъ.

— Мыщ фэдэ зэнэкъокъу зэрэщыIэр телевизорымкIэ слъэгъугъэ, — къытфеIуатэ Нэхэе Мурат. — Шапхъэу пылъхэмкIэ сыхэлэжьэн зэрэслъэкIыщтыр къызгурыIуагъ. Апшъэрэ гъэсэныгъэ зэзгъэгъотыгъ, Iоф зысшIэрэми охътэ гъэнэфагъэ тешIагъ. Экспертэу, пащэу сылэжьэнэу игъо сифагъ. Ау лъэгапIэу сызынэсыгъэм сыкъыщыуцунэу сыфаеп, ыпэкIэ сылъыкIотэн, сишIэныгъэхэм ахэзгъэхъон гухэлъ сиI.

Зэнэкъокъум ишIуагъэкIэ тигущыIэгъу гъэхъагъэу иIэхэм ахигъэхъон ылъэкIыщт. Опыт ин зыIэкIэлъ цIыфхэм, ежь фэдэу зы чIыпIэм къыщыуцунэу фэмыехэм гущыIэгъу афэхъун амал ыгъотыщт.

— Зэнэкъокъур уцугъо заулэу зэтеутыгъ. Видеоинтервью зафэтэгъэхьы нэуж тестхэр тшIыгъэх, — къытфеIуатэ Мурат. — Зы тест купыр зэрифэшъуашэу зытшIыкIэ, нэмыкIхэр къытатых. Ахэр дэгъоу зышIыгъэхэр шъолъырхэм нэужым ащаугъоищтых. Пстэуми нэбгыри 100 къахахыщт. Ахэм илъэсрэ Iоф адашIэщт, шIэныгъэ куухэр арагъэгъотыщтых.

Нэхэе Мурат игущыIэ къызэрэщыхигъэщыгъэмкIэ, апэрэ тестэу ашIыгъэхэр зэпхыгъэхэр тикъэралыгъо итарихъ, икультурэ, хъишъэу пылъыр, литературэр арых. Ащ тыкъызэрыхъухьэгъэ хэгъэгум фэгъэхьыгъэ къэбарыр нахь игъэкIотыгъэу зэбгъэшIэным уфещэ.

ШIэныгъэу IэкIэлъым хигъэхъоныр, ыпэкIэ лъыкIотэныр иIэубытыпIэу ищыIэныгъэ гъогу рыкIорэ Лые Зураб джащ фэдэу «Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум хэлажьэ. Зураб Адыгэ къэралыгъо университетым экономикэмкIэ ифакультет къыухыгъ. Нэужым дзэм къулыкъу щихьыгъ ыкIи Москва илъэс заулэрэ Iоф щишIагъ. Къызщыхъугъэ Адыгеим фэлэжьэн гухэлъ иIэу Зураб ихэку къыгъэзэжьыгъ. Джырэ уахътэм Кощхьэблэ районым и УплъэкIокIо-лъытэкIо палатэ итхьаматэ игуадзэ ипшъэрылъхэр егъэцакIэх.

— Илъэси 5-м къыкIоцI мы къулыкъум Iоф зэрэщысшIагъэм амал къыситыгъ районым ыкIи тишъолъыр лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ ащыкIогъэ уплъэкIун Iофтхьабзэхэм сахэлэжьэнэу, — къеIуатэ Зураб. — Анахьэу тынаIэ зытетыгъэр бюджет ахъщэр шIуагъэ къытэу гъэфедагъэ хъугъэмэ уплъэкIугъэныр ары.

 «Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъур зэрэщыIэщтым фэгъэхьыгъэ къэбарыр ИнтернетымкIэ тигущыIэгъу къылъыIэсыгъ.

— Зэнэкъокъум сыхэлэжьэным сыфэзгъэчэфыгъэр къэралыгъо гъэIорышIэнымкIэ IэпэIэсэныгъэ зиIэ цIыфхэм саIукIэн амал зэрэсиIэщтыр ары, — игущыIэ къыщыхегъэщы Зураб. — ЫпэкIэ сылъыкIотэныр шэнышIу сфэхъугъ. Мы Iофтхьабзэм ишIуагъэкIэ лъэгэпIэ нахь инхэм санэсын амал сиIэу сэлъытэ.

Къэзэнэ Борис шIэныгъэу IэкIэлъхэр ыушытэн гухэлъ иIэу «Лидеры России» зыфиIорэ зэнэкъокъум хэлэжьагъ. Апэрэ уцугъо тестым пхырыкIыгъ, ятIонэрэр ытыгъэу зэфэхьысыжьхэм яжэ.

— Зэнэкъокъур зэрэщыIэщтыр телевизорымкIэ слъэгъугъэ, — къытфеIуатэ Борис. — СшIогъэшIэгъон хъугъэ, сыхэлэжьэнэу сыгу исыубытагъ. Апэрэ тест уцугъом сызэрэхэкIыгъэр сигуап. Сыдигъуи шIэныгъэу сIэкIэлъым хэзгъэхъоным, республикэм шIуагъэ къыфэсхьэу сыпсэуным сыфэлажьэ. Iофтхьабзэм ишIуагъэкIэ текIоныгъэ къэзыхьыщтхэр лъэгэпIэ инхэм анэсынхэ амал яI, ахэм ащыщ сыхъуным сэри сыфэбэнэщт.

Зэнэкъокъум зэфэхьысыжьэу фэхъущтхэм тэри талъыплъэщт. Анахь дэгъоу къахахыщтхэм тиреспубликэ икIэлэ пIугъэхэр ахэфэнхэу тэгугъэ.

ГЪОНЭЖЬЫКЪО Сэтэнай.