Гъэтхэ губгъор къызэпагъаджэзэ…

Теуцожь районым игубгъохэм IофшIэныр ащыжъот. ЧIыопсыр нахь зыпкъ иуцуагъэшъ, дунайри къэфэбагъэшъ, механизаторхэм гъэтхэ губгъо IофшIэнэу зэтырихьагъэхэр агъэпсынкIэх. Ахэр зэрэзэхащэхэрэр зэдгъэшIэнэу районым мэкъу-мэщымкIэ игъэIорышIапIэ иагроном шъхьаIэу НатIэкъо Махьмудэ гущыIэгъу къызфэдгъэхъугъ.

— Апэу губгъом тызехьэм тызфежьэгъагъэр бжыхьэсэ гектар 13880-у тиIэр (ар гъэ­рекIо тиIагъэм гектар 3000-кIэ нахьыб) гъэбэгъогъэным фэшI минеральнэ чIыгъэшIухэмкIэ яшIушIэгъэныр ары. А IофшIэныр анахь охътэшIухэм тимеханизаторхэм мазэкIэ узэкIэIэбэжьмэ агъэцэкIэгъагъ.

Непэ джыри бжыхьасэхэм ятIонэрэу минеральнэ гъомылэхэмкIэ яшIушIэх, гектар 12000-м ехъум аIэкIагъэхьэгъах, непэ-неущэу аухыщт. Ащ дакIоу бжыхьасэхэм цIыраужъхэу къа­хакIэхэрэри ахагъэкIодыкIых. Ащ фэшыхьат коц гектар 11542-у яIэм щыщэу гектар 2000-м ехъум, хьэ гектар 220-м, рапс гектар 740-м щэнаутхэр зэратыраутхэгъахэр. Джащ фэдэу хьацIэ-пIацIэхэр къахэмыхьанхэу, уз зэфэшъхьафхэм бжы­хьасэхэр амыгъэсымэджэнхэу коц гектар 1845-ми, хьэ гектари 160-ми, рапс гектари 184-ми атыраутхагъэх.

— Мы IофшIэнхэр анахь дэгъоу, игъом зыщызэшIуа­хыхэрэми ягугъу къэсшIын, — еIо НатIэкъом. – Апэ зыцIэ къесIощтыр фирмэу «Адыгейскэр» зыфаIоу Пщыдатэкъо Альберт зиагроном шъхьаIэр ары. Бжыхьэсэ гектар 4172-м анахь охътэшIухэм апэрэмкIи, ятIонэрэмкIи аммиачнэ селитрэр аIэкIагъэхьагъ, уцыжъхэри, хьацIэ-пIацIэхэри ахагъэкIодыкIыгъэх.

Зичэзыу IофшIэнхэр щысэтехыпIэу ащызэхащэх Кушъу Рэмэзанэ зипэщэ фирмэу «Синдика-Агром». Ащ иагрономэу Пщыдатэкъо Юрэ чэщи мафи губгъом ит, чIыгулэжьхэм ахэт. Джары ябжыхьэсэ гектар 1703-м чIыгъэшIухэмкIэ яшIушIэгъэнхэмкIи, нэмыкI IофшIэнхэр яшIэфыгъэнхэмкIи зэкIэми апэу япшъэрылъхэр агъэцэкIэнхэ зыкIалъэкIыгъэр. Джащ фэдэу зищытхъу Iогъэн фаехэм ащыщ хъызмэтшIапIэу «Шанс» зыфиIорэри (итхьаматэр Уджыхъу Юсыф), фермерэу Пэнэшъу Мурати.

— Тапэрэ илъэсхэм ялъытыгъэмэ, мыгъэ гъэтхэ губгъо IофшIэнхэм язэшIохын нахь тыфэхьазыр. Трактор кIочIэ­шхохэу 195-м ехъу тихъызмэтшIапIэхэм яI. А пчъагъэр гъэ­рекIо тиIагъэм 26-кIэ нахьыб. Ахэр губгъом ихьагъэхэу ар къызэпагъаджэзэ Iоф ашIэ, — къеIуатэ агроном шъхьаIэм, — ятIонэрэмкIэ, къэрсэбанэу къэтIэтыгъэри нахьыб. Ящэ­нэрэмкIэ, гъэрекIо бжыхьасэхэр макIэу зэрэтиIагъэхэм къыхэкIэу гъэтхэ лэжьыгъэхэр гектар 15000-м ащырапхъынэу хъугъа­гъэ ыкIи тыфырикъугъагъэп. Мыгъэ тиIофхэр нэмыкIых. КъызэрэсIогъахэу, мыгъэ тибжыхьасэхэр зэрэхъурэр гектар 13880-рэ, гъэрекIо тиIагъэм гектар 3000-кIэ нахьыб, жъокIу­пIэу тиIэм ызыныкъу, ар шапхъэхэм адештэ. Арышъ, джы гъэтхэ лэжьыгъэхэр зыщытшIэнэу къытфэнэжьырэр гектар 12000. Ащ щыщэу гектар 4000 фэдизым натрыфыр, 5400-м тыгъэгъазэр, гектар 400-м пынджыр, 1000-м ехъум соер ащытшIэщтых. Техникэу тиIэр зэкIэ губгъом ит, чIыгу гектар мин зытIущыр агъэушъэбыгъах. А пчъагъэм мафэ къэс гектар 500 – 600 къыхэхъо.

— Тичылапхъэхэри хьазырых, — икIэухым къыхегъахъо На­тIэкъо Махьмудэ. — Ахэм адыхалъхьащтхэ чIыгъэшIухэри къащэгъахэх. Натрыфымрэ тыгъэгъазэмрэ зэрэхалъхьащтхэ сеялкэхэри, ахэм Iоф языгъэшIэщтхэ механизаторхэри гъэ­нэфэгъахэхэу, губгъом ихьанхэм фытегъэпсыхьагъэх. ЗэкIэ тыз­пылъыр, тиамали зыфэдгъэIорышIэрэр республикэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным тэри тиIахьышIу хэтлъхьаныр, тичIыгухэр гъэбэжъулъэ тшIынхэр, адырэ районхэм ауж зыкъитымыгъэнэныр ары.

Нэхэе Рэмэзан.