Гъогур щынэгъончъэным мэхьанэшхо раты

ГъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэгъэзэгъэ комиссиеу Адыгеим щызэхащагъэм зичэзыу зэхэсыгъоу тыгъуасэ иIагъэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат тхьамэтагъор щызэрихьагъ.

ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ, гъогухэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэ­хэм япчъагъэ нахь макIэ шIыгъэным, ахэм кIэлэцIыкIухэр ахэмыфэнхэм афэгъэхьыгъагъ апэрэ Iофыгъоу зэхэсыгъом къыщаIэтыгъэр. Адыгеим гъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ икъэралыгъо инспектор шъхьаIэу Александр Курпас къызэриIуагъэмкIэ, 2019-рэ илъэсым иапэрэ илъэсныкъо Адыгеим игъогухэм хъугъэ-шIэгъэ 214-рэ къатехъухьагъ. Ахэм нэбгырэ 44-рэ ахэкIодагъ, нэбгырэ 254-мэ шъобж зэфэшъхьафхэр атещагъэхэ хъугъэ.

Республикэм щызэшIуахырэ Iофыгъо­хэм яшIуагъэкIэ гъогухэм къатехъухьэрэ хъугъэ-шIагъэхэм япчъагъэ 43-кIэ, шъобж зытещагъэхэр — 48-кIэ нахь макIэ ашIын алъэ­кIыгъ, ау хэкIодагъэхэр зы нэбгырэкIэ нахьыбэ хъугъэ.

— Гъогум хъугъэ-шIэгъэ гомыIухэр къытехъухьаным ыкIи ахэм цIыфхэр ахэкIодэным нахьыбэрэмкIэ ушъхьа­гъоу фэхъухэрэр шапхъэхэм адимыштэу лъэсрыкIохэр гъогум зэрэзэпырыкIыхэрэр, зэпырыкIыпIэхэм автомобильхэр тэрэзэу зэращымычъэхэрэр, лъэсрыкIохэм гъогурыкIоным ишапхъэхэр зэраукъохэрэр, машинэхэм ячъэ зэрэхагъахъорэр ары, — къыIуагъ Александр Курпас.

КIэлэцIыкIухэр гъогум къытехъухьэрэ хъугъэ-шIа­гъэ­хэм ахэмыфэнхэр анахьэу анаIэ зытырагъэтырэ лъэныкъохэм зэращыщыр Александр Курпас игущыIэ къыщыхигъэщыгъ. Мыгъэ электросамокатым тесыгъэ кIэлэцIыкIур гъогу хъугъэ-шIагъэм хэфагъ ыкIи хэкIодагъ. Мыщ фэдэ гумэкIыгъохэр къэмыхъунхэм пае ны-тыхэм, гъэсэныгъэм иучреждениехэм Iоф ащызышIэхэрэм къулыкъушIэхэр гущыIэгъу афэхъух, шIухьафтынэу сабыим ратырэм къыкIэ­лъыкIон ылъэкIыщтыр къагурагъаIо.

Сабыйхэр гъогу хъугъэ-шIагъэхэм ахэмыфэнхэм епхыгъэ Iофыгъоу зэшIуа­хыхэрэм къатегущыIагъ АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу КIэрэщэ Анзаур. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, хэбзэгъэуцугъэр, гъогурыкIоным ишап­хъэхэр амыукъохэу зекIонхэм фэIоры­шIэщт Iофтхьабзэхэр, зэнэкъокъухэр, егъэджэн сыхьатхэр афызэхащэх. БлэкIыгъэ илъэсым ащ сомэ миллион 1,2-м ехъу пэIуагъэ­хьагъ. АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъкIэ гъогу хъугъэ-шIагъэ­хэр профилактикэ шIыгъэнымкIэ Гупчэ зэхащэнэу агъэнафэ.

АР-м и ЛIышъхьэ зыщимыгъэрэзэрэ чIыпIэхэм, гумэкIы­гъо­хэм, щыкIагъэхэм къащыуцугъ, ащкIэ анахьэу унаIэ зытеб­гъэтын фэе лъэныкъо­хэр къыгъэнэфагъэх. Гъогум тет пстэуми сакъыныгъэ къызхагъэфэн зэрэфаер агу къыгъэ­кIыжьыгъ.

— Ешъуагъэу рулым кIэры­тIыс­хьэхэрэмкIэ, водительхэм ягъэхьазырын фэгъэзэгъэ еджа­пIэхэм яIоф­шIэн зэрэзэхащэрэмкIэ, нэмыкI лъэныкъо­хэмкIи гумэкIыгъо­хэр тиIэх. Ахэм ядэгъэзыжьын гъогурыкIоныр щынэгъончъэным фэгъэ­зэгъэ къулы­къухэм ямызакъоу, муниципалитетхэр, хэбзэ къулыкъу­хэр хэлэжьэнхэ фае. Шъхьадж ипшъэ­рылъ ыгъэцакIэмэ, зигугъу къэтшIыгъэ Iофыгъохэр зэшIохыгъэхэ хъущт, тигъогухэр щынэгъончъэщтых, — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

Лъэпкъ проектхэр зэрифэшъуашэу Адыгеим щыгъэцэкIагъэхэ хъуным анаIэ зэрэтырагъэтын фаер республикэм ипащэ къыхигъэщыгъ.

— Зэфэхьысыжь гъэнэфагъэхэм такъыфэкIоным пае лъэпкъ проектым илъэныкъо пстэури зэрифэшъуашэу дгъэцэкIэн фае. УФ-м и Къэралыгъо Совет изэхэсыгъоу щыIагъэм ащ фэдэ пшъэрылъ къыщытфигъэуцугъ Урысыем и Президентэу Владимир Путиным, — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

— Гъогухэм язытет нахьышIу шIыгъэ­ным федеральнэ мылъкушхо пэIутэгъахьэ. Республикэм транспорт псэолъэ ин­хэр щытэшIых, непэрэ мафэм проект заулэмэ ягъэцэкIэн тытегущыIэ. А пстэури щынэгъончъэным ыкIи гъогу­рыкIоныр Iэрыфэгъуным фэIорышIэнхэ фае. Пшъэрылъхэр зымыгъэцакIэ­хэрэм пшъэдэкIыжь зэрахьыщтыр агу къэсэгъэкIыжьы.

Зэхэсыгъом зыщытегущыIэгъэхэ Iофыгъохэм ащыщ М-4 «Дон» зыфиIорэ автомобиль гъогум хэхьэрэ къуаджэу Тыгъургъой дэжь щагъэпсырэ гъогу зэхэкIыпIэр. Мы объектым ишIын зэрэ­лъыкIуатэрэм Адыгеим и ЛIышъхьэ ыгъэрэзагъэп, ащ фэгъэзэгъэ компаниеу «Автодорым» ипшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу ыгъэцэкIэнхэ зэрэфаер агу къыгъэкIыжьыгъ. Гъогу псэуалъэхэм игъом гъэцэкIэжьын ыкIи псэолъэшIын IофшIэнхэр ащызэшIохыгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр КъумпIыл Мурат къыхигъэ­щыгъ.


«Автодорым» илIыкIо къызэриIуагъэм­кIэ, гъогу зэхэкIыпIэм ишIын фэгъэзэгъэ подрядчикыр джырэ уахътэ зэблахъу. ЗэрагъэнэфагъэмкIэ, ащ епхыгъэ Iофхэр чъэпыогъум ехъулIэу аухыщтых ыкIи IофшIэныр рагъэжьэжьыщт.

Джащ фэдэу мэшIокугъогу зэпырыкIыпIэхэр щынэгъончъэнхэм, ахэм хъугъэ-шIагъэхэр къатемыхъухьанхэм иIофыгъуи зэхэсыгъом къыщаIэтыгъ. Мыщ епхыгъэ авариешхуитIоу къэхъугъэхэм лъапсэу яIагъэр зэхафыгъ. ТхьамыкIагъохэр къэмыхъунхэм фэшI мыщ фэдэ чIыпIэхэм сурэт ыкIи видео тезыхырэ пкъыгъохэр ащыгъэуцугъэнхэр ищыкIагъэу алъытагъ.

Ешъуагъэу рулым кIэрытIысхьэхэрэм, гъогурыкIоным ишапхъэхэр зымыгъэцакIэхэрэм пшъэдэкIыжь пхъашэ ягъэ­хьыгъэныр, ащ дакIоу ахэм алъэныкъокIэ профилактикэ Iофтхьабзэхэр зэхэщэгъэн­хэр гъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм, муниципалитетхэм япшъэ­рылъ шъхьэIэн фаеу зэхэсыгъом къыщаIуагъ.

Муниципальнэ образованиеу «Теуцожь районым» пхырыкIырэ федеральнэ автомобиль гъогоу М-4 «Дон» зыфиIорэм игъогунапцэхэм къащызэIуахыгъэ сатыушIыпIэ чIыпIэхэу шапхъэхэм адимыштэхэрэр зэфэшIыжьыгъэнхэм иIофыгъуи зэхэсыгъом къыщаIэтыгъ. ЫпшъэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ муниципалитетитIум яадминистрациехэм япащэхэм къызэраIуагъэмкIэ, мы гумэкIыгъор дэгъэзыжьыгъэным фэшI IофшIэныр агъэлъэшынэу агъэнафэ.

Гъонэжьыкъо Сэтэнай.
Сурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх.