Гум икъэбзагъэ сурэтым игъундж

Сурэттех клубэу «Лэгъо-Накъэр» Мыекъуапэ зыщызэхащагъэр илъэс 40 хъугъэ. Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ исурэт къэгъэлъэгъуапIэ искусствэм иIофышIэхэр юбилеим ехъулIэу щызэIукIагъэх.

ЩыIэныгъэм зэфищагъэхэм тахэплъэшъ, тинэIуасэу ахэтыр бэ. Зыр юрист, ятIонэрэр кIэлэегъадж, ящэнэрэр IофшIэным иветеран… Ясэнэхьатхэр зэфэшъхьафых нахь мышIэми, искусствэм екIурэ лъагъом зэдытетых. ЗэкIэми фотоаппаратхэр, телефонхэр аIыгъых, хъугъэ-шIагъэр сурэтхэмкIэ къаIотэжьын ямурад.

Тарихъым щыщ

Мыекъопэ фотоклубэу «Лэгъо-Накъэ» 1978-рэ илъэсым зэхащагъ. Къалэм культурэмкIэ и Унэу «Гигантым» IофшIэныр щыригъэжьагъ. Сурэттеххэм яIэпэIэсэныгъэ хагъахъозэ, лIэ­ужхэр щыIэныгъэм зэрипхыгъэх.

Фотоклубым иеджапIэ ныбжьыкIэхэр щагъасэх, сурэттеххэр IофшIэкIэшIум кIырыплъы­хэзэ хэгъэгу, дунэе зэнэкъокъу­хэм ахэлажьэх.

— 1997-рэ илъэсым «Народный» зыфиIорэ щытхъуцIэр клубым къыфаусыгъ, — къыщиIуагъ зэхахьэм Адыгэ Респуб­ликэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, Адыгэ Респуб­ликэм изаслуженнэ журналистэу Аркадий Кирнос. — Тызыщып­сэурэ чIыопсым идэхагъэ на­хьышIоу къэдгъэлъэгъоным, Адыгеим ыцIэ искусствэм лъагэу щытIэтыным афэшI клубым «Лъэгъо-Накъ» фэтыусыгъ.


Къэгъэлъэгъонхэр

Илъэс 40-м къыкIоцI Мые­къуапэ, Адыгеим ипсэупIэхэм къэгъэлъэгъон 300-м нахьыбэ ащызэхащагъ. КъыращэкIыхэрэ къэгъэлъэгъонхэр Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар ыкIи Ставрополь крайхэм, Къырым ащыкIуа­гъэх. Мэхьанэу яIэр, цIыфхэр къызэрэкIэлъэIухэрэр къыдалъы­тэхэзэ, Москва, Мурманскэ, Уфа, Нижневартовскэ, фэшъхьафхэм «Лэгъо-Накъэм» икъэ­гъэлъэгъонхэр ащызэхащагъэх.

Адыгеим ыцIэ искусствэм лъагэу щыIэтыгъэныр клубым ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. IэкIыб къэралыгъохэм къэгъэлъэгъон 47-рэ ащызэхащагъ. Австралием, Аргентинэ, Люксембург, Бразилием, Кубэ, Индием, Францием, Австрием, Шотландием, Къыблэ Африкэм, Японием, нэмыкIхэм клубым иIофшIагъэхэр ащалъэгъугъэх.


Хэгъэгу, дунэе зэнэкъокъухэр

Урысыем, IэкIыб къэралыгъо­хэм ащыкIохэрэ зэнэкъокъухэм «Лэгъо-Накъэ» исурэттеххэм яIэпэIэсэныгъэ уасэу къащафа­шIыгъэм уегъэгушхо. Дунэе къэ­­гъэ­лъэгъони 120-м къехъумэ клубым иIофшIагъэ ащалъэ­гъугъ, гъогогъу 200-м нахьыбэ щытхъу­цIэхэр къащыдахыгъэх.

Дунэе зэнэкъокъоу Пекин щыкIуагъэм джэрз медалыр «Лэгъо-Накъэ» къыщыфагъэшъо­шагъ. Бзылъфыгъэ сурэттеххэм язэнэкъокъоу Румынием щызэхащагъэм Европэм щыщхэр хэлэжьагъэх. Адыгеим икомандэ апэрэ чIыпIэр къыдихыгъ. Шъхьэзэкъо зэIукIэгъухэм тибзылъфыгъэхэм щытхъуцIэхэр къащахьыгъэх.

Японием, Болгарием, Польшэм, Индием, Сербием, Австралием, фэшъхьафхэм ащыкIуагъэ­хэ зэIукIэгъухэм клубыр итворчествэкIэ къащахэщыгъ.

2016-рэ илъэсым дунаим исурэттеххэм яIэпэIэсэныгъэ зыщызэрагъэпшэгъэ зэхахьэм «Лэгъо-Накъэм» я 64-рэ чIыпIэр къыщыдихыгъ – ар гъэхъагъэкIэ клубым фэтэлъэгъу. СНГ-м иклубхэм ятворчествэ Санкт-Петербург зыщызэфахьысыжьым, «Лэгъо-Накъэм» я 7-рэ чIыпIэр къыфагъэшъошагъ.

Лъапсэр мэпытэ

Тызыщыпсэурэ хэгъэгум зэхъокIыныгъэ макIэп фэхъу­гъэр. СССР къэралыгъошхоу дунаим шIукIэ щашIэщтыгъэри зэбгырагъэзыгъ. Экономикэр къеIыхыгъэми, клубыр щыI, лъапсэу ышIыгъэр ыгъэпытэзэ лъэкIуатэ.

«Лэгъо-Накъэр» зызэхаща­гъэм къыщыублагъэу зэлъашIэрэ сурэттехэу Аркадий Кирнос ипащ. Клубым иеджапIэ пэщэныгъэ дызезыхьэрэр Ирина Кирнос. «Лэгъо-Накъэм» ишIу­шIагъэу тлъытэрэр ныбжьыкIэхэм яшIэныгъэ хагъэхъонымкIэ IэпыIэгъу зэрафэхъурэр ары.

65-рэ хэлажьэ

Мыекъуапэ къыщызэIуахыгъэ къэгъэлъэгъонэу тыкъызытегущыIэрэм сурэттех 65-рэ хэла­жьэ. Адыгэ Республикэм культурэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Шэуджэн Бэлэ зэхахьэм къыщиIуагъ клубэу «Лэгъо-На­къэм» ишIуагъэкIэ Адыгэ Рес­публикэм ищыIэкIэ-псэукIэ сурэтхэмкIэ къагъэлъэгъон зэралъэкIырэр. Тарихъым инэкIубгъохэр сурэтхэм ахэолъагъо. Республикэм и Правительствэ, Парламентым язэIукIэхэм, мэфэкI зэхахьэхэм, IофшIэгъу мэфэ къызэрыкIохэм, концертхэм, спорт зэнэкъокъухэм яхьы­лIагъэхэ сурэтхэм хъу­гъэ-шIа­гъэхэр къагъэлъагъох.

Мыекъуапэ иадминистрацие культурэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Ирина Варакутэрэ зэхахьэм къызэрэщи­Iуагъэу, сурэттеххэм яIофшIагъэ тегъэгушхо.

Шэуджэн Бэлэрэ Ирина Варакутэрэ сурэттеххэм афэгушIуа­гъэх, яIофшIагъэхэмкIэ дунаим цIэрыIо зэрэщыхъугъэхэм мэхьэнэ ин ратыгъ. Тхылъхэм, журналхэм, гъэзетхэм, нэры­лъэгъу IэпыIэгъухэм сурэттех­хэм яIофшIагъэ къащэлъагъо. КультурэмкIэ Министерствэм, къэлэ администрацием ящытхъу тхылъхэр Аркадий Кирнос, Светлана Денисовам, нэмыкI­хэм аратыжьыгъэх.

Сурэтхэм уадэгущыIэ

Къэгъэлъэгъоным сурэти 100 къырахьылIагъ. СурэтышI цIэрыIоу Бырсыр Абдулахь къы­зэрэтиIуагъэу, сурэт пэпчъ уеплъы пшIоигъу. ЧIыопсым фэгъэхьыгъэхэр къыхэбгъэщыхэ зыхъукIэ, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим идэхагъэ узыфещэ. Сурэттехым чIыпIэу къыгъэлъагъорэр нахьышIоу зэбгъашIэ пшIоигъоу хэшIыкI фызиIэхэм уяупчIы, а чIыпIэм узэрэкIощт шIыкIэм уегупшысэ.

Адыгеим икъушъхьэхэм, псыхъохэм, бзыухэм ясурэтхэм уяплъызэ, уадэгущыIэ пшIои­гъоу уахътэ къыокIу. Республикэм ицIыфхэр – ахэр арых тари­хъым инэкIубгъохэр зытхыхэрэр, щы­Iэныгъэр лъызыгъэкIуатэрэр.

Сурэттех ныбжьыкIэу Светлана Денисовам иIофшIагъэхэр тшIогъэшIэгъоных. ЩыIэныгъэр зытетым тетэу цIыфхэм гу къаб­зэкIэ къафиIотэн, сурэтым куп­кIэу иIэр искусствэм ыбзэкIэ цIыфхэм алъигъэIэсын имурад.

«Зэпшъэшъэгъухэр» зыфиIорэ сурэтым бзылъфыгъэхэм яобраз къыщегъэлъагъо. ДзэкIолI шъуа­шэм къегъэдахэх, нэгушIох, сыд фэдиз упчIэ яптыгъэми, къыомызэщыхэу къыбдэгущыIэщтхэу олъытэ. Бзылъфыгъэр псыхъом зэрэщыгыкIэрэм ехьылIэгъэ сурэтыри гъэшIэгъон дэд. КIэир хъопсагъо, зыгъэпсэфыпIэшIум дештэ. Псыхъо къабзэм щыгыкIэрэ бзылъфыгъэм пэсэрэ лъэхъаным ухещэ, къоджэ щыIакIэр къегъэлъагъо.

Сурэттехым къыдилъытагъэр макIэп. Тыгъэу къепсырэм инэбзыйхэм псыхъом ышъхьа­шъо къагъэшIэты. Сурэтэу тырихыгъэм бзылъфыгъэм иныбжьыкъоу псым хэплъагъорэм уегъэгупшысэ. Псышъхьашъор гъунджэм еогъапшэ. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаир зыщыкъэбзэ чIыпIэм сурэтыри нахь дахэу щытепхын зэрэплъэкIыщтыр IофшIагъэм къыщыхэогъэщы.

ЩысэшIум узылъещэ

Зэхахьэм хэлэжьэгъэ нэбгырэ пчъагъэ Аркадий Кирнос зэрэфэразэм тыщыгъуаз. ШIэныгъэу аригъэгъотыгъэр щыIэныгъэм щагъэфедэ, «Тхьауегъэп­сэу» къыраIожьы. «Адыгэ ма­къэм» исурэттехэу Iэшъынэ Аслъан икIэлэегъаджэу ылъы­тэрэр Аркадий Кирнос ары. Хэгъэгу, дунэе зэнэкъокъухэм А. Iэшъынэр ахэлажьэ, исурэтхэр IэкIыб къэралыгъохэм къащыдэкIыхэрэ журналхэм ащытлъэгъухэу зэп къызэрэхэкIы­гъэр.

Мы сатырэхэр къэзытхырэ журналистыри Аркадий Кирнос лъэшэу фэраз. Сурэттех цIэ­рыIор игущыIэ къызэрыкIокIи, зэхэщэн IофхэмкIи гъэзетым иредакцие бэрэ IэпыIэгъу къы­фэхъу. Клубэу «Лэгъо-Накъэм» щытхъоу фаIорэм хахъо фэхъу­нэу, ишIушIагъэ къетэжьынэу Тхьэм тыфелъэIу.

ЕмтIылъ Нурбый.
Сурэтхэр къэгъэлъэгъоным къыщытетхыгъэх.