ГукIэгъуныгъэм изехьакIох

Адыгэ Республикэм псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ икъэралыгъо учреждениеу «КIэлэцIыкIу ибэхэр зыщаIыгъ Адыгэ республикэ Ун» зыфиIорэм иIофшIэн зэрэзэхищэрэм мы мафэхэм зыщыдгъэгъозагъ, щылажьэхэрэм гущыIэгъу тафэхъугъ.

Врач шъхьаIэу Ирина Логиновам къызэриIуагъэмкIэ, сабый цIыкIухэр мыщ щыгупсэфынхэм, яунэ исхэу къащы­хъуным пае IофшIэнышхо зэшIуахы. Учреж­дением щыла­жьэ­хэрэр зэкIэ зэ­деIэжьхэзэ зи­щы­кIагъэм медицинэ IэпыIэгъу рагъэгъоты, рагъаджэх, яуахътэ гъэшIэгъо­нэу, шIуагъэ хэлъэу агъэкIоным Iоф дашIэ. КъэхъугъакIэхэм, мэфипшI нахь зы­мыныбжьхэм къащегъэжьагъэу илъэ­ситфым нэсэу сабыйхэр мыщ щаIыгъых.

Тарихъым зыфэдгъазэмэ…

— КъызэраIотэжьырэмкIэ, 1932-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу АР-м псауныгъэр къэухъу­мэгъэнымкIэ исистемэ хэтэу мы Унэм Iоф ешIэ, — къытфеIуатэ Ирина Логиновам. —ЫпэкIэ ар къуаджэу Адэмые дэтыгъ. 1947-рэ илъэсым шэкIогъум и 1-м учреждениер Мыекъуапэ къахьыжьыгъ. 1970-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу мыщ ар чIэт.

БлэкIыгъэ уахътэм къыфэдгъэзэжьымэ, кIэлэцIыкIу Унэм Iоф зэришIэрэ системэм зэхъо­кIыныгъэхэр зэрэфэхъугъэр тэлъэгъу. ТапэкIэ ар сабый нэб­гыри 100-м телъытагъэу щытыгъэмэ, джы а пчъагъэм нэбгырэ 40-м нэсэу къыщагъэ­кIагъ. Группэ пэпчъ нэбгырэ 15 арысыщтыгъэ, непэ нэбгыри 5 — 6 зэрэхъухэрэр. Унагъом нахь пэблагъэу яIофшIэн зэрэзэхащэщтым учреждением иIо­фышIэхэр пылъых, сабый цIыкIухэм гумэкIыгъо такъикъэу яIэр нахь макIэ зэрэхъущтым дэлажьэх. Сабыйхэм Iоф адэзышIэрэ кIэлэпIухэр зэблахъу­хэрэп. Унагъом кIэлэцIыкIухэм къапэблагъэу исыр зэрэмакIэм (ны-ты, ныжъ-тыжъ) фэдэу, зэсэщтхэр, гуфэбэныгъэ зыпагъо­хыщтхэр куп макIэ афашIы.

Унэгъо зэгурыIом фэд

Непэрэ мафэм ехъулIэу ыпэкIэ зигугъу къыщытшIыгъэ учреждением сабый 28-рэ чIэс. Врач шъхьаIэм тызэрэщигъэгъо­загъэмкIэ, уз хьылъэ зимыIэ кIэлэцIыкIухэм алъыплъэнхэу (опека) унагъохэм псынкIэу аштэх. БлэкIыгъэ илъэсым ащ фэдэу нэбгырэ 20-м ехъу унагъохэм ахьыгъэх. Къыхэзгъэщы сшIоигъу апIунэу аштэхэрэм япчъагъэ нахь макIэ зэрэхъугъэр. ГущыIэм пае, тызхэт илъэсым, мэкъуогъум и 1-м ехъу­лIэу сабый нэбгырэ 12 алъыплъэнхэу аштагъ, ау апIунэу тхылъхэр зыми фагъэхьазырыгъэп. Мыщ фэдэ шIыкIэр нахь зэрагъэфедэрэм пае ахэр бгъэмысэнхэри къекIурэп. КIэлэцIыкIум ипIун ахъщэу пэIухьэрэр макIэп, ащ къыпкъырыкIэу мыщ фэдэ шIыкIэр нахь къыхахынкIи хъун.

КIэлэцIыкIу Унэм изытет нахь игъэкIотыгъэу къыфэзгъэзэжьы сшIоигъу. Ащ ищагу гуIэтыпIэу гъэпсыгъэ. Зэмышъогъоу, гъэшIэгъонэу унэр гъэлагъэ, щагум къэгъэгъэ дахэхэр дэгъэтIысхьагъэх, джэголъэ зэфэшъхьафхэр щытэлъэгъух. Сабыйхэр щагум къыдахьэхэмэ, агу дэхагъэм зыфищэиным фытегъэпсыхьагъ.

— 2006-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2009-м нэс гъэцэ­кIэжьынхэр тиучреждение щыкIуагъэх, непэрэ мафэм ехъу­лIэу шапхъэхэм адиштэу ар зэтегъэпсыхьагъ, — къытфеIуатэ врач шъхьаIэм. — Iэзэн физкультурэ зыщарагъэхьырэ, сен­сорнэ ыкIи физиокабинетхэр хэтых.

КIэлэцIыкIу Унэм сабый сымаджэхэм афытегъэпсыхьэгъэ хэушъхьафыкIыгъэ программэм­кIэ щырагъаджэх. Нэбгырэ пэпчъ шъхьафэу гущыIэгъу