Гектар 1300-м ехъу агъэхьазырыгъ

Теуцожь районымкIэ Джэджэхьаблэ дэт фирмэу «Синдика-Агро» зыфиIорэр анахь щысэтехыпIэу зичэзыу губгъо IофшIэнхэр зыщызэшIуахыхэрэм ащыщ. Джары илъэс къэс ягубгъохэр гъэбэжъулъэ зыкIэхъухэрэр, лэжьыгъэшхуи къахьыжьын зы­кIа­лъэкIырэри, ящытхъуи районым имызакъоу республикэми зыкIыщаIорэри.

ХъызмэтшIапIэм ипащэу Кушъу Рэмэзан тигъэзет иныб­джэгъушIу, «Адыгэ макъэр» иIофышIэ нэбгырэ 50-мэ ­ренэу къафыретхыкIы. Ащ къы­зэрэ­тиIуагъэмкIэ, ячIыгу­лэжь­хэр  гъунэпкъакIэхэр штэгъэнхэм фэлажьэх. Ащ фэшы­хьат непэ гъэтхэ губгъо IофшIэнхэр мы лъэхъаным зэрагъэпсын­кIэ­хэ­рэр. Хэти ешIэ ­кIымафэу къы­зэтынэкIыгъэр зыфэдагъэр, ащ къиныгъоу чIыгу­лэжьхэм къафихьыгъэхэр зыфэдэхэр.

— Арэу щытми, тичIы­гу­лэжь­хэм агу агъэкIодырэп. Iоф­шIэ­кIэшIоу аIэкIэлъыр чIыо­псым икъиныгъохэм апагъэуцужьызэ лэжьагъэх. Непэп ахэр Iоф­шIэным зыфежьагъэхэр, ти­агроном шъхьаIэу Тыгъужъ Нурбый апэ итэу, мэфэ ошIоу мэ­заем ыкIэм къыхэкIыгъэхэм губгъом ихьагъэх. Непэрэ мафэм ехъулIэу гужъогъэ Iофи хэмытэу тэлажьэ. Техники, чылапхъэхэри, чIыгъэшIухэри, гербицидхэри хьазырхэу гъэтхэ лэжьыгъэ шъхьаIэхэу тыгъэгъа­зэмрэ натрыфымрэ япхъын тыкъекIолIэн зыкIэтлъэкIыгъэр, — еIо Кушъум.

Апэ бжыхьасэхэм яшIушIагъэх

ЗэпстэумкIи ябжыхьасэхэр зэрэхъухэрэр гектар 1680-рэ. Ащ щыщэу коцыр гектар 705-рэ, хьэр — 600, рапсыр гектар 303-рэ. ТIогъогогъо бжыхьа­сэхэм минеральнэ чIыгъэшIухэр аIэкIагъэхьагъ. Гъэтхэпэ ма­зэм иапэрэ мафэхэм тIэкIу къызэфабэм, гектар телъытэу аммиачнэ селитрэ килограмми 150-рэ атыратэкъуагъ.

Непэ бжыхьасэхэм ятеплъэ дахэ хъугъэ. Ау джыри ахэм язытет нахьышIу шIыгъэным дэ­лажьэх, ятIонэрэу джыри гектар пэпчъ чIыгъэшIу килограмми 150-р ахальхьагъ.

Мы IофшIэным игъэцэкIэн фэгъэзэгъагъэхэр анахь тракторист чанхэу, илъэс къэс бжы­хьасэхэм адэлэжьэрэ кIалэхэу, яофис шъхьаIэ зыдэт Шы­тхьэлэ районым къикIыгъэхэу Андрей Нестеренкэмрэ Александр Деренскэмрэ. Ахэм  IофшIэнхэр чанэу зэшIуахыгъэх.

Гъэтхэ лэжьыгъэхэр гектар 1893-мэ ащагъэбэгъощтых

Тыгъэгъазэмрэ натрыфымрэ зыщагъэтIысхьащтхэ хьасэхэм ягъэушъэбын механизаторхэр лъэшэу егугъух. Сыда пIомэ, ахэр зэрагъэбагъохэрэм елъы­тыгъ яфирмэ ибаиныгъи, ежьхэм ялэжьапкIи зыфэдэщтыр. Гъэтхэ лэжьыгъэ шъхьаIэхэр зы­щашIэщтхэм ягъэхьазырын мыгъатхэ апэ фежьагъэхэр трак­тористхэу ЛъэпцIэрышэ Алыйрэ Къэзэнэ Рэмэзанрэ. НэбгыритIоу зэгурыIохэзэ, дэ­гъоу зэдэлажьэх. Зызэбла­хъузэ, чэщи мафи ятрактор хьаулыеу щагъэтырэп. Гу­бгъом Iоф щыпшIэнэу къыхэкIырэ мэ­фэ ошIухэр къызфагъэфедэзэ, нэбгыритIумэ чIыгу ­гектар 700-мэ жъуагъэр ащагъэушъэ­быгъ. А пчъагъэм чэщ-зымафэм ахэм гектар 75 — 80 къыхагъахъо. Ар ежьхэм шапхъэу яIэм гектар 20 фэдизкIэ нахьыб.

Ахэр ящысэтехыпIэу гъэ­тхэ лэжьыгъэхэр зыхалъхьащт чIы­гум игъэпсынкIэн яIахьышIу хашIыхьэ «Беларусь» тракторищым атесхэу ЛIыбзыу Хьамидэ, ХъокIо Щамсудинэ, Гъу­кIэлI Юрэ. Нэбгырищыр зэнэ­къокъухэзэ мэлажьэх, япшъэ­рылъхэр щытхъу хэлъэу агъэ­цакIэзэ Iоф ашIэ. Аущтэу зэрэ­зэдырагъаштэрэм ишIуагъэкIэ гъэтхэ лэжьыгъэхэр зыщагъэ­тIысхьащт чIыгу гектар 1300-рэ фэдиз агъэушъэбыгъах.

Тыгъэгъазэм ипхъын фежьагъэх

Фирмэм иагроном шъхьаIэу Тыгъужъ Нурбый къы­зэриIуа­гъэмкIэ, тыгъэгъазэм ипхъын фежьагъэх. Ар зэшIозыхыщтхэр механизаторхэу ЛIыбзыу Аслъанрэ Лъащэкъо Хьазрэилэрэ. Ясеялкэхэри, ятракторхэри дэгъоу зэтырагъэпсыхьа­гъэх, минеральнэ чIыгъэшIоу адыхалъхьащтхэри яIэх. Тыгъэ­гъазэм къыкIэлъыкIощт натрыф гектар 1340-м ихэлъхьани бэ темышIэу фежьэщтых.

НэкIубгъор  зыгъэхьазырыгъэр Нэхэе Рэмэзан.