Гектар минипшI фэдиз халъхьэгъах

Теуцожь районым игубгъохэм мы мафэхэм IофшIэныр ащыжъот. ЧIыгулэжьхэм пшъэрылъ шъхьаIэу яIэр гъэрекIо гъомылапхъэм пае лэжьыгъэ тонн мин 50-у къахьыжьыгъагъэм хагъэхъоныр, илъэс пчъагъэ хъугъэу республикэмкIэ ятIонэрэ зонэмкIэ къыфагъэшъошэрэ апэрэ чIыпIэр зыIэкIамытIупщыныр ары.

— Ащ фэшI тимеханизаторхэм непэ алъэкI къагъанэрэп, — еIо районым иагроном шъхьаIэу НатIэкъо Махьмудэ. — Гъатхэр къэси губгъом уихьан плъэкIынэу зэхъум, бжыхьэсэ гектар 10792-у тиIэм (а пчъагъэр гъэрекIо тиIагъэм гектар 1300-кIэ нахьыб) минеральнэ чIыгъэшIухэмкIэ тIогъогогъо механизаторхэр яшIушIагъэх, гектар пэпчъ минеральнэ гъомылэ килограмм 300 зырыз IэкIагъэхьагъ. Нэужым уцыжъхэр ахэзыгъэкIодыкIыщт ыкIи уз зэфэшъхьафхэм ащызыухъумэщтхэ щэнаут зыхэлъ уцхэр атыраутхагъэх. Мы лъэхъаным тибжыхьасэхэр дахэх. Ауми, тиспециалистхэм анаIэ ахэм атырагъэты, ищыкIагъэ хъумэ ятшIылIэщтыри тэшIэ, препаратхэри тиIэх.

Корр.: Гъэтхэ лэжьыгъэ шъхьаIэхэу натрыфымрэ тыгъэгъазэмрэ, нэмыкIхэми япхъынкIэ Iофхэм язытет къытфэпIотагъэмэ дэгъугъэ. Тыщыгъуаз тыгъэкъокIыпIэм щыIэ районхэм етIупщыгъэу гъэтхэ лэжьыгъэхэр халъхьэхэ зэхъум шъо губгъом шъуихьан зэрэшъумылъэкIыщтыгъэм. «А районхэм непэ ауж тыкъенэгоми, къызыгъушъкIэ такIэхьажьыщт» зэрэпIогъагъэри тщыгъупшэрэп.

Н. М.: Тэрэз, сэри сщыгъупшагъэп. Ар зыхъугъагъэр мэлылъфэгъум и 25-р ары. Ащыгъум гъэтхэ лэжьыгъэхэр зыхэтлъхьэгъагъэр гектар 1500-рэ ныIэп. Тимеханизаторхэр, агрономхэр, фермерхэр гуIэхэу, губгъом ихьанхэ амылъэкIэу, нахь хэIэтыкIыгъэ хьасэхэу къэгъушъыгъэхэр къыхагъэщхэмэ, чылапхъэхэр ахалъхьэхэу щытыгъ. Ащ ыуж мэфэ фабэу къызэкIэлъыкIуагъэхэр къызфагъэфедэхи тичIыгулэжьхэм дэгъоу Iоф ашIагъ. МэфэкI мафэхэми губгъом къикIыгъэхэп, гъэтхэ лэжьыгъэхэм япхъынкIэ район пэрытхэм такIагъэхьажьыгъ.

Корр.: Тхьапша натрыфэу, тыгъэгъазэу хэшъулъхьанэу щытыр? Сыд фэдиза хэжъугъэкIыгъэр?

Н. М.: ЖъоныгъуакIэм и 8-м ехъулIэу планэу тиIэ гектар 13537-м щыщэу гъэтхэ лэжьыгъэхэр зыщыхэтлъхьагъэр гектар минипшIым кIэхьэ. ТипхъэкIо агрегатхэм а пчъагъэм мафэ къэс гектар 750-м къыщымыкIэу хагъахъо. Арышъ, мэфэ благъэхэм лэжьыгъэм ихэлъхьан тыухыщт.

Натрыф гектар 6120-м щыщэу хэтлъхьэгъахэр 4500-рэ. Тыгъэгъазэу тшIэнэу щытыр 5300-рэ, хэтлъхьэгъахэр миниплI фэдиз. Анахь IофшIэгъэ дэгъухэр зиIэхэм ащыщых хъызмэтшIапIэу «Адыгейское» зыфиIоу Пщыдатэкъо Альберт зиагроном шъхьаIэр. Мыщ натрыф гектар 1328-рэ, тыгъэгъэзэ гектар 600 фэдизрэ щапхъыгъэх. Джащ фэдэу IофшIэнхэр ащагъэпсынкIэх фирмэу «Синдика-Агром», «Шансым», «Агромирым» ыкIи «Агромерым». «Агромирым» горох гектари 130-рэ, сое гектар 293-рэ щапхъыгъах, «Агромерым» ышIэнэу щыт пындж гектар 400-м щыщэу 270-рэ хилъхьэгъах. ООО-у «Айринми» сое гектар 386-рэ хилъхьэгъах. Фирмэу ЛIыIэпIэ Алый зипэщэ «Маарис» зыфиIорэми бжьыныф гектар 53-рэ, «Возрождением» (ипащэр Николай Гамага) гектаритф ащашIагъ. Мыгъэ тирайон сое гектар 1200-рэ щапхъынэу ары.

Корр.: Джы фермерхэм яIофшIагъэхэм тащыбгъэгъозэнэу тыфай.

Н. М.: Районым фермер хъызмэтшIапIэу итыр 45-м ехъу. Ахэм бжыхьэсэ гектар 3400-у гъэрекIо ашIагъэм мыгъатхи дэгъоу дэлэжьагъэх, минеральнэ чIыгъэшIухэмкIэ игъом яшIушIагъэх, яхьасэхэри дахэх.

Гъэтхэ лэжьыгъэхэр гектар 7302-мэ ащагъэбэгъонэу ары. Ащ щыщэу натрыфыр гектар 2312-мэ, тыгъэгъазэр гектар 1890-мэ ащашIагъ. Мафэ къэс фермерхэм натрыфымрэ тыгъэгъазэмрэ гектар 400-м ехъум ащапхъышъ, ежьхэри мэгуIэхэшъ, щэч хэлъэп къэнэгъэ гектар минищым ихэлъхьажьын мэфэ зытфыхкIэ къызэраухыщтым. Фермер анахь хъупхъэхэу Iоф зышIэхэрэм ащыщых ГъобэкъуаекIэ Шъхьэлэхъо Бислъан, Уджыхъу Борис, Теуцожь Хьазрэт, ДжэджэхьаблэкIэ Шъынэхъо Юрэ, АскъэлаекIэ Хьаджэлдый Аскэр, ПэнэжьыкъуаекIэ Пэнэшъу Мурат, нэмыкIхэри.

НЭХЭЕ Рэмэзан.