Владимир Путиныр нэкъокъогъу зимыIэ политик

2012-рэ илъэсым УФ-м и Президент IэнатIэ зыIухьажьыгъэм къыщыублагъэу Владимир Путиным иполитикэ, иIофшIакIэ дезыгъэштэрэ цIыфмэ япчъагъэ процент 16-кIэ нахьыбэ хъугъэ ыкIи процент 80-м зыкIи къыщыкIэжьыгъэп.

Ащ фэдэ ушэтынхэр зышIыгъэр Урысые гупчэу цIыфхэм яшIошIхэр зэзыгъашIэрэр — ВЦИОМ-р ары.

2012-рэ илъэсым къэралыгъом изытет дэгъушхуагъэп. Дунэе экономическэ кризисым къыкIэлъыкIогъэхэ къиныгъохэр мымакIэу цIыфмэ зэхашIэщтыгъэх, ящыIэкIэ-псэукIэ къэхьылъэгъагъ. Арэущтэу зэрэщытзи, Урысыем ипащэ цыхьэу цIыфмэ фашIырэм къыкIичыщтыгъэп. А уахътэм ыпэкIэ, 2011-рэ илъэсым итыгъэгъэзэ мазэ ВЦИОМ-м джыри зэхищэгъэгъэ упчIэнхэм къагъэлъэгъогъагъ Владимир Путиным процент 50,7-мэ зэрэдырагъаштэрэр, нэмыкI еплъыкIэ зиIагъэр процент 33,8-рэ зэрэхъущтыгъэр.

ЖъоныгъокIэ мазэм, 2012-рэ илъэсым, Путиным иинаугурацие зытекI нэужым Iофхэм язытет нэфэшъхьаф шъыпкъэ хъугъэ: Президентым цыхьэ фэзышIыхэрэм япчъагъэ процент 70-м кIэхьагъ, дезымыгъаштэхэрэм — 30-м нэсэу къащыкIагъ. 2014-рэ илъэсым нэс къэралыгъо пащэм ирейтинг джащ тетэу щытыгъ. Ау а илъэсым къалэу Шъачэ щыкIогъэ Олимпиадэм, гъэтхэпэ мазэм Къырым тарихъым хэхьэгъэ референдумыр зэрэщызэхащагъэм, къыкIэлъыкIорэ мафэм ащ исуверенитет зэраштагъэм яшIуагъэкIэ рейтингым зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. Владимир Путиныр Къырым ишъхьафитыныгъэ фэгъэхьыгъэ унашъом кIэтхэжьы, ащ къыкIэлъыкIорэ мафэм Зэзэгъыныгъэм ипроектэу Къырым Урысыем хэгъэхьажьыгъэныр къыдэзылъытэрэм ыIапэ кIедзэ. Урысыем щыпсэурэ цIыфмэ а Iофыгъохэр лъэшэу агу рихьыгъэх. ГущыIэм пае, 2014-рэ илъэсым гъэтхапэм и 16-м, Къырым референдумыр зыщыкIогъэ мафэм ВЦИОМ-м ушэтынхэр зызэхещэхэм нафэ хъугъэ Владимир Путиным цыхьэу фашIырэр процент 75,6-м зэрэнэсыгъэр, гъэтхапэм и 23-м ар 82,3-рэ хъугъэ, джыри мэзитIукIэ — 90-м благъэу екIолIагъ. КъыкIэлъыкIогъэ илъэсищми къэралыгъо пащэм ирейтинг зэхъокIыныгъэ фэхъугъэп, зытетым тетыгъ. Ау къэIогъэн фае 2016-рэ илъэсым ар процент 80-м тIэкIу нахь макIэ зэрэхъугъагъэр. Ащ ушъхьагъу фэхъугъэр Урысыем ыкIи дунаим ащыхъугъэгъэхэ Iофыгъохэр арэу ВЦИОМ-м ипащэу Валерий Федоровым елъытэ. ЧIыдагъэм, джащ фэдэу сомэм ауасэ къеIыхыгъагъ, ащ санкциехэри къыхэхьажьыгъагъэх. Джащ фэдиз къиныгъохэр цIыфмэ апшъэ зэрэдэфагъэхэзи, Путиным цыхьэу фашIырэм къыщыкIагъэр бэп.

ИкIыгъэ илъэсым ибэдзэогъу мазэ къыщыублагъэу Владимир Путиным цыхьэу фашIырэм хэхъожьэу ригъэжьагъ. Къэралыгъо зэмызэгъыныгъэ-зэпэуцужь Iофыгъохэу дунаим щыхъухэрэм Урысыер чанэу зэрахэлажьэрэр, ежь ишIоигъоныгъэхэр зэрэщигъэпытэхэрэр арых анахьэу цIыфмэ къыхагъэщыхэрэр. «Владимир Путинымрэ Дональд Трампрэ зэрэзэIукIагъэхэм мэхьанэ иIагъ», — къеIуатэ политическэ ушэтынхэр шIыгъэнхэмкIэ ВЦИОМ-м икъулыкъу ипащэу Михаил Мамоновым.

Аужырэ упчIэнхэу шэкIогъум и 26-м, 2017-рэ илъэсым зэхащагъэм къызэригъэлъэгъуагъэмкIэ, Урысыем щыпсэурэмэ япроцент 83-мэ Президентым иполитикэ дырагъаштэ, цыхьэ фашIы.

Лъэпкъ стратегием иинститут ипрезидентэу Михаил Ремезовым къызэриIуагъэмкIэ, апэрапшIэу консервативнэ шэнхэр къызэбэкIырэ политикэу ары Президентыр цIыфмэ къазэрэщыхъурэр. Консервативнэ лъэныкъом зыфэзыкъудыйхэрэ хэдзакIохэм ар агу рехьы. Владимир Путиным ирейтинг кIэхьан политик непэрэ мафэмкIэ щыIэп. Ащ ыуж къикIырэр Сергей Шойгу, процент 19,2-мэ ащ цыхьэ фашIы. Владимир Жириновскэм дезыгъаштэрэр процент 10,8-мэ, дезымыгъаштэрэр —29,1-рэ. Адрэ политикмэ ярейтинг ахэм анахь мэкIэжь.

НэмыкI фондмэ ашIыгъэ ушэтынхэр пштэхэмэ, гущыIэм пае, «Общественное мнение» зыфиIорэм икIыгъэ илъэсым ишэкIогъу мазэ зэригъэунэфыгъэмкIэ, Урысыем щыпсэурэмэ япроцент 69-мэ амакъэ Путиным фатыщтыгъэ непэ хэдзынхэр щыIагъэхэмэ. Джащ фэд, «Левада-центр» зыфиIорэми цIыфхэм яеплъыкIэ зэригъэшIагъ. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, Урысыем щыпсэурэмэ япроцент 53-мэ Владимир Путиным амакъэ фатыщт, Владимир Жириновскэм процентиплI ныIэп…

Гуманитар-политическэ ушэтынхэмкIэ институтым иэкспертэу Владимир Слатиновым къызэриIуагъэмкIэ, Урысыем щыпсэурэ цIыфмэ янахьыбэм еплъыкIэу яIэр мыщ фэд: Владимир Путиныр нэкъокъогъу зимыIэ пэрыт, ащ кIэхьан политик непэрэ мафэмкIэ щыIэп.

Хэутыгъэхэр къызфигъэфедэхэзэ зыгъэхьазырыгъэр

ДЭРБЭ Тимур.