БэгъашIэ охъу, «Синдикэр!»

Мыекъуапэ иадминистрацие культурэмкIэ и ГъэIорышIапIэ иансамблэу «Синдикэр» зызэхащагъэр илъэси 10 хъугъэ. Ащ фэгъэхьыгъэ зэхахьэр «Налмэсым» и Унэшхо игъэкIотыгъэу щыкIуагъ.

Лъэпкъ культурэм зызэри­ушъом­бгъурэр щыIэныгъэм къыщэлъагъо. 1897-рэ илъэсым Санкт-Петербург университетым ипрофессорэу Николай Веселовскэр япащэу Мыекъопэ Iуашъхьэм етIэхи, дышъэу пкъыгъуи 2, тыжьынэу 14 къычIахыгъагъэх. Псэуалъэхэу, сурэтхэу къагъотыгъэхэр тиэрэ ыпэкIэ я III-рэ лIэшIэгъум ашIыгъагъэхэу шIэныгъэлэжьхэм агъэунэфыгъ.

— Iуашъхьэу «Ошъадэм» зетIагъэхэр илъэси 115-рэ зэрэхъурэм ипэгъокIэу Iофтхьабзэхэр зетхьагъэх, — къытиIуагъ Мыекъуапэ иадминистрацие культурэмкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу Цэй Розэ. – Мыекъопэ культурэр дунаим нахьышIоу щашIэнымкIэ къэгъэлъэгъонхэр гъэшIэгъонэу тэгъэ­псых. Творческэ объединениеу зэхэтщагъэм «Ошъад» фэтыу­сыгъ.

Ансамблэу «Синдикэр» а уахътэм ехъулIэу илъэси 5 хъугъагъэ. Купым Едыдж Викторие ипэщагъ. «Ошъадэм» ар ихудожественнэ пащэу загъэнафэм, ащ епхыгъэу «Синдикэм» Iоф ышIэу ыублагъ.

Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артисткэу АфэшIэгъо Фаинэ «Синдикэм» июбилей зэхахьэ зэрищагъ. Изэфэхьысыжьхэм анахьэу къащыхигъэщыгъэр артистхэм яIэпэIэсэныгъэ хэпшIыкIэу зэрэхагъахъорэр ары.

Республикэм культурэмкIэ иминистрэу Аулъэ Юрэ зэхахьэм къызыщэгущыIэм, Едыдж Викторие, ансамблэм иартистхэм къафэгу­шIуагъ, рэзэныгъэ ыкIи щытхъу тхылъхэр къари­тыжьы­гъэх.

Мыекъуапэ инароднэ депутатхэм я Совет итхьаматэу Джарымэкъо Азмэт къалэм иадминист­рацие ипащэ ыцIэкIи ансамблэм къыфэгушIуагъ, лъэпкъ шъуашэ­хэр артистхэм афадынхэм фэшI ахъ­­­щэу ащ пэIу­хьа­щтыр «Ошъадэм» къы­зэрэратырэр къы­Iуагъ.

«Ошъадэм» зеушъом­бгъу

«Синдикэм» иза­къоп «Ошъадэм» имурадхэр лъызыгъэ­кIуатэрэр. Оркестрэу зэхащагъэм исэнэхьат феджэгъэ Шэуджэн Рустам пащэ фашIыгъ. КIэлэцIыкIу къэшъокIо купэу «Ошъэдэ цIыкIум» хэхъоныгъэхэр ешIых. «Ошъадэм» хэхьагъэх ансамблэу «Ащэмэзыр», художественнэ пащэр Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Бастэ Асыет. ОрэдыIохэри «Ошъа­дэм» аштагъэх.

Лъэпкъ искусствэр нахь куоу щыIэныгъэм къыщыгъэлъэгъогъэ­ным «Ошъадэр» пылъ. Пэсэрэ орэдхэр «Ащэмэзым» къеIох. Саусырыкъо фэгъэхьыгъэм хъулъ­фыгъэ макъэхэр дештэх. Зэлъа­шIэрэ орэдэу «Синанэр» ансамблэм ыгъэжъынчыгъ. АщкIэ къы­хэдгъэщы тшIоигъор «Ащэмэзыр» зэрэлъыхъорэр, лъэпкъ орэдхэм къэIуакIэ къазэрэфигъо­тырэр ары.

Адыгэ къэралыгъо университетым искусствэхэмкIэ и Институт щеджэрэ Цышэ Зарэт «Мэкъуаомэ яорэд» къыIуагъ, ащ пыдзагъэу шIулъэгъу орэдхэри зэхытигъэхыгъэх. З. Цышэм мэкъэ Iэтыгъэ дахэ иI, Адыгэ Рес­публикэм инароднэ артисткэу Нэхэе Тэмарэ регъаджэ. «Ошъа­дэр» нахь цIэрыIо хъуным фэшI ащ фэдэ орэдыIохэу лъэпкъ гупшысэр щыIэныгъэм щыпхырызыщынхэ зылъэкIыщтхэм бэкIэ тагъэгугъэ.

Адыгэ шэн-хабзэхэм яхьылIэгъэ пэсэрэ орэдхэр кIэлэцIыкIу­хэм къызэраIорэ шIыкIэм тегъэгушхо. Дэным, бзэным, хэдыкIынхэм апыщагъэхэм яхьылIагъэхэ едзыгъохэр кIэлэцIыкIухэм дахэу къашIых.

Цэй Розэрэ Едыдж Викториерэ тызэрэщагъэ­гъозагъэу, лъэпкъ Iэмэ- псымэхэм яшIын пы­лъыщт куп «Ошъадэм» щызэхащэн ямурад. КIэлэцIыкIухэр искусствэм фагъэсэщтых, лIэужхэр зэпхыгъэнхэмкIэ ар амалышIумэ зэу ащыщ хъущт.

Нэгъой Заур нарт орэдхэр дэгъоу къеIох. «Си Пакъ» зыфиIорэ пэсэрэ орэдми къэIокIэ хэхыгъэ З. Нэгъоим къы­фигъотыгъ. Макъэр къабзэ, адыгэ шъуашэр къе­кIу, дэжъые бэщыр фэIэпэ­Iасэу егъэфедэ.

Къашъоу «Ислъамыер» «Синдикэм» къызэришIырэ шIыкIэми узыIэпещэ. Оркестрэм орэды­шъор ымыцунтхъэу егъэжъынчы, къэшъуакIохэм жьыр акIэтэу едзыгъохэр къагъэлъагъох. Шъонтырыпышхом пшъашъэхэр лъапэкIэ теуцохэзэ, къашъом псэ къызэрэпагъакIэрэм осэ шъхьаф фэтэшIы — амалэу агъэфедэрэр пащэхэм, къэшъуакIохэм къызэдагъотыгъ.

«Ошъадэм» ихудожественнэ пащэу Едыдж Викторие пчыхьэзэхахьэм икIэух къыщиIуагъ Правительствэм, Мыекъуапэ иадминистрацие, зэкIэ IэпыIэгъу къафэхъухэрэм зэрафэразэр. Ны-тыхэм, лъэкI зиIэхэу «Ошъа­дэм» къыгоуцуагъэхэм «тхьашъуе­гъэпсэу» ариIожьыгъ.

— Адыгэ шъуашэр зэкIэми ащыгъ, дахэу къэшъох, ау сипхъо­рэлъф къэсшIэжьын слъэкIыгъэп, — къытиIуагъ тэтэжъхэм ащыщ.

— Сэ сип­шъашъи къэсымы­шIэжьэу концертым сеплъыгъ, — зэдэгущыIэгъур лъигъэкIотагъ бзылъфыгъэ ныбжьыкIэм.

«Синдикэр» Урысыем икъа­лэхэм, IэкIыб къэралхэм ащы­Iагъ, лъэпкъ искусствэм цIэрыIо щы­хъугъ, игъэхъагъэхэм ахигъэхъо­нэу, ансамблэ бэгъашIэ хъунэу фэтэIо. Непэ ащ къыщышъохэрэм щыIэныгъэм гъогу дахэ щыпхыращы.

Сурэтхэр зэхахьэм къыщытетхыгъэх.