Алъэгъухэмэ гушIощтых

МэзкъатыхъукIэ заджэхэрэ чэтыушхохэу мэз­хэм ахэсхэм япсэупIэр Темыр шъолъырыр ары. Кавказскэ биосфернэ заповедникым есагъэхэу щыпсэухэрэм япчъагъэ аужырэ илъэс 40-м 35 — 40-м ехъугъэп.

Заповедникым ичIыгухэм ащыщэу ызытфанэр ары ахэр зыхэсыхэрэр. ЗэрэмакIэхэм иза­къоп мэзкъатыхъу­хэр зырыз дэдэмэ зыкIалъэгъухэрэр. Зэрэсакъхэм къы­хэкIэу ежьхэр хэгъэкIи, ялъэуж къа­гъэнагъэу уапэ къи­фэныр къин. Джы илъэс заулэ хъугъэу заповедникым ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ахагъэуцуа­гъэхэ приборхэм ахэр благъэу къакIэрыхьэхэу, ясурэтхэр къы­ридзэхэу хъугъэ.

Специалистхэм къызэраIорэм­кIэ, чэтыушхохэм зыхэс чIы­пIэхэр къабгынэу, ахэм къа­пэ­благъэхэ «ямые» чIыпIэхэм ащыпсэухэу мэхъу.

Биологическэ шIэныгъэхэмкIэ докторэу, заповедникым изоолог ана­хьыжъэу Анатолий Кудат­киным къызэриIуатэрэмкIэ, мэзкъатыхъухэр яонтэгъугъэкIэ ки­ло­­грамм 32-м нэсыхэу къы­хэкIы. Алъакъохэр кIыхьэх, акIы­­шъо изэхэлъыкIэ леопар-
дыр угу къегъэкIы. Псэушъхьэ лIагъэхэр, мэ зыпыугъэ лыр ашхыхэрэп.

Чэтыушхохэм къафэхъурэ щырхэр зэдапIухэрэп. ЯцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ахэр пцIэухэрэп, макъэ къапыIукIырэп. ЦIыфхэм къатебанэхэу зэраIорэри шъыпкъэп. Ау чъыг­хэм адэкIуаехэмэ, защаушъэ­фэу, зыфырикъущтхэ псэушъхьэ горэ къыблэкIы хъумэ къатебанэхэу мэхъу. Мэзкъатыхъур тхьакIумашIу, ынэхэр чаных. ЦIыфыр благъэу къемыкIуалIэзэ, къызэрэкIэрыхьэрэр къешIэ. Джары ежь заповедникым иIофышIэхэми ахэр псаухэу зыкIамылъэгъухэрэр.

Мы лъэхъаным Адыгеим ыкIи Краснодар краим якъушъхьэ мэзхэм ахэсхэр 100-м ехъухэу экологхэм хагъэунэфыкIы. Камерэхэми ахэр нахьыбэрэ къа­ридзэхэ хъугъэ, специалистхэмкIэ ар гушIуагъо.
(Тикорр.).