Адыгеир икIэщакIоу

ШышъхьэIум и 3-м къыщегъэжьагъэу и 11-м нэс хьисапымкIэ я ХХIХ-рэ Дунэе гъэмэфэ конференцие хэтэу «Къалэхэм я Дунэе зэнэкъокъу» тиреспубликэ щыкIуагъ.

Ащ кIэщакIо фэхъугъэх Адыгэ республикэ естественнэ-хьисап еджапIэр, хьисапымкIэ олимпиадэхэм я Гупчэу «Турнир городов» зыфиIорэр, зэпымыоу хьисап гъэсэныгъэ ягъэгъотыгъэнымкIэ Московскэ Гупчэр ыкIи Адыгэ къэралыгъо университетыр. Къэлэ зэнэкъокъухэм ащытекIуагъэхэр ыкIи ахэм якIэлэегъаджэхэр Адыгеим къырагъэблэгъагъэх.

«Къалэхэм язэнэкъокъу» зыфиIорэ Iофтхьабзэр зыфэдэ къэмыхъугъэу щыт, ащ дунаим ихэгъэгухэр хэлажьэх. Хьисап гъэсэныгъэм изэхэщакIоу, Москва хьисап классхэр къыщызэIузыхыгъэу Николай Константиновыр ащ ипащ.

Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэр ушэтын зищыкIэгъэ задачэхэм якъэшIын пыщэгъэнхэр ары мыщ пшъэрылъэу иIэр.

ЗэхэщакIохэм задачэ къинхэр, гъэшIэгъонхэр къыхахыгъэх. Ащ фэдэ гъэцэкIэнхэм апылъ унашъор (условиер) загъорэ лекцие псау хъоуи къыхэкIы. Ащ фэдэ задачэм уахъти, акъыл кIочIэшхуи ищыкIагъэх ыкIи кIэлэеджакIохэм язакъоуи, куп-купэу зэхэтхэуи мэфэ заулэрэ пылъхэу мэхъу.

Шэн-хабзэ зэрэхъугъэу, кIэухыр уцугъуитIоу гощыгъэу зэфахьысыжьы. Апэрэр — «пэшIорыгъэшъ кIэухыр», ятIонэрэр «гъунэм нэсыгъэ кIэухыр» ары. КIэуххэр ямышIыкIэу зэфахьысыжьых. ГущыIэм пае, кIэлэеджакIохэм задачэр къашIы зыхъукIэ, анахьыбэрэ ыпэкIэ лъыкIуатэрэм лъэплъэх. А задачэм икъэшIын зэнэкъокъу пчъагъэу зэхэтэуи мэхъу. Нахьыбэрэм кIэлэеджакIохэр зы задачэм къыщыуцухэрэп, пчъагъэхэм якъэшIын а зы уахътэм хэлажьэх.

Зэнэкъокъум ижюри Урысыем икъэлэшхохэм яапшъэрэ еджапIэхэм якIэлэегъаджэхэр хэтых. Iофтхьабзэм зэкIэмкIи кIэлэеджэкIо 61-рэ хэлажьэ. Ахэр Урысыем, Белоруссием, Казахстан, Болгарием, Иран, Индием ыкIи США-м къарыкIыгъэх.

Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэм зэкIэми — кIэлэеджакIохэми, ахэм япащэхэми — творческэу Iоф ашIэнэу ыкIи загъэпсэфынэу амал яIагъ. Адыгеим икультурэ, итарихъ, ичIыопс ахэм нэIуасэ зафашIыгъ.

СИХЪУ Гощнагъу.