Адыгеими ар щырякIас

«Клуб Веселых и Находчивых» зыфиIорэ джэгукIэм и Мафэ шэкIогъу мазэм тикъэралыгъо щыхагъэунэфыкIы. КВН-м и Мафэ къыхагъэщынэу зэрэхъугъэр, тарихъэу пылъыр къызщежьэрэр нахь игъэкIотыгъэу зэдгъэшIагъ, тиреспубликэ щыщэу джэгущтыгъэхэми гущыIэгъу тафэхъугъ.

1961-рэ илъэсым шэкIогъум и 8-м «Клуб Веселых и Находчивых» зыфиIорэ къэгъэлъэгъоным апэрэу цIыфхэр телевизорымкIэ еплъыгъэх. Сэмэркъэум зызщиушъомбгъурэ телекъэтыныр псынкIэу тикъэралыгъо щыпсэухэрэм агу рихьыгъ ыкIи охътэ кIэкIым къыкIоцI ар зэкIэмэ зэлъашIагъ. Къэгъэлъэгъоныр апэрэ мафэхэм Альберт Аксельрод зезыщэщтыгъэр. 1964-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу джырэ мафэхэм анэс Александр Масляковым ар ипшъэрылъ.

НыбжьыкIэхэм ясэнаущыгъэ къызщагъэлъэгъон алъэкIыщт КВН-движением псынкIэу тикъэралыгъо зыщиушъомбгъугъ. Университетхэм, еджапIэхэм, лагерьхэм КВН-хэр ащызэхащэхэу аублэ, анахь дэгъоу къахахырэ купхэр телевидением агъакIох.

Сэмэркъэу шIыкIэр къызфагъэфедэзэ, къэралыгъом илъ гумэкIыгъохэр шъхьэихыгъэу къагъэлъэгъонхэу зырагъажьэм, 1971-рэ илъэсым КВН-р зэфашIыжьыгъ. Ау пстэуми агу пэблагъэ хъугъэ джэгукIэр 1986-рэ илъэсым джыри къырагъэжьэжьыгъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу тикъэралыгъо ит къэли 110-м ехъумэ КВН-р ащыI, студент ыкIи кIэлэеджэкIо командэ мини 3-м ехъу ащ хэлажьэ. Илъэс къэс нэбгырэ миллиони 5-м ехъу КВН-м еплъы.

Мы джэгукIэм ишIуагъэкIэ искусствэм епхыгъэ сэнэхьат зэзыгъэгъотыгъэр макIэп. КВН-м «къыхэкIыгъэх» Геннадий Хазановыр, Леонид Якубович, Юлий Гусман, Михаил Галустян, Гарик Мартиросян, нэмыкIыбэхэри.

КВН-м зызщиушъомбгъугъэ шъолъырхэм Адыгэ Республикэри ащыщ. Апшъэрэ ыкIи гурыт еджапIэхэм, колледжхэм ащеджэрэ ныбжьыкIэхэр ягуапэу джэгущтыгъэх. Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэ кIэлэегъэджэ колледжым чIэсэу КВН-м хэлажьэщтыгъэ Хьаджэбыекъо Байзэт гущыIэгъу тыфэхъугъ. Апшъэрэ еджапIэм зычIэхьажьыми ыгукIэ пэблагъэ хъугъэ КВН-р кIэлэ ныбжьыкIэм чIидзыгъэп. Ащ зызэриушъомбгъущтым, нахь гъэшIэгъон зэрэхъущтым ишъыпкъэу пылъыгъ.

— Студентхэм азыфагу щызэхащэрэ КВН джэгуным сызыхахьэм, колледжым джыри сычIэсыгъ, — игукъэкIыжьхэмкIэ къыддэгуащэ Байзэт. — Апэрэу пчэгум сыкъызэрихьэгъагъэр непи сыгу къэкIыжьы. Купэу сызыхэтым ыгъэхьазырыгъэр зэрифэшъуашэу, тыхэмыукъоу къэдгъэлъэгъон тлъэкIыщтмэ тигъэгумэкIыщтыгъэ. ЩыIэныгъэм къыхэхыгъэ сюжетхэр сэмэркъэу шъуашэм илъэу зэхэдгъэуцощтыгъэх. ЦIыфхэр зэрэдгъэчэфыщтыр ары тызпылъыгъэр.

Байзэт къызэриIуагъэмкIэ, ищыIэныгъэ КВН-м чIыпIэ гъэнэфагъэ щиубытыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ цIыфхэм нахь агурыIон елъэкIы. Сэмэркъэур сыдигъуи икIасэу ищыIэныгъэ гъогу рэкIо.

— 2012-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу КВН-м сыхэтыжьэп, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Байзэт. — Ау уахътэ сиIэ зэрэхъоу Мыекъуапэ щызэхащэрэ КВН-м сэкIо, сигуапэу сеплъы. Мыщ хэлэжьэрэ ныбжьыкIэхэм гущыIэгъу сафэхъу, Iофтхьабзэр нахь гъэшIэгъоны хъунымкIэ анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе лъэныкъохэр ясэIо.

ЩыIэныгъэм охътэ къинхэр хэтрэ цIыфи къыщекIух. Ау сэмэркъэур зикIасэхэм агу кIодырэп, нахьышIум щэгугъых ыкIи ар къыздагъэхъуным пылъых.

ГЪОНЭЖЬЫКЪО Сэтэнай.