Адыгабзэм имэхьанэ къыIэтыщт

АР-м и ЛIышъхьэ иунашъокIэ гуманитар шIэныгъэхэмкIэ республикэ институтым Проектнэ офис щызэхащагъэу Iоф зэришIэрэм, ащ зэшIуихырэ Iофтхьабзэхэм тигъэзет мызэу, мытIоу къа тегущыIагъ. ГущыIэм пае, еджапIэхэм адыгабзэмрэ адыгэ литературэмрэ зэращызэрагъэшIэщт программэхэу къэралыгъо федеральнэ шапхъэхэм адиштэхэрэр зэхагъэуцуагъэх, мэлылъфэгъум адыгабзэмкIэ курсхэр зэхащэхи Iоф ашIагъ.

Джы адыгабзэмкIэ кадрэхэм якъэгъэхьазырын нахьышIу хъу­нымкIэ зишIуагъэ къэкIощт Iоф­тхьабзэ Проектнэ офисым хэтэу мы мафэхэм зэхащэщт. Ащ фэгъэзагъ Адыгэ къэралыгъо университетыр. Iофтхьабзэм изэхэщэн зыпшъэ дэкIыщтыр университетым адыгэ филологиемрэ культурэмрэкIэ ифакультет ары. Факультетым идеканэу Хьамырзэкъо Нурыет мы ма­фэхэм гущыIэгъу тыфэхъугъ.

— Iофтхьабзэу зэхэтщэщтым «Адыгэ хэгъэгу» фэтыусыгъ. Ар мы мазэм и 27-м къыщегъэжьагъэу чъэпыогъум и 3-м нэс тиуниверситет игъэпсэфыпIэ базэу «Горная легенда» зыфиIорэм щыкIощт, адыгабзэм ыкIи лъэпкъ культурэм ар афэгъэхьыгъэщт. Проектнэ офисым иахъщэкIэ Iофтхьабзэр зэхэтэщэ. Ар пилотнэу щыт, апэрэу игъэкIотыгъэу ащ фэдэ Iофтхьабзэ республикэм щыкIощт. Адыгэ хэгъэгу цIыкIум тхьамафэм къыкIоцI шIокI имыIэу адыгабзэкIэ щыгущыIэщтых.

— Нэбгырэ тхьапш лагерым щыIэщтыр, ахэр сыдэущтэу къыхэшъухыгъэха?

— Республикэм ичIыпIэ пстэуми ащыщэу кIэлэеджэкIо 60 къедгъэблэгъагъ. Ау ахэм ащыщэу 10-мэ е еджапIэр къау­хи чIэкIыгъэх, е ушъхьагъу гъэ­нэфагъэ яIэу къэкIон алъэкIыщтэп. Адрэ нэбгырэ 50-мэ тяжэ.

— Хэта къежъугъэблэгъагъэхэр?

— Ахэр я 9 – 11-рэ классхэм ащеджэхэу адыгабзэмкIэ ыкIи литературэмкIэ олимпиадэхэм япризерхэр ыкIи творческэ зэнэкъокъоу «Моя Республика Адыгея через 100 лет» зыфи­Iорэм хэлэжьагъэхэу, анахь IофшIэгъэ дэгъуи 10-р зытхы­гъэхэр арых. ЕтIани кIэлэцIыкIу коллективэу «Щыгъыжъыем» щыщэу нэбгыри 8 къедгъэблэгъагъ.

— Программэу кIэлэеджа­кIохэм Iоф зэрадэшъушIэщтыр сыд фэдэщт?

— Ар ямышIыкIэу зэрэзэхэдгъэуцощтым тыпылъыгъ. ЕджапIэм зэрэщырагъаджэхэрэм фэмыдэу, яшIэныгъэхэр нахь куу зэрэтшIыщтхэр къыдэтлъытагъ. Программэм къыхеубытэх дышъэидэнымкIэ, нэмыкI Iэпэщысэхэм яшIынкIэ адыгэ шхыныгъохэмкIэ ыкIи нэмыкI лъэныкъохэмкIэ мастер-классхэр. ЦIыф гъэшIэгъонхэм кIэлэеджа­кIохэр аIудгъэкIэщтых, пчыхьэ къэс хьакIэщхэр зэхэтщэщтых. КIэлэеджакIохэм лагерым щагъэкIогъэ мафэхэр агу къи­нэжьынхэмкIэ, адыгабзэмкIэ, адыгэ лъэпкъ культурэмкIэ яшIэныгъэхэм ахэгъэхъогъэныр нахь гъэшIэгъонэу зэ­хэтщэнымкIэ университетым ипащэхэм алъэкI къагъа­нэрэп.

Лагерым иIэщт вожатэ­хэри, кIэлэпIу­хэри хьазырых. Ахэр ти­факультет иIофышIэхэу Цэй Зарем, КIубэ Нарт, Цэй Бэлл ыкIи нэмыкIхэр. Адыгэ респуб­ликэ гимназием икIэлэ­егъаджэу Тем­зэкъо Маринэ, аспирантэу Нэгъэрэкъо Казбек, Хьакъунэ Эльзэ къедгъэблэгъагъэх. Лагерым ипэщэщт университетым физвоспитаниемкIэ икафедрэ ипащэу Анатолий Заболотнэр. Арышъ, лагерым иIофшIэн шIуагъэ къытэу зэхэтщэным лъэшэу тынаIэ тет.

— Тхьауегъэпсэу, шъуигу­хэлъхэр къыжъудэхъунхэу шъуфэтэIо.

Сихъу Гощнагъу.