ПсэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым игъэкIэ­жьын фытегъэпсыхьэгъэ федеральнэ про­граммэр пхырыщыгъэным пае АР-м и Пра­вительствэ 2023 — 2027-рэ илъэсхэм ате­лъытагъэу шъолъыр программэ ыштагъ.

Ар мыгъэ атIупщыгъ. ЧIыпIэхэм хэхъоныгъэхэр ягъэшIыгъэнхэмкIэ Фондым иIэпыIэгъу­кIэ IофшIэнхэр зэшIуахыщтых.

АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-ком­мунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ и Министерствэ иотдел ипа­щэу Хъымыщ Тимур къызэрэтиIуагъэмкIэ, программэм къыдыхэлъытагъэу 2023 — 2024-рэ илъэсхэм республикэм щызэшIуахыщтхэм зэкIэмкIи сомэ миллион 680,8-рэ апэIуагъэ­хьащт. Ащ щыщэу сомэ мил­лион 561,7-р Фондым къытIуп­щыщт, сомэ миллиони 113,4-р респуб­ликэм иахъщ, сомэ миллиони 5,7-р чIыпIэ бюджетым къыхэхыгъэщт.

Апэу зыщырагъэжьагъэр Адыгэ­къал. Ащ фабэм ирыкIуа­пIэхэр мы уахътэм щызэбла­хъух. ПстэумкIи километрэ 14,5-рэ мэхъу, 2024-рэ илъэсым аухынэу ары программэм зэрэщыгъэнэфагъэр.

— Адыгэкъалэ мы лъэны­къомкIэ гумэкIыгъохэр зиIэхэр бэшIагъэ, — къыIуагъ Хъымыщ Тимур. — ЧIычIэгъымкIэ къа­лэм псэу къыкIахьэрэр лъэшэу къыдэкIуаешъ, трубэхэр хэлъы мэхъух. Ащ ыпкъ къикIэу мэу­лъыих, зэхэтакъох, псыр къа­тIупщы. РыкIуапIэхэр загъэпсыгъэхэм къыщыублагъэу зыпа­рэкIи зэблахъугъэхэп. Джы мы программэм ишIуагъэкIэ, «пенополиуретан» зыфаIорэм хэшIыкIыгъэу, псэу къыкIахьэрэм иягъэ римыгъэкIынэу, лъэхъаным диштэрэ сеть дэгъу яIэ хъущт.

РыкIуапIэхэр зызэблахъухэ­рэм ыуж псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым игъэкIэжьын фытегъэпсыхьэгъэ программэм къы­дыхэлъытагъэу, къалэм фабэр къезытырэ системэр, ар ко­тельнитIу, зэрэщытэу зэблахъун гу­хэлъ яI. ШэпхъэшIухэм ади­штэрэ хьакоу, нэмыкI оборудованиеу ахэм ачIагъэуцощтхэм фабэр зэрищыкIагъэм фэдизэу атIупщыщт, лые агъэкIодыщтэп.

ЗэкIэмкIи сомэ миллион 276-м ехъу зигугъу къэтшIыгъэ IофшIэнхэм апэIухьащт. Ащ щыщэу сомэ миллиони 157-м ехъур мы илъэсым агъэфедэщт, сомэ миллиони 118,9-р къэ­кIо­рэгъым къатIупщыщт. Подрядчикэу Iоф щызышIэрэр Краснодар ихъызмэтшIапIэу «Стройкомплекс» зыфиIорэр ары.

Хъымыщ Тимур къызэриIуагъэмкIэ, мы программэ дэдэм къыдыхэлъытагъэу псы къабзэм ирыкIуапIэу километрэ 27-рэ ыкIи псы шIоим пае километри 3 къэкIощт 2024-рэ илъэсым Мыекъуапэ щызэблахъун гухэлъ яI. Псы къабзэм ирыкIуапIэхэм сомэ миллион 340-рэ атефэщт, псы шIоир зэрыкIощтым сомэ миллион 60 пэIуагъэхьащт. Мы­хэм япроектхэр, нэмыкI тхы-­ лъэу ящыкIагъэхэр мы уахътэм агъэхьазырых, къэкIорэ илъэсым икъихьагъум псэолъэшIын IофшIэнхэр рагъэжьэщтых.

ЦIыфхэм фабэр, псыр, гъэс­тыныпхъэ шхъуантIэр, электроэнергиер чIэнагъэ имыIэу аIэ­кIэ­хьаным, лые гъэкIодыгъэ мы­­хъуным фытегъэпсыхьэгъэ программэри Адыгеим щыпхыращы. Ащ къыдыхэлъыта­гъэу Тэхъутэмыкъое районымкIэ Ко­зэт псэупIэ коим иурамхэр чэщырэ къэзыгъэнэфырэ остыгъэхэр электричествэр нахь ма­кIэу зыгъэкIодырэ «светодиоднэхэмкIэ» зэблахъугъэх. Зэ­кIэмкIи 300-м ехъу агъэкIэ­жьыгъ, сомэ миллионрэ мин 95-рэ тефагъ.

Мыекъопэ районымкIэ Краснооктябрьскэ псэупIэ коим иурамхэми ащ фэдэ остыгъэхэр ащагъэуцугъэх, электричествэм ирыкIуапIэхэр щызэблахъугъэх. Сомэ миллиони 3 фэдиз ащ пэIуагъэхьагъ.

Мы уахътэм Шэуджэн районым и Дукмасовскэ псэупIэ кой иурамхэм остыгъэхэмрэ рыкIуапIэхэмрэ ащызэблахъух. Ащи сомэ миллиони 2-рэ мин 500-м ехъу тефэщт. Мы остыгъэ­хэм урамхэр нахь лъэшэу къа­гъэнэфыщтых ыкIи ахэм яшIуа­гъэкIэ псэупIэ койхэм электроэнергием ыпкIэу атырэр нахь макIэ хъущт.

Джащ фэдэу «энергосбережением» фытегъэпсыхьэгъэ программэм къыдыхэлъытагъэу Красногвардейскэ районымкIэ къуаджэу Улапэ иеджапIэрэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIэрэ фабэр къязытырэ системэр ащагъэ­кIэжьыщт. Жъы хъугъэ псэуа­лъэхэм ачIыпIэкIэ шэпхъэшIу­хэм адиштэу, макIэу газыр зыгъэстырэ оборудование агъэуцущт. ПстэумкIи ащ сомэ миллиони 7,8-рэ тефэнэу къалъытагъ.

Мы программэ дэдэм къыды­хэлъытагъэу, мыгъэ Красногвардейскэ район сымэджэщым епхыгъэ фельдшер-мамыку IэзапIэу селоу Штурбинэм дэтым иунашъхьэ, фабэм ыкIи электричествэм ярыкIуапIэхэр щызэблахъущтых. Ащ сомэ миллионрэ мин 800-рэ тефэщт. Ежь сымэджэщыми фабэм ирыкIуапIэу иIэхэм ащыщэу метрэ 40 агъэкIэжьыщт, ащ сомэ мин 400 пэIуагъэхьащт. Программэм ишIуагъэкIэ Мые­къопэ къэлэ сымэджэщым ишъхьаныгъупчъэхэри зэбла­хъущтых. Пхъэм хэшIыкIыгъэу къыхэнагъэхэм ачIыпIэкIэ лъэ­хъаным диштэу шIыгъэу, фабэр «щагум зымыгъэкIощтхэр» хагъэуцощтых. Мы IофшIэнхэм сомэ миллионрэ мин 500-рэ апэIуагъэхьащт.

ХЪУТ Нэфсэт. Сурэтхэр: АР-м псэолъэшIынымкIэ и Министерств.