Top.Mail.Ru

ЛэжьакIом игугъэ инхэр

Image description

Бжыхьасэхэм яIухыжьын Адыгеим жъотэу щырекIокIыгъ, джы тыгъэ­гъа­зэм иугъоижьын ичэзыу къэсыгъ. Шэуджэн районым ит къуаджэу Къэбэхьаблэ щыпсэурэ Ламыкъо Эдик чIыгулэжь пэрыт. Мэкъу­мэщ хъызмэтшIапIэм, общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» икъута­мэ япащ. Ащ ылэжьырэ губгъохэр мы мафэхэм зэдгъэлъэгъугъ.

ЩыIэх цIыфхэр уаIукIэ къэс нахь узыфащэу, ягущыIакIи, язекIокIэ-шIыкIэкIи зыкъыуагъа­штэу, къыкIэлъыкIорэ зэдэгущыIэгъум пшIуабэ дашIэу уежэу. Ахэр шъхьащытхъужьхэп, амы­шIэрэр анапшIэ тыралъхьэрэп, нахьыжъхэми нахьыкIэхэми зэ­радэзекIощтхэр ашIэ. ЗищыкIагъэу алъытэрэм яIэпыIэгъу лъагъэIэсы, IахьылкIи гъунэгъу­кIи зи къызтырагъанэрэп, цIыф­хэр гъэхъагъэхэм афащэх. Зи­гугъу къэсшIыщт Ламыкъо Эдик ащ фэд.

2000-рэ илъэсхэм Эдик унэе Iофым зыритыгъ, щэпIэ тучанхэр къызэIуихыгъэх, илъэс заулэрэ ыгъэлэжьагъэх. 2005-рэ ­илъэсым мэкъумэщ-фермер хъызмэтшIапIэ зэхищагъ, чIыгулэжьыным ар фежьагъ. УичIыгу ущэлажьэ­мэ нахь федэу ащ къыхихыгъ, тучанхэр зэфишIыжьыгъ.

Эдик пшъэрылъ зыфигъэуцу­жьыгъ чIыгулэжьыным ишъыпкъэу дэлэжьэнэу, гъэхъагъэхэр ышIынхэу. Чылэ дэхьэгъум мэ­къумэщ бригадэ щызэхищагъ, техникэу зэрэлэжьэщтыр зэригъэуIугъ. Лэжьыгъэр зы­чIалъхьащтыр ыгъэпсыгъ. Унагъом къытефэрэ чIыгу гектар 12-р ылэжьынэу ригъэжьагъ. НепэкIэ, бэджэндэу къаIихы­гъэм хэтэу, гектар 274-м ар ни­гъэсыгъ.

Лъэныкъо пстэури къыди­лъытэзэ лэжьыгъэм иIухыжьын гъэпсынкIэгъэным, техникэр сыдигъуи хьазырыным, гъэстыныпхъэр игъом къаIэкIэхьаным алъыплъэгъэныр ащ ипшъэрылъ. Лэжьыгъэм иугъоижьын зэрэзэхащэщт шIыкIэр щынэгъон­чъэу егъэпсы. Техникэм икъэщэфын сомэ миллион 20 фэдиз пэIуигъэхьагъ. Къэралыгъо IэпыIэ­гъоу къыратыгъэм ишIуагъэкIэ къыщэфыгъэ техникэм ыуасэ ызыныкъо хабзэм къыфыригъэгъэзэ­жьыгъ. ГъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэрашIылIэхэрэ техникэм ­мылъку ин зэрыпэIухьэрэм ащ игугъу къытфишIыгъ.

«IофшIэнхэр псынкIэу зэшIозыхыщт лэжьэкIо куп зэхэт­щагъ. Бжыхьасэу тылэжьыгъэм мыгъэ тигъэгушIуагъ. ЛъэпкъыкIэхэр зэрэдгъэфедагъэхэм къыхэкIэу процент 15 — 20-кIэ нахьыбэу лэжьыгъэр къэтхьыжьыгъ. Мэфэ ошIухэр къызфэдгъэфедэхэзэ, охътэ кIэкIым Iоныгъор псынкIэу зэшIотхыгъ. Гектари 110-м коц тонн 490-рэ къитхыгъ, гурытымкIэ, гектарым телъытагъэу цент­нер 44,5-рэ мэхъу. Хьэ гектар 50-у тпхъыгъэм лэжьыгъэ тонн 200 къитхыжьыгъ. Тибжыхьасэхэм кIымафэр дэгъоу зэпачыгъ, ащ язытет тигъэрэзагъ. Ау гъат­хэр къызэрихьэу ом изытет къызэIыхьагъ, ошъоу къехыгъа­гъэм лэжьыгъэм иягъэ ригъэ­кIыгъ. Гъэтхэ оялэм ыпкъ къи­кIэу лъэгум илъ чIыгу Iахь гек­тар лаузэ тпхъынэу игъо тифагъэп. Тыгъэгъэзэ гектар 70-р Iутхыжьынэу едгъэжьэщт. Лэжьыгъэ бэгъуагъэ къитхыжьыным тыщэгугъы. Тиамалхэр макIэми, тигугъэхэр иных», — еIо Эдик.

Ламыкъом яунагъо зэтегъэ­псыхьагъ. Эдик ишъхьэгъусэу Тамилэ еджапIэм медсестрау щэлажьэ. ЯкIэлэ нахьыжъэу Адам АКъУ-м иэкономическэ факультет къыухыгъ нахь мышIэми, унэгъо Iофыр лъегъэкIуатэ. Техникэу яIэм тесэу мэлажьэ. Федеральнэ е республикэ грант IэпыIэгъур къаратыным кIэлъэIу шIоигъу, ащ фэшI бизнес-план егъэхьазыры. Лэжьыгъэм бы­лым­Iус хашIыкIыным тегъэпсы­хьэгъэ станокхэр ащэфынхэу фай. Яунэгъо хъызмэтшIапIэ зиушъомбгъунымкIэ ащ ишIуагъэ къэкIоным щэгугъы. БэмышIэу Адам къыщагъ, Асхьади АКъУ-м июридическэ факультет щеджэ нахь мышIэми, хъызмэтшIапIэм щэлажьэ. Лэжьыгъэу Iуахыжьыгъэр ещэчы, хьамэм тыретакъо. КIэлитIур зэготэу унагъом ­ыIыгъ былымышъхьэ тIокIым яфэIо-фа­шIэхэр зэрахьэ. Япшъашъэу Саидэ я 9-рэ классым ис, ар дэгъоу еджэ. Адыгэ лъэпкъым итарихъ куоу зэрегъашIэ, адыгэ къашъохэр икIас, лъэпкъ Iэпэщысэхэр дышъэ IуданэкIэ хедыкIых. Унагъом якIэлэ на­хьыкIэу Осмэн еджапIэм чIэ­хьанэу зегъэхьазыры.

«Сиунагъо исхэм нахьы­жъым ыIорэр ашIэным сыпылъ. «Чыр цIынэзэ къауфэ, кIалэр цIыкIузэ агъасэ» зыфиIорэ гущыIэжъым тетэу сишъхьэгъусэ сигъусэу тилъфыгъэхэр тэпIух, цIыфы­гъэм, Iэдэбым, къэрарым, шъып­къагъэм ягъогу рыкIонхэм тыпылъ. Зэрэунагъоу тызэдеIэ­жьы», — еIо хъызмэтшIапIэм ипащэ.

Эдик чIыгулэжьыным иIофы­гъохэр зэрэзэрихьэрэм нэмыкIэу къуаджэм инеущрэ мафэ фэгумэкIырэ цIыф. Ар общест­веннэ движениеу «Адыгэ Ха­сэм» икъутамэ ипащ. Уахътэм иIофыгъохэм агупчэ итэу, чы­лэдэсхэм ягъусэу щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм пылъ. НыбжьыкIэхэр чылэм къыдэнэнхэм, ящыIэныгъэ ащ рапхыным фэбанэ. Сабыймэ яджэгупIэ чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм, ныбжьыкIэхэр спортым пы­лъын­хэм, IофшIэпIэ чIыпIэхэм зягъэу­шъомбгъугъэным ынаIэ атырегъэты.

Шэуджэн районым имэкъу­мэщ хъызмэт щылажьэхэрэм ямэфэкI зэхахьэхэм Ламыкъо Эдик пчъагъэрэ щахагъэунэфыкIыгъ, щытхъу тхылъхэр къыфагъэшъошагъэх.

Ащ мэкъумэщ хъызмэтым хэшIыкIышхо фыриI. Къоджэ­дэсхэм лъытэныгъэшхо къыфашIы, лэжьэкIо пэрытыцIэр ифэшъошэ шъыпкъэу алъытэ.

Лъэпшъыкъо Фатим.

Сурэтхэр: Ламыкъохэм яхъар­зынэщ.