Лъэпкъ проектэу «Культурэм» ишIуагъэкIэ искусствэ­хэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу поселкэу Тульскэм дэтым мэкъуогъум и 1-м къыщегъэжьагъэу игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр рашIылIэнхэу аублагъ.

Федеральнэ бюджетым къыхэхыгъэ сомэ миллион 85-м ехъу, шъолъыр проектэу «Культурная среда» зыфи­IорэмкIэ республикэ бюджетым сомэ миллиони 2-м ехъу ащ къыфатIуп­щыгъ.

Мы мафэхэм еджапIэм тыщыIагъ, ащ ипащэу ГъукIэлI Батыр IофшIэнхэр зынагъэсыгъэр къытфиIотагъ.

— ЕджапIэм гъэцэкIэжьынхэр ищыкIэгъагъэх, 1937-рэ илъэсым къатитIоу зэтет унэр ашIыгъагъ, 1967-рэ илъэсым зы къат хъурэ псэуалъэ къыпашIыхьажьыгъагъ. ЫпэкIэ мыр гурыт еджапIэу щытыгъ, илъэситIу хъугъэ тэ тыкъызыкIожьыгъэр. Непэрэ мафэм ехъулIэу унашъхьэр, шъхьаныгъупчъэхэм азыныкъо зэблахъугъэх, дэпкъхэм штукатуркэ­жъыр атырахыжьыгъ, джэхашъор ты­ратхъыжьыгъэу, рагъэчъыкIынхэу щыт. ЭлектрорыкIуапIэхэр, фабэр къызэратырэр, батареехэр, пчъэхэр зэблахъух, — еIо тигущыIэгъу.

IофшIэнхэр шэкIогъум и 13-м нэс аухынхэу агъэнафэ. ГъэцэкIэжьынхэм яшIуагъэкIэ зэхъокIыныгъэхэр еджапIэм фашIыщтых, аужырэ шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьащт. ЫпэкIи зипсауныгъэкIэ илэгъухэм акIэмыхьэрэ кIэлэцIыкIухэр мыщ къакIощтыгъэх, ау джы курэжъыем исхэри къычIэхьашъунхэу зэтырагъэпсыхьащт, пандусхэр чIэхьапIэм фашIыщтых, кабинетхэм ащыщхэр афыхахыщтых.

ИскусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэм зыныбжь имыкъугъэхэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ сэнаущыгъэу ахэлъым ахе­гъахъо. Апэрэ илъэсхэм нэбгырэ 80 мыщ къекIуа­лIэщтыгъэмэ, джы кIэлэцIыкIу 422-рэ мэхъух. Лъэ­ныкъоу Iоф зэрашIэрэми хэхъуагъ. Фортепианэм ыкIи лъэпкъ Iэмэ-псымэхэм къарагъэIоным фа­гъасэщтыгъэхэмэ, джы ахэм анэмыкIэу флейтэм, скрипкэм, академическэ вокалым, эстраднэ вокалым, орэдхэр зэхэтэу къа­Iоным, къэшъоным ыкIи театрэ искусствэм афагъасэх.

ЫпэкIэ илъэси 6,5-рэ зыныбжьыхэм къащегъэ­жьагъэу кIэлэцIыкIухэр аштэщтыгъэхэмэ, джы Iо­ныгъом къыщегъэжьа­гъэу нахь цIыкIухэри къе­кIолIэнхэ алъэкIынэу агъэ­псы. ЕджапIэм гъэцэ­кIэ­жьынхэр щыкIофэ гурыт еджапIэм е культурэм и Унэ кIэлэцIыкIухэр екIо­лIэщтых. ЗэкIэмкIи нэбгырэ 430-мэ мыщ ясэнаущыгъэ щыхагъахъо.

Илъэс зэкIэлъыкIохэм мыщ къекIолIэрэ ныбжьыкIэхэм гъэхъэгъэшIухэр ашIыгъэх. Зэнэкъокъу зэ­фэшъхьафхэм текIоныгъэ­хэр къащыдахыгъ, федеральнэ уцугъохэм пчъа­гъэрэ анэсыгъэх. «ИскусствэхэмкIэ анахь къоджэ еджэпIэ дэгъу» зыфиIорэ цIэр къафагъэшъуашэу бэрэ къыхэкIыгъ. Агу ри­хьэу кIэлэцIыкIухэр къе­кIуалIэх. Ежь поселкэм щыщхэм ямызакъоу, гъу­нэгъу псэупIэхэми кIэлэцIыкIухэр къарэкIых.

— Графикым тызэрэхэтыгъэмкIэ, къэкIорэ илъэ­сыр ары ахъщэ къызытфатIупщынэу щытыгъэр. АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат лъэшэу ынаIэ къыттет. Республикэм ис кIэлэцIыкIухэм ясэнау­щыгъэ хэгъэхъогъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу къыгъэуцухэрэм ащыщ, тищыкIагъэр зэкIэ зэрэтагъэгъотырэмкIэ лъэшэу та­фэраз. ГъэцэкIэжьынхэм ауж тиеджапIэ къекIуа­лIэрэр нахьыбэ хъунэу къысшIошIы, тиIофшIэн ыпэ­кIэ лъыдгъэкIотэщт, тигъэхъагъэхэм ахэдгъэ­хъощт, — еIо Батыр.

ЕджапIэм кIэлэегъэджэ 30 ыкIи техническэ IофышIэ 15 Iут, шъхьадж ипшъэрылъ зэрифэшъуашэу егъэцакIэ. Егъэджэнхэр гъэсэныгъэ тедзэмкIэ программэм къыдыхэ­лъытагъэу арагъэхьых, ау шIоигъоныгъэ зиIэхэри агъасэх. Непэрэ мафэм ехъулIэу, бюджет мылъку­кIэ нэбгырэ 366-рэ, ыпкIэ хэлъэу кIэлэцIыкIу 70-рэ ащ щырагъаджэ.

ДЕЛЭКЪО Анет. Сурэтхэр: А. Iэшъын.