Бжыхьэ-кIымэфэ уахътэу унэхэр зыщагъэфэбэнхэ фаем псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым епхыгъэ псэуалъэхэр къызэтемыуцонхэм фэшI илъэс къэс гъэмафэм ахэр агъэхьазырых. Мары мы уахътэм Адыгеим имуниципалитетхэр ащ ыуж итых.

АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу Хъымыщ Тимур къызэрэтиIуагъэмкIэ, процент 80 фэдизыр хьазыр.

Шапхъэхэм къызэрадэлъытагъэм тетэу, кIымафэр икIи, фабэр къатын имыщыкIэгъэжь зэхъум, муниципальнэ образование пэпчъ ипсэупIэ-коммунальнэ хъызмэт епхыгъэ псэуа­лъэхэм язытет ауплъэкIугъ, ахэм къагъэлъэгъуагъэхэм къап­къырыкIызэ гъэцэкIэжьын IофшIэнэу зэшIуахын фаехэм яплан зэхагъэуцуагъ, нэужым республикэм зэрэщытэу щашIэщтыр агъэнэфагъ.

— ЗэкIэмкIи котельнэ 257-рэ, фабэр къэзытырэ пунктэу 25-рэ, ащ икIуапIэу километрэ 302-рэ, гъэстыныпхъэ шхъуантIэм ирыкIуапIэу километрэ мини 3-м ехъу, псы къычIэщыпIэу 254-рэ, псырыкIуапIэу километрэ 2274-рэ, фэтэрыбэу зэхэт унэ 1909-рэ, пхъэ кубометрэ 665-рэ ыкIи шIомыкI тонн 275-рэ къихьащт бжыхьэ-кIымэфэ уахътэм фэдгъэхьазырынэу планым щыгъэ­нэфэгъагъ. ПстэумкIи ахэм сомэ миллиони 104-рэ фэдиз апэ­Iухьащт, — къыIуагъ Хъымыщ Тимур.

ШышъхьэIу мазэм и 1-м нэс пштэмэ, котельни 180-рэ, фабэр къэзытырэ пункт 20, ащ ирыкIуапIэу километрэ 225-рэ, псы къычIэщыпIэу 215-рэ, псырыкIуа­пIэу километрэ 1945-рэ, пхъэу, шIомыкIэу ящыкIагъэм ипроцент 50-р, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ащыщэу 1486-р агъэхьазыры­гъах.

Чъэпыогъу мазэм и 1-м нэс муниципальнэ образованиехэм IофшIэнхэр ащаухынхэшъ, Рос­технадзорым ыуплъэкIунхэ фай. Ащ зыпари щыкIагъэ къыхимыгъэщымэ, унэхэм ягъэфэбэн зэрэфэхьазырхэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэр къаритыщтых. Непэ пIалъэхэм адиштэу Iоф­шIэнхэр лъэкIуатэх, игъом аухыным зэкIэри ыуж ит.

ПсэупIэ-коммунальнэ хъыз­мэтым игъэкIэжьын фытегъэ­псыхьэгъэ шъолъыр программэу 2023 — 2027-рэ илъэсхэм ателъытагъэм ипхырыщыни мы­гъэ рагъэжьагъ. ЧIыпIэхэм язе­гъэушъомбгъункIэ Фондым иIэпыIэгъукIэ ащ къыдыхэлъытэгъэ IофшIэнхэр зэшIуахыщтых.

Хъымыщ Тимур тызэрэщигъэ­гъозагъэмкIэ, программэм къы­дыхэлъытагъэу Адыгэкъалэ фабэм ирыкIуапIэхэм язэблэ­хъун щырагъэжьагъ. Ар километри 7-м ехъу, 2024-рэ илъэсым аухынэу ары программэм зэрэщыгъэнэфагъэр, сомэ мил­лион 270-рэ пэIухьащт.

— Адыгэкъалэ мы лъэны­къомкIэ гумэкIыгъохэр зиIэхэр бэшIагъэ, — къыIуагъ ащ. — ЧIычIэгъымкIэ къалэм псэу къыкIахьэрэр лъэшэу къыдэкIуа­ешъ, трубэхэр ащ хэлъы мэ-­хъух. Ащ ыпкъ къикIэу мэулъы­их, зэхэтакъох, псыр къатIупщы. КIуапIэхэр загъэпсыгъэхэм къыщыублагъэу зыпарэкIи зэблахъугъэхэп. Джы мы программэм ишIуагъэкIэ, «пенополиуретан» зыфаIорэм хэшIыкIыгъэу, псэу къыкIахьэрэм иягъэ римыгъэкIынэу, лъэхъаным диштэрэ сеть дэгъу яIэ хъущт.

Псым икIуапIэхэр зызэбла­хъухэрэм ыуж псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым игъэкIэжьын фытегъэпсыхьэгъэ программэм къыдыхэлъытагъэу, котельнитIуи мы къалэм щагъэкIэжьыщт. ШэпхъэшIухэм адиштэрэ хьакоу, нэмыкI оборудованиеу ахэм ачIагъэуцощтхэм фабэр зэрищыкIагъэм фэдизэу атIупщыщт, лые зыпарэми агъэкIощтэп.

Джащ фэдэу мы программэм къыдыхэлъытагъэу Мыекъуапэ псы къабзэм икIуапIэу километрэ 27-рэ ыкIи псы шIоим пае километри 3 къэкIощт 2024-рэ илъэсым щызэблахъущт. Псы къабзэм ирыкIуапIэхэм сомэ миллион 340-рэ атефэщт, псы шIоир зэрыкIощтым сомэ миллион 60 пэIуагъэхьащт. Мыхэм япроектхэр, нэмыкI тхылъэу ящыкIагъэхэр мы уахътэм агъэ­хьазырых, къэкIорэ илъэсым икъихьагъум псэолъэшIын Iоф­шIэнхэр рагъэжьэщтых.

Фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэс­хэм фабэр, псыр, гъэстыныпхъэ шхъуантIэр, электро­энергиер икъоу аIэкIэхьаным, чIэнагъэ мыхъуным фытегъэ­псыхьэгъэ программэм къыды­хэлъытагъэу Красногвардейскэ районымкIэ къуаджэу Улапэ иеджапIэрэ икIэлэцIыкIу IыгъыпIэрэ фабэр къязытырэ системэр ащагъэкIэжьыщт. Жъы хъугъэ псэуалъэхэм ачIыпIэкIэ шэпхъэшIухэм адиштэу, макIэу газыр зыгъэстырэ оборудование агъэуцущт. ПстэумкIи ащ сомэ миллиони 7,8-рэ пэIуагъэхьащт.

Мы программэ дэдэм къыдыхэлъытагъэу, мыгъэ Красногвардейскэ район сымэджэщым епхыгъэ фельдшер-ма­мыку IэзапIэм ащыщ иунашъхьэ, фабэм ыкIи электричествэм ярыкIуапIэхэр щызэблахъущтых. Ащ сомэ миллионрэ мин 800-рэ тефэщт. Ежь сымэджэщыми фабэм ирыкIуапIэу иIэхэм ащыщэу метрэ 40 агъэкIэжьыщт, ащ сомэ мин 400 пэIуагъэхьащт.

Программэм ишIуагъэкIэ Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым ишъхьаныгъупчъэхэри зэблахъу­щтых. Пхъэм хэшIыкIыгъэу къы­хэнагъэхэм ачIыпIэкIэ лъэхъаным диштэу шIыгъэхэр, фабэр «щагум зымыгъэкIощтхэр» хагъэуцощтых. Мы IофшIэнхэм сомэ миллионрэ мин 500-рэ апэIухьащт.

Iофыгъохэми ягугъу тшIыгъэ. Электроэнергием, гъэстыныпхъэ шхъуантIэм апкIэ игъом къэзымытыхэрэр организациехэм зэрахэтхэр ары анахьэу тызтегущыIагъэр. ПсэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым ипсэуалъэхэр бжыхьэ-кIымэфэ уахътэхэм зы­щафагъэхьазырхэрэ лъэхъаным чIыфэхэр «гъэохъуакIо» мэхъух.

Хъымыщ Тимур къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым имэкъуогъу мазэ нэс пштэмэ, гъэстыныпхъэ шхъуантIэмкIэ чIыфэхэр сомэ миллион 321-м ехъу, электроэнергием ыпкIэу къамытыгъэр сомэ миллиони 102,7-рэ мэхъу. АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ и Министерствэ иунашъокIэ межведомственнэ комиссие зэхащагъ. Газым, электроэнергием, псым, фабэм апкIэ игъом къэугъоигъэ хъуным ар фэгъэзагъ. Ащ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм, псэупIэ инспекцием, уасэхэмрэ тариф­хэмрэкIэ АР-м и ГъэIорышIапIэ, экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ Министерствэм ялIыкIохэр хагъэхьагъэх.

— ХъызмэтшIапIэхэр бжы­хьэ-кIымэфэ уахътэм фэгъэхьазырыгъэнхэмкIэ чIыфэхэм яягъэ къэкIо. Ахъщэр икъоу аIэкIэлъмэ, IофшIэнэу ищыкIагъэр хэзыгъэ имыIэу арашIылIэщт. ХъызмэтшIэпIэ цIыкIухэр ары анахьыбэу гумэкIыгъо хафэ­хэрэр. Сыда пIомэ, ахэм амалэу яIэр нахь макI, предприятие инхэм къызхагъэкIын IэпэчIэгъанэ аIэкIэлъ, — къыIуагъ Хъымыщ Тимур.

ПсэупIэ-коммунальнэ хъыз­мэтым епхыгъэ IофшIэнэу республикэм щызэшIуахырэр зэкIэ фабэр, псы къабзэр, гъэ­стыныпхъэ шхъуантIэр, электроэнергиер унэхэм икъоу аIэ­кIэхьанхэм, цIыфхэм Iэрыфэгъу щыIакIэ яIэным фытегъэпсыхьагъэх. Ахэр мыгужъонхэм пае гъэстыныпхъэ шхъуантIэм, псым, электроэнергием, фабэм, нэмыкI псэупIэ-коммунальнэ фэIо-фашIэхэм апкIэ игъом ттыныр зэкIэми типшъэрылъ.

ДэгущыIагъэр ХЪУТ Нэфсэт. Сурэтхэр: псэолъэшIынымкIэ Министерствэр.