Дзэ пшъэрылъхэр бгъэцэкIэнхэр псынкIагъоп, ар щынагъоу щыт. Ар къыхэзыхыгъэ кIалэхэм лъытэныгъэрэ щытхъурэ къалэжьыгъ. ЛIыгъэ хэлъэу хэгъэгур къэзыухъумэхэрэм ащыщ Л. Заур. Московскэ хэкум икIи, гуфакIохэм ахэтэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьэнэу ар кIуагъэ ыкIи зэзэгъыныгъэу адишIыгъэм тетэу илъэсныкъорэ къэтыгъ.

Дзэ пшъэ­рылъыр лIыгъэ хэлъэу зэригъэцэкIагъэм, ихэгъэгу фэшъыпкъэу къызэриухъумагъэм афэшI Луганскэ Народнэ Респуб­ликэм и ЛIышъхьэу Л. И. Пасечник иунашъокIэ медалэу «За отвагу» зыфиIорэр, ащ нэмыкIэу Бахмут, Луганскэ ыкIи Донецкэ республикэхэр шъхьафит шIыжьыгъэнхэм зэрахэлэжьагъэм афэшI медальхэр къыфагъэшъошагъэх.

— Сыд фэдэрэ лъэхъани УIэшыгъэ КIуачIэхэм къулыкъур ащыхьыгъэныр агъэлъапIэ. Ар хъулъфыгъэ пэпчъ ипшъэ­рылъэу сэлъытэ. Iофхэм язытет зэрэмыпсынкIэр, пшъэдэкIыжь ин зэрэсиIэр къызгурыIозэ а лъэбэкъур сшIынэу тесыубытагъ. Дзэ-патриотическэ пIуны­гъэу къысхалъхьагъэр ащ ылъапсэу сэлъытэ, — еIо Заур.

Заур къызэрэтфиIотагъэмкIэ, 2004 — 2006-рэ илъэсхэм къалэу Нижний Новгород къулыкъур щихьыгъ. Нэужым дзэм къыхэнэжьынэу фаеу янэ макъэ ригъэIугъ, ау къыфегъэшIугъэп. Ыш игъусэу Московскэ хэкум щыIэхэу гуфакIохэр аугъоихэу зызэхехым, ежь ишIоигъоныгъэкIэ зэзэгъыныгъэ адишIи, 2022-рэ илъэсым тыгъэгъазэм и 19-м хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьэнэу кIуагъэ.

— Дзэ къулыкъум сызэрэщыIагъэр къысшъхьэпагъ, ащ хэшIыкI фысимыIагъэу щытэп. Хэти мамыр щыIакIэ иIэ шIоигъу, ар гъэпытэгъэным сыфэбэнэнэу ары гуфакIоу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием сызкIэкIуагъэр, — къыIуагъ Заур.

— ИцIыкIугъом къыщыублагъэу Заур дзэ сэнэхьатыр икIасэу къэтэджыгъ, — лъегъэкIуатэ гущыIэр янэу Асе. — Украинэм щыкIорэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием кIоным ыпэ сэ симыгъа­шIэу ышыпхъу къыфытеуи, игухэлъ къы­риIуагъ ыкIи мэкIэ-макIэу къысигъэуп­чIыгъ къесIуалIэрэм. Ау сыд сэ сиамалыр?! ЫпэкIэ дзэм къыхэнэнэу зеIом фэсыдагъэп, джыри ыгу етыгъэу кIо зэрэшIоигъор, къызэрэмыуцущтыр къыз­гу­рыIуагъ. Хэтрэ ни икIалэ мэшIошхом пигъэхьанэу фэещтэп, ау амал фэзгъо­тыгъэп. Илъэсныкъоу къызэрэтыгъэм машIом сыпэтыгъ.

ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм хабзэм лъэшэу анаIэ къатет. Ар къызежьагъэм къыщыублагъэу кIалэхэм щытхъу хэлъэу, IэпэIэсэныгъэ ин яIэ хъугъэу къулыкъур ахьы. Хэгъэгур къэджагъ — ахэр кIуагъэх.

Мобилизованнэхэр къамытIупщыжьхэу зыщыфаехэм къэкIожьынхэ фитхэп, гуфакIохэр зыкIэтхэгъэхэ зэзэгъыны­гъэм ит пIалъэр къызаухыкIэ къагъэзэжьын амал яI.

— Москва хэкум тикIи, апэ Луганскэ тащагъ, тхьамэфи 3 — 4-м ащ тыщагъэ­хьазырыгъ, нэужым нэмыкI чIыпIэхэм къулыкъур ащысхьыгъ. Ащыгъум гуфа­кIохэм зэзэгъыныгъэу адашIыщтыгъэм илъэсныкъу ныIэп пIалъэу иIагъэр. Джы, Тхьэм ыIомэ, Адыгеим ыцIэкIэ илъэс пIалъэ иIэу згъэзэжьынэу сыфай, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием къулыкъур щылъызгъэкIотэщт. Мы мафэхэм ситхылъхэм ягъэхьазырын ыуж сит. Сыз­хэтыгъэ кIалэхэр ащ къэнагъэх, ахэр къысажэх. Адыгэ кIалэхэри сигъусагъэх, ау мы уахътэм ахэм якъэбар сыщы­гъуазэп. Ащ пае згъэзэжьынэу сыфай, цIыфхэм сыгу ягъу, скIуачIэ илъ, садеIэн амал сиI, — къытиIуагъ пытагъэ хэлъэу Заур.

— Къышъуатырэ щыгъынхэр шъуфикъущтыгъэха? ШIушIэ IэпыIэгъу бэрэ къышъуфащэу къыхэкIыгъа?

— Сыдигъуи тшхыни, зыщытлъэни, Iэзэгъу уци, Iаши тащыкIагъэп, зыпари тагъэщэфыгъэп. Тышхэнэу уахътэ тиIэ къэс тшIоигъор тшхыгъэ. Почтэмрэ гъо­мылапхъэмрэ ренэу къыддекIокIыгъэх, шIушIэ IэпыIэгъури бэрэ къытIукIагъ. Тхьаегъэпсэух къытфэзыугъоирэ ыкIи къытфэзыщэжьырэ пстэури. IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ медицинэм епхыгъэ пкъыгъохэр, шхынхэр, щыгъын фабэхэр, цуакъэхэр — тищыкIагъэр зэкIэ дгъотыщтыгъ. Тхьэм шIукIэ афешIэжь къытфэгумэкIыгъэ пстэуми, — къыIуагъ Заур.

— Сирэзэныгъэ гущыIэхэр АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат фэзгъазэхэ сшIоигъу, зэрэфэлъэкIэу гъунэ къытлъе­фы, — лъегъэкIуатэ игущыIэ Заур. – Луганскэ дэт госпиталым сычIэлъэу (плIэгъогогъо къауIагъ) волонтерхэм къэлэ зэфэшъхьафхэм къаращыгъэ шIушIэ IэпыIэгъум Адыгеир ахэтэу зысэ­лъэгъум, лъэшэу сигуапэ хъугъэ, тызэращымыгъупшэрэм, анаIэ къызэрэттетым кIуачIэ къыситыгъ. Ащыгъум Адыгэ Республикэм сыкъызэрикIыгъэр, сызэрэадыгэр къашIагъ, ар зымыуасэ щыIэп.

— Къысфытемыоу, мэфипшI Iэпэ-цыпэ тешIэу хъугъэ, — къеIуатэ Заур янэ. — ПчъэIупэм Iут пхъэнтIэкIу цIыкIум сытесэу симынэIосэ номер къытеомэ, телефоныр къэсштэным сыщыщынэу сыщыIагъ. Мыхъун горэ къысаIощтым сытещыныхьэщтыгъэ, сымышIэрэ машинэ горэ къыIухьэмэ, сыкъыкIащтэщтыгъ. Сырэгушхо сикIалэ, лIыгъэрэ лIыблэнагъэрэ хэлъэу къулыкъур къыхьи, Къурмэн мафэм, мэкъуогъум и 28-м къэкIо­жьыгъ. Медалэу къыфагъэшъошагъэхэмкIэ зэкIэ лIакъор ыгъэгушхуагъ. Псаоу, ыIэпкъ-лъэп­къи фыкъуагъэ имыIэу къытфэкIо­жьыгъэшъ, «шыкур» сэIо, Тхьэм сыфэраз. Уилъфыгъэ псаоу щагум къыдэ­хьажьыным нахь насыпыгъэ щыIэп, ар зыпэпшIын дунаим тетэп. КъытфэгумэкIыгъэхэм зэкIэми «тхьашъуегъэпсэу» ясэIо. ЛIыгу кIоцIылъэу, къулыкъушIэным ыгу фэщагъэу къэтэджыгъ. Гумызагъ, ренэу зыгорэм ишIуагъэ ригъэкIы шIоигъу, гукIэгъушхо хэлъ. ЗэкIэми атеубгъуагъэу къегъэгъунэх. Сшынахьыжъ Германием къулыкъур щихьыгъэу щытыгъэти, ащ къыздихьыжьыгъэ щыгъынхэр къырихьакIэу бэрэ хэтыгъ. ЛъэгучIэзэщиз зэриIэм къыхэкIэу ащыгъум Заур къулыкъум ащэнэу щытыгъэп. «Силэ­гъухэр кIохэу сэ сыщысыщтэп» ыIуи, ежь-ежьырэу военкоматым екIолIагъ, зыпари имылажьэу агуригъэIуагъ, повесткэ къаIихи, къулыкъум кIуагъэ. Час­тым къыхагъэнэжь ашIоигъоу икомандир пчъагъэрэ къытфытеуагъ. Ащыгъум ятэ сымэджагъэти, къэнэнэу тыдагъэп.

— Къулыкъум къекIыжьыфэ лъэшэу тыгумэкIыгъ ыкIи тыпэплъагъ, — лъегъэкIуатэ игущыIэ Заур ышыпхъу нахьыжъэу Эммэ. – Пчыхьэ къэс къэ­бархэм талъыплъэщтыгъ. Ащ щыхъурэ шъыпкъэр тэ зэкIэ къытагъэлъэгъурэп, арышъ, къин дэдэ къытщыхъущтыгъ. Псаоу къызэкIожьым лъэшэу тыгу­шIуагъ. Лъэшэу сырэгушхо сшы, Алахьталэм тыфэраз.

— Анахь шъхьаIэр уикъэралыгъо шIу плъэгъуныр, ащ ифедэхэр къэуухъу­мэнхэм уфэблэныр ары, — еIо Заур. — ТидзэкIолIхэм зэкIэми теубытэгъэ пытэ ахэлъэу япшъэрылъхэр агъэцакIэ. КъулыкъушIэхэм къагурэIо текIоныгъэр къыдэтэхыфэ тызэрэлъыкIотэн фаер. ХэкIыпIэ закъор — ТекIоныгъ! Ар къызэрэблэгъэщтым тицыхьэ телъ, тиIофшIэн къиными, хэгъэгум, цIыфхэм ар ящыкIагъ. Мамырныгъэм фэбэнэрэ тидзэ­кIолIхэм ТекIоныгъэр яеу шIэ­хэу къагъэзэжьынэу афэтэIо!

КIАРЭ Фатим. Сурэтхэр: авторым иех.