Адыгеим ифермерхэм хэхъоныгъэхэр ашIых, былымхъуным, къуаем ишIын афэгъэзагъэхэм япчъагъэ нахьыбэ мэхъу. Ахэм ащыщ Шэуджэн районым щыпсэурэ Шъаукъо Аслъанчэрые зипэщэ хъызмэтшIапIэм «Адыгэ макъэр» щыIагъ.

Шъаукъо Аслъанчэрые къуа­джэу Къэбэхьаблэ щэпсэу. Ар губзыгъ, Iушы, сыдигъокIи апэ ешъы. Ыкъоу Аскэр игъусэу мэкъумэщ фермэ зэхищагъ, ащ къыкIэлъыкIоу къоешIыным ицех къызэIуихыгъ. Бжыхьэм щэ заводым иIофшIэн ыублэщт. ЦIыфыбэ зыщылэжьэрэ хъыз­мэтшIэпIэ иныр зэпыугъо имыIэу мэлажьэ.

Шъаукъо Аслъанчэрые къызэрытфиIотагъэмкIэ, 2008-рэ илъэсыр яIоф къызэIуахыным пэублэ фэхъугъ. Ар зыщыра­гъэжьагъэр къуаем ишIын ары. Щэр къэпщэфыным Iофыгъуабэ къызэрэпыкIырэм къыхэкIэу былымхъуным ыуж ихьагъэх. IэпыIэгъу къыратыным фэшI Аскэр къэралыгъо программэм хэлэжьагъ, 2018-рэ илъэсым грантэу сомэ миллиони 3 къыратыгъ, ащкIэ чэмхэр къыщэфыгъэх. Непэрэ мафэ ехъулIэу ахэм япчъагъэ 200-м нэсыгъ. Ащ дакIоу мэли 100 фэдиз ехъу. Шы шъхьэ заули яI.

— «Красная Датская» зыфиIорэм хэхьэрэ чэм 26-рэ къэт­щэфыгъ, — къеIуатэ Аслъан. — Непэрэ мафэмкIэ зы чэмым щэ литрэ 25-рэ къеты. Мы лъэпкъым къатекIыгъэ ­шъхьэ щэкI джыри къыхэхъуагъ, лъэшэу ащ тегъэгушIо. Къэтщырэ чэм шъхьэ пчъагъэм хэд­гъохъон гухэлъ тиI. Щэ литрэ пчъагъэу къытIэкIахьэрэр тшIомакIэу, цIыфмэ къащытэщэфы, ар къуаем ишIын пэIутэгъахьэ.

Джащ фэдэу Шъаукъомэ яуна­гъо чIыгулэжьыным илъэс пчъагъэ хъугъэу пылъ. А лъэныкъом нахь фэгъэзагъэр Ас­лъан ышнахьыкIэу Заур ары. Бжыхьэм чIыгум игъэхьазырын фежьэхэшъ, илъэсым къыкIоцI IофшIэн зэфэшъхьафхэр рагъэ­кIокIых. Мары мэфэ ошIухэр къызфагъэфедэзэ лэжьыгъэр Iуахыжьыгъ, ащ дакIоу уарзэри аугъоижьыгъ. Заур лэжьыгъэ бэ­гъуагъэ къыхьыжьыгъ. Джы кIымафэм былымхэм ашхыщт Iусым ыуж ихьагъ, люцернэр арегъэупкIэ.

Аскэр былымхъуным нахь фэ­гъэзагъ, мылъкоу къаIэкIа­хьэрэр зэрегъэзафэ. Ар мэкъум игъэхьазырын пылъ. Аслъан Iофэу ышIэрэм дыкIыгъоу ве­теринарым ипшъэрылъхэри де­гъэцакIэх. Iусым хэлъын фэе витаминхэм афэсакъы, былым­хэр мысымэджэнхэу пэшIорыгъэшI Iофтхьабзэхэр зэшIуехых.

«Щэм изехьан Iофышхо къы­пэкIы, игъом гъэучъыIалъэм ар нэбгъэсын фае, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Аслъан. — Къое­шIыныр псынкIэп. Мылъку шIу­кIае пэIудгъахьи, упаковочнэ цех къызэIутхыгъ. Ащ фэгъэза­гъэр Заур ары. Къуаеу къыдэдгъэкIырэр лъэпкъ 43-рэ мэхъу. Адыгэ къуаер анахь щэ дэгъум хэшIыкIыгъэн фае. Къое гъэ­гъугъэм икъыдэгъэкIыни ыуж тит. ЫпэкIэ продукциер IэкIэ тшIын фаеу хъущтыгъ. Ар къыдэтлъыти цехыр зэтедгъэпсы­хьагъ, джы автоматикэ шIыкIэм тетэу къуаер къыдэтэгъэкIы. Ащ ишIуагъэкIэ чэщ — зымафэм гурытымкIэ щэ тонни 10-м ехъу переработкэ тэшIы.

Къуаем иIугъэкIын угу етыгъэу чэщи мафи уздэлэжьэн фэе Iофышху. Аслъан ипшъа­шъэхэу Заремэрэ Раситэрэ а пшъэрылъым игъэцэкIэн пылъых. Къуаер Урысыем ишъолъыр зэфэшъхьафхэм, гущыIэм пае, Курскэ, Белгородскэ, Брянскэ, Липецкэ, Амурскэ, Тамбовскэ хэкухэм, Москва, Санкт-Петербург, Камчаткэ, Пензэ, нэ­мыкI­хэми ащыIуагъэкIы. ХъызмэтшIапIэм игупчэ гъэтIылъыпIэ къалэу Воронеж къыщызэIуа­хыгъ, ащ нэбгырищмэ Iоф щашIэ.

Къуаер чIыпIэ зэфэшъхьаф­хэм анэбгъэсыным мылъку ма­кIэп пэIухьэрэр, ащ продукцием ыуаси къеIэты. Непэрэ амалхэр къызфагъэфедэзэ За­ре­мэрэ Раситэрэ япшъэрылъ- хэр агъэцакIэх, зэзэгъыныгъэ­хэр адашIых.

Ащ дакIоу Заур икIалэу Дамир тучан къызэIуихыгъ, ащ яфермэ къыщахьыжьырэ ­къуаер ыкIи лыр щащэ. Заур ишъхьэ­гъу­сэу Тамарэ мэкъумэщ фермэм ибухгалтер. Унагъом исыр зэкIэ IэпыIэгъу зэфэхъу­жьых, хъызмэтшIапIэм хэхъоныгъэ зэришIыщтым шъхьадж иIахь хелъхьэ.

Щэ заводым изэтегъэпсыхьан ухыжьыгъэным джыри мылъку ищыкIагъ. Ар Шъаукъохэм къы­далъыти, къэралыгъо программэм джыри хэлэжьэнхэу унашъо ашIыгъ. Грант къазаратыкIэ гухэлъэу яIэр щыIэныгъэм щыпхыращын зэралъэкIыщтыр Ас­лъан къыхигъэщыгъ.

Шъаукъохэм яунагъо фэдэхэр непэ щысэтехыпIэх, ахэм яшIуа­гъэкIэ Шэуджэн районым хэ­хъоныгъэшIухэр ешIых, ыпэкIэ лъэкIуатэ.

Лъэпшъыкъо Фатим. Сурэтхэр: А. Iэшъын.