Зэпымыурэ IофшIэн
«Фермер-къоешI» зыфиIорэ хъызмэтшIапIэу Шэуджэн районым итым гъэхъэгъэшIухэр ешIых. Ар зэхэзыщэгъэхэ Елбэшэ Аслъанрэ ыкъоу Анзоррэ къуаджэу Пщычэу щэпсэух. ЯунагъокIэ аIыгъ былымэхъо фермэм «Адыгэ макъэр» бэмышIэу щыIагъ.
[caption id="attachment_137037" align="aligncenter" width="800"]
А. Iэшъын.[/caption]
Ежьхэм ямылъкукIэ гъунэгъу хапIэр къащэфыжьи, апэрэ фермэр ащ тырашIыхьагъ. ЯпщыпIэ гуIэтыпI, щагушхор зэIухыгъ, ямэкъулъэ лъагэ, ушъагъэ, къакъырым былымхэр чIэтых, техникэ зэфэшъхьафыбэ ящагу дэт.
Къэралыгъо IэпыIэгъоу фермерхэм агъотырэм ишIогъэшхо къызэрэкIорэр Елбэшэ Аслъан хегъэунэфыкIы. «Непэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ грантхэр, субсидиехэр фермерхэм къаратых, фэгъэкIотэнхэр къыдыхэлъытагъэхэу банкхэм ахъщэ чIыфэхэр къаIахын амал яI. ХъызмэтшIапIэ къызэIузыхы е иIэм хэзыгъахъо зышIоигъохэмкIэ ар IэпыIэгъушхоу зэрэщытыр къэралыгъо IэпыIэгъу къызэратыгъэхэм зэхэтэшIэ», — еIо фермерым.
ГущыIэм пае, АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, федеральнэ, республикэ бюджетхэм къатIупщыгъэ сомэ миллион 94,4-рэ грант IэпыIэгъоу «Агростартапым» мыгъэ къыфыхагъэкIыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ фермер хъызмэтшIэпIэ 42-рэ республикэм щызэхащагъ. Джащ фэдэу гъэ къэс фермерхэм, мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм къэралыгъо IэпыIэгъоу арагъэкIырэм ишIуагъэкIэ ахэм заушъомбгъун алъэкIы, япчъагъэ хэхъо.
Былымхэм япчъагъэ хигъэхъон мурад иIэу Анзор хабзэм иIэпыIэгъу, ятэ фэдэу, кIэлъэIугъ ыкIи грантыр къырихыгъ. Аслъан илъэс пчъагъэ хъугъэу чIыгулэжьыным пылъ. Лэжьыгъэ бэгъуагъэ илъэс къэс Iуехыжьы, коцыр, тыгъэгъазэр ахэм ащыщых. Техникэу зэрылэжьэщтхэм гъэ къэс хигъахъозэ, псэолъабэ ыугъоигъ. А охътэ дэдэм Анзор сымэджэщым юристэу Iоф щишIэщтыгъ нахь мышIэми, ятэ готэу дэлажьэщтыгъ. Анзор щыгугъыщтыгъ ялэжьыгъэ уасэ иIэу ащэн алъэкIыным ыкIи ащ дакIоу ябылымхэм арагъэшхырэ Iусыр ежьхэм къагъэкIын амал яIэным.
Унагъор зэхэгущыIэжьи, Анзор юрист сэнэхьатыр ыгъэтIылъыжьынышъ, былымхъуным ятэрэ ыкъорэ ыуж ихьанхэу зэдаштагъ.
2017-рэ илъэсым бизнес-план зэхагъэуцуагъ. Ащ ишIуагъэкIэ апэрэ грантэу сомэ миллиони 3 къафатIупщыгъэти, чэм 26-рэ къащэфыгъ, ащкIэ яIофшIэн аублагъ. НепэкIэ ахэм япчъагъэ 100-м нагъэсыгъ. Чэмхэр голштинскэ лъэпкъым щыщых, мафэм щэгъогогъо ащых, зым гурытымкIэ литрэ 32-рэ фэдиз къеты. Щэр гъэмафэм заводым раты, бжыхьэм къоешIыным фежьэжьыщтых. Къуаемрэ щатэмрэ къыдэзыгъэкIыщт цех ашIын гухэлъ яI. Ахэм анэмыкIэу шитф ахъу, ахэм япчъагъэ хагъэхъоным, шыгъэчъэшхэр зэрагъэгъотынхэм пылъых. Шыгъачъэхэм ахэлэжьэным кIэхъопсы.
«Мэкъумэщ былымхъуным анахь фэIэзэ фермер» щытхъуцIэр 2017-рэ илъэсым «Дышъэ бжыхь» зыфиIорэ Урысые къэгъэлъэгъонэу Адыгеим щыкIуагъэм Елбашэхэм яхъызмэтшIапIэ къыщыфагъэшъошагъ.
ЯтIонэрэ грантэу миллиони 9 хъурэр 2020-рэ илъэсым «Фермер-къоешIым» къыратыгъ. Елбэшэ Анзор къызэриIуагъэмкIэ, тракторитIурэ мэкъур зэраугъоижьырэ Iэмэ-псымэхэмрэ къащэфыгъэх, фермакIэ чылэ гъунэм а ахъщэмкIэ щашIыгъ. Бжыхьэм ащ кощыжьынхэу загъэхьазыры. Гектари 10 хъурэ чIыгум къакъыр тырашIыхьагъ, зэтырагъэпсыхьагъ. ШкIэ цIыкIухэр зыщаIыгъыщтхэр, щэ зыщырагъэшъощтхэр, зыщагъэпщэрыщтхэр шъхьафэу ашIыгъэх. Щэр зычIэтыщт гъэучъыIэлъэ унэри хьазыр. Метрэ 600 фэдиз зикIыхьэгъэ мыжъо гъогури къакъырхэм якIуалIэу ашIыгъ. Гектар 20 зэрылъ хъупIэр егъэфедэ. ЧIыгу гектар 60-м люцернэрэ натрыфырэ къащагъэкIы чэмхэм апае.
Чэмахъор, чэмыщхэр зэрысыщт унэ зэхэтыр шъхьафэу зэтырагъэпсыхьагъ. ЛэжьакIомэ псэукIэ тэрэз зэряIэн фаер Анзор хигъэунэфыкIыгъ. ЯIоф зиушъомбгъумэ, зыщылэжьэщтхэ чIыпIэхэр цIыфмэ аратын алъэкIыщт. Елбашэхэм яхъызмэтшIапIэ джыри нахь зырагъэушъомбгъун агу хэлъ, ащ пае къэралыгъо IэпыIэгъум къихьащт илъэсми кIэлъэIущтых.
ХъызмэтшIапIэм Iофышхо ыпэкIэ илъ: шэпхъакIэхэм адиштэу фермэр икъоу зэтырагъэпсыхьаныр, лэжьыгъэр Iуахыжьыныр, былымхэм кIымафэм арагъэшхыщтыр агъэхьазырыныр. Былымхъуныр зэпыугъо зимыIэ IофшIэн.
Лъэпшъыкъо Фатим.