ШIэныгъэ-ушэтын экспедицием хэлэжьагъ
Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым экологиемкIэ ифакультет истуденткэу Анастасия Сотниковар «Паанаярви илъэсгъогухэр» зыфиIорэ шIэныгъэ-ушэтын экспедициеу Карелием щыкIуагъэм хэлэжьагъ.
«Урысыер икIэрыкIэу зэтэгъашIэ» зыцIэ проектым къыдыхэлъытагъэу экспедициер зэхащэгъагъ. Лъэпкъ ушэтын университетэу «Экономикэм иапшъэрэ еджапI», президентскэ платформэу «Урысыер — амалышхохэм яхэгъэгу», программэу «ЗекIоным нахьыб» зыфиIохэрэр ары Iофтхьабзэм икIэщакIохэр ыкIи изэхэщакIохэр. Проектым ишIуагъэкIэ Урысыем ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ащеджэрэ студентхэр шIэныгъэ-ушэтын экспедициехэм ахэлэжьэнхэ алъэкIы.
Джыри мэзэе мазэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ Анастасие заявкэр ытыгъагъ, ащ ыуж бэ темышIэу лъэпкъ паркэу «Паанаярви» къырагъэблэгъагъ.
— Сэ экспедициеу сызхэлэжьэнэу сызфэягъэр едзыгъоу «Экология» зыфиIорэм хахьэщтыгъ. Ащ фэшI анкетэм шъыпкъагъэ хэлъэу сиамалхэр, шIэныгъэу сиIэр истхагъэх ыкIи проектым лъэш дэдэу сыхэлажьэ зэрэсшIоигъори письмэу гослъхьагъэм къыщисIотыкIыгъ. Заявкэу птыщтыр зэрэбгъэхьазырыщтми шэпхъэ гъэнэфагъэ пылъыгъ. ГущыIэм пае, тэ экспедициеу тызхэлэжьэщтым елъытыгъэу тестовэ ушэтынхэр тагъэтыгъэх, шъоф Iофхэм тазэрэхэлэжьагъэмкIэ опытэу тиIэри къытшъхьэпэжьыгъ, — къеIуатэ Анастасие.
Къалэхэу Москва, Мыекъуапэ, Саратов ыкIи Самарэ адэт апшъэрэ еджапIэмэ ащеджэрэ нэбгырэ I2 зэкIэмкIи экспедицием хэлэжьагъэр. Карелием илъэпкъ парк щаIыгъ псэушъхьэмэ япчъагъэ, ахэр зэрэзэтефыгъэхэр, къэкIыхэрэр зыфэдэхэр тхыгъэнхэр, зэкIэлъыкIуакIэ а тхыгъэмэ яIэу гъэпсыгъэнхэр — джащ фэдэ IофшIэнхэр ары экспедицием хэлажьэрэмэ япшъэрылъыгъэр.
— Экспедицием имафэ пэпчъ гъэшIэгъонэу гъэпсыгъагъэ, Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэмкIэ ушъэгъагъэ, ом изытет зэрэдэгъугъэм ишIуагъэкIэ орхидеемэ япчъагъэ зэдгъэшIэн тлъэкIыгъэ. «Венерин башмачок настоящий» зыфиIорэр (Cypripedium calceolus L.) илъэс пчъагъэхэм къэкIы, темыр орхидееу зилъэгагъэ сантиметрэ 60-м нэсырэр ахэм ащыщыгъ. Ар Урысые Федерацием итхылъ Плъыжь дэтхагъ. ГъэшIэгъоны, ар зыкъэгъагъэрэр ыныбжь илъэс 15 — 17-м зынэсыкIэ ары. Илъэс 85-рэ ыкIи 105-рэ зыныбжь орхидеехэри тапэ къифагъэх, — къыIотагъ студенткэм.
Ащ нэфэшъхьафэу купыр къушъхьэу «Кивакка» лъэсэу дэкIоягъ, Карелием ипсыхъурэе дахэ зэрагъэлъэгъугъ, псыкъефэххэу «Мянтюкоски» ыкIи «Киваккакоски» якIолIагъэх, Карельскэ Унэм чIэхьагъэх.
Экспедицием изэфэхьысыжьэу онлайн шIыкIэм тетэу Iоф зышIэрэ аудиогид зэхащагъ, материалэу аугъоигъэхэр зыхэхьащтхэ видеоролик агъэхьазырыщт.
Джыри нэмыкI экспедициехэм Анастасие ахэлэжьэным щэгугъы.