Машинэр зефэгъэным ифитыныгъэ къыдэхыгъэным фэгъэхьыгъэ хэбзэгъэуцугъэм зэхъокIыныгъэхэр иIэ хъугъэ. Автобус зепфэным ифитыныгъэ къыдэпхыным пае автомобиль псынкIэр е хьылъэзещэр илъэс пчъагъэрэ бгъэIорышIагъэу щытын фае. Транспорт псынкIэу прицеп зыпытым уисы­ным пае фурэр зезыфэщтыгъэм икIэрыкIэу ушэтыныр ытын ищыкIагъэп. IэкIыб къэралы­гъохэм къарыкIыгъэ водительхэм хьылъэзещэхэм ыкIи автобусхэм арысхэу Iоф ашIэным пае программэ икъум тетэу рагъэджэнхэшъ, ушэтыныр арагъэтыщт. Джащ фэдэу зефэ­нымкIэ фитыныгъэ зимыIэу ешъуагъэу рулым Iусэу къаубытырэр водительскэ удостове­рение къыдихыным фэшI илъэсрэ ежэщт. Джары кIэкIэу ­къэпIон зыхъукIэ хэбзэгъэуцугъэм фашIыгъэ зэхъокIыныгъэу «Урысые гъэзетым» къыхиутыгъэр. Джырэ нэс лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ водительхэм фи­тыныгъэр къызэрэдахыщтым екIолIэкIэ пхъашэ иIагъэп. Гущы­Iэм пае, автобусыр зепфэнымкIэ фитыныгъэр къыдэп­хыным пае илъэс пчъагъэрэ водителэу ущытын фэягъэп. Уеджэу, ушэтыныр зэрэптыгъэм тетэу цIыф­хэр къепщэкIынхэ уфитыгъ. Хэ­бзэгъэуцугъэм зэ­хъокIыныгъэу фашIыгъэм кIуачIэ иIэ зы­хъукIэ ныбжьыр ­илъэс 21-рэ хъоу ыкIи зы илъэсым нахь мымакIэу автомобиль псын­кIэр е хьылъэзещэр зепфагъэхэмэ, автобус зэфэшъхьафхэм уары­сэу цIыфхэр зе­пщэнхэм ифи­тыныгъэ къыуа­тыщт. Арэущтэу зы­кIашIыгъэр авариехэм ана­хьыбэрэ ахэфэрэ транспорт лъэпкъхэм автобусхэр ащыщ зэрэхъугъэр ары. Гъогум тет автобусыр бэп, ау цIыфэу ыгъэ­фыкъорэм ипчъагъэ макIэп. Трамваир е троллейбусыр зепфэнымкIэ фитыныгъэр къыуатыным пае илъэс пчъагъэрэ Iоф пшIагъэу щытын ищыкIагъэп, ау уныбжь илъэс 21-м нэсын фае. Автомобиль псынкIэр ыкIи хьылъэзещэр зепфэнхэмкIэ ушэ­тыныр илъэс 17 зыныбжьым ытын амал иI, ау ыныбжь ­илъэс 18 мыхъоу Iизын къыратыщтэп. Хьылъэзещэр ыкIи ащ прицеп пытэу зэрифэнымкIэ фитыныгъэр илъэс 17 ыныбжьэу, джащ фэдэу автобусыр — илъэс 19 ыныбжьэу зэратыхэрэр щыIэх. Ахэр дзэ комиссариатхэм рагъэджагъэхэр ары. Ау дзэ частым итранспорт ныIэп ахэм агъэIорышIэн алъэкIыщтыр. КIэу къыхэхьащтхэм ащыщ - IэкIыбым къикIыхэрэм яводительскэ удостоверениер Урысы­ем къыщекIокIыхэрэмкIэ зэ­блахъун фае ыкIи ащ пае Къэ­ралыгъо автоинспекцием ушэтыныр щатыщт. Автомобиль псынкIэр зезыфэхэрэм Урысыем гъогурыкIонымкIэ ишапхъэ­хэр зэрашIэрэр ауплъэкIущт къодый. Хьылъэзещэхэм ыкIи автобусхэм Iоф арызышIэщтхэр автоеджапIэхэм ащеджэнхэу щыт. Ащ ыуж ушэтыныр атыщт. Беларусым иводительхэр мыщ къыхиубытэхэрэп. Урысыем ицIыф зыхъухэкIэ е «вид на жительство» зыфиIорэр къазыратыкIэ, илъэсым къыкIоцI водительскэ удостоверениер зэблихъун фае. Урысыем ицIыфэу нэмыкI къэралыгъо фитыныгъэр къыщыдэзыхыгъэри мы шапхъэхэм къахеубытэ, ар тишъолъыр къызихьажькIэ илъэ­сым къыкIоцI мыщ щызэбли­хъужьынэу щыт. ХэушъхьафыкIыгъэу зигугъу къэпшIынэу щытхэр Къэралыгъо автоинспекцием щатырэ ушэтыным рамыгъэкIолIэщтхэр ыкIи машинэр зэрифэным ифитыныгъэ къыдэзыхын зымылъэкIыщтхэр ары. Мыщ хэхьэх фитыныгъэр зимыIэу ешъуагъэу ру­лым кIэрысэу къаубытыгъэ­хэр. ПшъэдэкIыжьэу атыралъхьагъэр аухыфэ ахэр ушэтыным рагъэкIолIэщтхэп. Зигугъу къэтшIырэ водительхэм чэщ-мэфи 10 — 15 хьапс е сомэ мин 30 атыралъхьэ. Хьапсым къызэрэдэкIыжьхэу, ащ ыпэкIэ еджагъэу ушэтыныр ытыгъахэу щытыгъэмэ, фитыныгъэр къыратыжьыщт. Джащ фэд водительхэу зефэнымкIэ фитыныгъэу иIэм ипIалъэ икIыгъэу, ешъуагъэу къаубытыхэрэм пшъэдэкIыжьэу ахьыщтыр. Фитыныгъэр аIамыхэу, чэщ-зы­мэфэ 15-м нэс хьапс атыралъхьащт. Хэбзэгъэуцугъэм къызэрэди­лъытэрэмкIэ, хьылъэзещэ транспортэу прицеп зыпытыр зезы­фэхэрэм (категориеу «Е» ыкIи «С» зиIэхэм) автомобиль псын­кIэм прицеп пытэу зэрафэнымкIэ хэушъхьафыкIыгъэу еджэнхэ ыкIи ушэтыныр атын, категориеу «ВЕ» къыдахын ищыкIэгъэжьэп. 2024-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 1-м къыщегъэжьагъэу хэбзэгъэуцугъэм кIуачIэ иIэ хъущт. Хэбзэгъэуцугъэу агъэхьазырыгъэм еплъыкIэу фыряIэр нэ­бгырэ заулэмэ къядгъэIотагъ. Абрек Б., автоколоннэхэм ащыщ Iоф щешIэ, автобусышхом исэу цIыфхэр зэрещэх: — Илъэс 26-м ехъугъэу цIыф­хэр зесэщэх. ГъогурыкIоным епхыгъэу къежьэрэ сыд фэдэрэ хэбзэгъэуцугъи зыщэсэгъэгъуа­зэ. Джы мы зигугъу къэтшIырэм цIыфым ищыIэныгъэкIэ мэхьанэшхо иI. Сыда пIомэ IофшIэныр езыгъэжьэгъэкIэ водителым цIыфхэр зэребгъэщэнхэр тэрэзэп, къулайныгъэр нахь къыз­IэкIигъахьэмэ, щынагъоу къэуцухэрэр щыгъэзыягъэхэ хъущт. Арышъ, а лъэныкъомкIэ зэхъо­кIыныгъэу ашIыгъэм десымы­гъэштэн слъэкIырэп, игъо шъып­къэу сэлъытэ. Ащ дакIоу мы уахътэм къэуцурэ Iофыгъохэм ащыщ автобусышхохэм арысын водитель зэрамыгъотырэр. НыбжьыкIэхэм ар ашIокъинышъ, феджэхэрэп. Руслъан Шъ., хьылъэзещэ машинэшхом ис: — Мыжъо-пшэхъо зэхэлъ зезыщэхэрэм илъэс 16-м ехъу­гъэу сахэт. Мыщ фэдэ транспортым къыпыкIырэ Iофыгъохэми сащыгъуаз. КъызгурэIо, хэти ахъщэ бэу къыгъахъэ шIоигъу, ау нэмыкI зэрарэу ащ къыхэ­кIыхэрэм ягупшысэрэр бэп. Шэпхъэ гъэнэфагъэу щыIэхэм сашъхьадэкIэу ныбжьи Iоф сшIа­гъэп. Ар гъогум имызакъоу, си­унэе машинэу сызэрысым зэрегоощтыр зэхэсэшIыкIы. Джы хэбзэгъэуцугъакIэм тазырышхо­хэр къызэрэщыдэлъытагъэр тэрэзэу сеплъы. Джащ фэд, при­цеп зыпытхэр зэрэзепфэщтыр нахь IэшIэх зэрашIыгъэмкIэ сэгушIо, ащ фэдэ автомобиль псынкIи сиIэу щыт. Казбек,  илъэс 54-рэ ыныбжь: — Транспорт амал зэфэшъхьафхэм язефэнкIэ фитыныгъэр къызэрэдэпхыщтым зэхъокIыныгъэхэр зэрэфашIыгъэр зэхэс- хыгъ. ИгъэкIотыгъэ дэдэу зыщызгъэгъозагъэп, ау а зэпстэури гъогу хъугъэ-шIагъэхэр, ахэм къахэкIырэ тхьамыкIагъохэр нахь макIэ хъунхэм зэрафэIоры­шIэрэр къыхэзгъэщы сшIоигъу. Сэ категориеу тIу сиI — автомобиль псынкIэри хьылъэзещэри зесфэнхэ сыфит. ЕзыгъэжьэгъэкIэ водительхэм алъэны­къокIэ ыкIи IэкIыбым фитыныгъэр къыщыдэзыхыгъэхэм Урысыем икIэрыкIэу ушэтыныр зэрэщатыжьын фаеу хэбзэгъэуцугъэм къыщыдалъытагъэхэм адесэгъаштэ. Iэшъынэ Сусан. «Урысые гъэзетым» къыхиутыгъэ тхыгъэр дгъэфедагъ.