ЗыцIэ инэу зыгъэIугъэу, народнэ просвещением иотличникэу, «Адыгеим икIэлэегъэджэ анахь дэгъу» зыфиIорэ цIэр зыфагъэ­шъо­шагъэу, «Урысыем икIэлэегъадж» зыфиIорэ федеральнэ зэнэкъокъум хэлэжьагъэу, Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэ колледжым истудент гъэшIуагъэу, Шэуджэн районым икIэлэегъэджэ клубэу «Илъэсым икIэлэегъадж» зыфиIорэм ипащэу, лъэпкъ проектэу «Гъэсэныгъэм» къыхиубытэу зэхащэрэ зэнэкъокъоу «Анахь кIэлэ­егъэджэ дэгъухэм якъыхэгъэщын» зыцIэм иэкспертэу, Адыгеим на­роднэ гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу Шъаукъо Фатимэ Иляс ыпхъур къуаджэу Къэбэхьаблэ щэпсэу.

Гурыт еджапIэм къызычIэ­кIым, Адыгэ кIэлэегъэджэ училищэу Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэр, Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтыр Мые­къуапэ къыщиухыгъэх. Чылэу къызщыхъугъэм Iоф ышIэнэу ыгъэзэжьыгъ. Хьатыгъужъыкъое еджапIэм илъэс 40 фэдиз хъугъэу Iоф щешIэ. ХэткIи нафэ, укIэлэегъэджэныр IофшIэн псынкIэп, ау ащ нахь къиныжь сабый цIыкIоу зищыIэныгъэ гъогу езыгъэжьагъэм игъэсэ­ныгъэ-пIуныгъэ.

ЦIыфыр дунаим сыда къызкIытехъорэр? Сыд фэдэ пшъэ­рылъа ащ зэшIуихырэр? Мы уп­чIэхэм яджэуапхэм бэрэ алъы­хъугъ Фатимэ. ЩыIэныгъэр шIу зэрилъэгъурэр, ыгу зэIухыгъэу зэрэпэгъокIырэр къыхихыгъэ сэнэхьатым къегъэнафэ.

Дунаим ылъапсэр цIыфыр ары. Ащ игъашIэ зыфэдэщтыр ежь ыIэмычIэ илъ. Ащ къарыушхо хэлъ ыкIи пшъэрылъ ин ыгъэцакIэрэри. ЦIыфыр чъыгым фэд, ащ лъапсэ едзы, зигъэпы­тэным пылъ. Сабыим игъэсэны­гъэ-пIуныгъэ кIэлэегъаджэм ипшъэрылъ шъхьаI. ИцIыкIугъом ащ акъылэу ептырэр ары зэ­рыпсэущтыр. КIэлэцIыкIум щы­Iэныгъэ гъогоу къыхихыщтым игупшысэ къызщежьэрэр еджапIэр ары. КIэлэцIыкIухэм шIэны­гъэ языгъэгъотырэ кIэлэ­егъа­джэм игъэпсыкIэ, идунэееплъы­кIэ мэхьанэшхо яI, сыда пIомэ ащ лъытэныгъэу фашIырэм елъытыгъэу игъэсэпэтхыдэ едэIух.

ЩыIэныгъэм цIыфым игъашIэ къыщыпигъохырэр макIэп. Ахэм цIыфыр апсыхьэ, нахь лъэш хъугъэу къахэкIыжьы. Гъогу гъэшIэгъон къыкIугъ Фатимэ. ЦIыф гукъабз, рэхьат, хьа­лэл, Тхьэм къыритыгъэу гукIэгъу тIупщыгъэ-шъхьафит ин хэлъ. Ащ ыгу хэкIыгъэми, гу­бжы­гъэу мыхъун горэ ыIон е ышIэн зыфэпIощтым нэсырэп. Iушы, губзыгъ, шъыпкъэныгъэм готэу мэпсэу. Чэщи мафи Iоф зыдешIэжьы, иакъыл хэхъоны­гъэ фешIы. Ежьым ышIэрэ IофшIэнымкIэ интернетымкIэ цIыфхэм адэгуащэ. Егъэджэн IофшIэныр электроннэ шIыкIэм тетэуи регъэкIокIы. Философ цIэрыIоу Конфуций игущыIэхэр пытэу зыдиIыгъ: «Жъыр Iэпэдэлэл ымышIэу кIэр зэзыгъашIэрэр ары кIэлэегъэджэн зылъэкIыщтыр».

Апэрэ илъэсым IофышIэ сызыIохьэм, зы псэлъэ кIэкI за­къом къысфигъэнэфагъ силэжьэ­кIэщтыр. Сабыйхэр згъэджэгоу, усэ цIыкIоу тхьакIумкIыхьэу ша­кIомэ аубытыгъэм фэгъэ­хьыгъэр зэдгъашIэзэ, еджапIэм ипащэу Сихъу Хьамедэ къэуцуи, къытэдэIугъ. Тхьапэу усэр зытетымрэ къэлэмымрэ щылъхэти, къыштэхи, зыгорэ тыритхи, Iу­кIы­жьыгъ. Джэгуныр зытэухым, тхьапэм тетхагъэм седжагъ: «Тхьа­кIумкIыхьэ цIыкIур лIэ хъу­щтэп, сабыймэ агу хэкIыщт!» Джащ къыщыублагъэу сабыймэ сиягъэ ясымыгъэкIэу, гукъао ямыIэу садэлэжьэнэу адэсыублагъ. СищыIэныгъэ гъогу а гущыIэхэр къыздытетхэу непэрэ мафэм нэсэу сылэжьагъ. Зы псэлъэ кIэкI сикIэлэегъэджэ фи­лософие ылъапсэ хъугъэ.

«ЩытхъукIаерэ убыкIаерэ зэ­фэдэ», аIуагъ адыгэмэ. ТIури емыкIу, тIуми яягъэ къэмыкIо­рэмэ, яшIуагъэ къакIорэп. Фати­мэ щытхъуи кIэнэцIырэп, иIоф­шIэн фэшъыпкъэу егъэцакIэ. ЩыIэныгъэр шIу елъэгъу, мафэ, сыхьат, жьыкъэщэгъу пэпчъ ищыIэныгъэ купкI ин иIэным, гъэхъэгъэ лъагэхэм анэсыным ар фэбанэ. Осэ ин зиIэ щыIэны­гъэр умыгъэумэзэхымэ, бгъэ­дэхэшъумэ, дунаим идэхагъэ угу, пшъхьэ, уигупшысэ ащыщ пшIышъумэ, хъярым ихъярыжь уидунэететыкIэ. Джа хъярым ипчъэ Фатимэ сабыймэ афызэIуихыгъэу мэпсэу.

Лъэпшъыкъо Фатим.