Дунэе культурэм бэрэ лIэужыкIэхэм агу­ригъаIоу къыхэкIы гупшысэ нэпцIэу лIыхъужъыр мыцIыф къызэрыкIоу, ащ ыIэ къымыхьыщт лъэкI зиIэ горэу.

[caption id="attachment_135741" align="aligncenter" width="800"] А. Гусев.[/caption]

Хэгъэгу зэошхом илъэхъан тицIыфхэм ТекIоныгъэр къызэрэдахыгъэ шIыкIэм епхыгъэ тарихъыр зышIэу къэтэджырэ ныбжьыкIэхэм ежьхэми къагурэIо лIыхъужъхэу къызэрэмыхъухэрэр, зичIыгу шIу зы­лъэгъухэрэм лIыхъужъныгъэ ин къызэрахафэрэр. Советскэ Со­юзым ичIыгухэр нэмыц ­фашистхэм къатырахыжьыхи шъхьафит зышIыжьыгъагъэхэм ялъэуж рыкIуагъ Адыгеим щыщэу Владимир Р. — ятIонэрэ статьям истаршинау хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэрэр. Ар зыгъэпсэфыгъом къызэкIом, «Адыгэ макъэм» зэдэгущыIэгъу дишIыгъ.

— КъытфэIуатэба, ­сыдигъуа узыкIуагъэр дзэ пшъэрылъхэр бгъэцэ­кIэнхэу хэушъхьафыкIыгъэ операциер зыщыкIо­рэ чIыпIэм?

— Ар зыщырагъэжьэгъэ уахътэм сэ теубытагъэ сшIыгъэ сыкIонэу. Урысыем и Президентэу Владимир Путиным унашъ­оу ышIыгъэр къызеIом,сылъыхъоу езгъэжьагъ зызэрязгъэтхыщт шIыкIэм. ТIэкIу нахь кIасэу, 2022-рэ илъэсым игъэтхэпэ мазэ, Мыекъуапэ идзэ комиссариат къыщысаIуагъ БАРС-м игуфэкIо отряд шъхьаф сыхахьэмэ зэрэхъущтыр. Джаущтэу сиапэрэ командировкэ мэлылъфэгъум езгъэжьагъ.

«Дзэ пшъэрылъхэр бгъэцэкIэнхэр псынкIагъоп, ар щынэгъо Iофэу щыт. Ау а лъэбэкъур зышIыгъэ кIалэхэм лъытэныгъэрэ щытхъурэ къалэжьыгъ, джащ фэдэу сафэраз ахэр зыпIугъэхэм – унагъохэм, кIэлэегъаджэхэм, патриотическэ пIуныгъэм дэла­жьэхэрэм».

— УишIоигъоныгъэкIэ укIоным сыда укIэзыгъэгушIугъэр?

— Анахь шъхьаIэр уикъэ­ралыгъо шIу плъэгъуныр, ащ ифедэхэр къэуухъумэнхэм уфэ­блэныр ары. Щэч хэлъэп, ся­тэжъ фашизмэм зэребэныгъэ шIыкIэм ишIэжьи кIосагъэп —Пшызэ шъолъыр и Крымскэ район къыухъумэзэ ар фэхыгъэ. Сятэ хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм ахэтыгъ — гъэ­хъагъэхэр зиIэ IофышIэу щы­тыгъ. Сиунагъо сыдигъокIи ты­щыфагъасэщтыгъ тыкъызщыхъугъэ къэралыгъом ыпашъхьэкIэ пшъэдэкIыжь зэрэтхьырэм ыкIи ащ уфэшъыпкъэн зэ­рэфаем. Дзэ къулыкъоу сыныбжь тефэу сыздэщыIагъэми ахэр къытхилъхьагъэх.

— Уисабыйхэми а шэнэу пхэлъхэр аштагъэ-­хэщтын?

— Ары. Сэ пшъэшъитIу сиI. НахьыкIэр Юнармием хэт. Ар сэ сигъогу рэкIо ыкIи къысеIо: «Пап, тыкъыорэгушхо! ШIу утэ­лъэгъу ыкIи тыкъыожэ!» Лъэшэу сигуап джыдэдэм къыткIэхъу­хьэхэрэр къэралыгъор шIу плъэ­гъун зэрэфаем чанэу зэрэфагъасэхэрэр.

— ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер зыщыкIо­рэм сыд фэдизрэ укъэтыгъа?

— ЗэкIэмкIи тIогъогогъо сыщыIагъ, дзэ пшъэрылъхэр мэзи 7 фэдизрэ згъэцэкIагъэх. Апэрэу сызэкIом, мэлылъфэгъу мазэм къыщыублагъэу бэдзэ­огъум нэс, нэужым — 2022-рэ илъэсым ишышъхьэIу къыщыублагъэу итыгъэгъэзэ мазэ нэс сыкъэтыгъ.

— Къышъуатырэ щы­гъынхэр шъуфикъущтыгъэха? ШIушIэ Iэпы­Iэгъу бэрэ къышъуфащэу къыхэкIыгъа?

— Адэ, анахьэу тищыкIагъэ­хэр тфикъунэу къытатых — тщыгъыщтыр, Iашэхэр. ШIушIэ IэпыIэгъури къытшъхьапэ.

Тхьаегъэпсэух къытфэзыугъоирэ ыкIи къытфэзыщэжьырэ пстэури. Медицинэм епхыгъэ пкъыгъохэр, шхынхэр, щыгъын фабэхэр, цуакъэхэр ыкIи тпы­лъын фэе пстэур — тищыкIагъэр зэкIэ дгъотыщтыгъ. Анахьэу тыгу нэсыщтыгъэхэр сабыйхэм къытфатхыхэрэр ары, ахэм ащыщхэр къыздэсхьыжьыгъэх. Урысыем ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм къарыкIыщтыгъэх — Удмуртием, Новосибирскэ, Чувашием. Сабыйхэм ежьхэм афэгъэхьыгъэ къэбархэр къатхыщтыгъэ, дзэкIолIхэм афагъа­зэщтыгъэ ярэзэныгъэ гущыIэхэр мамыр щыIакIэр къызэрагъэгъунэрэм фэшI.

— Владимир, ба ощ фэдэу къэралыгъор къэзыухъумэ зышIоигъоу ежь-ежьырэу, апэрэ ­сатырхэм ахэтхэу дэ­кIыгъэр?

— Бэ. ГуфакIохэм яотрядхэр аугъоихэ зэхъум, ахэм ахахьэщтыгъэхэм макIэп ахэтыгъэр «Советскэ Союзым икIэлэцIыкIоу», дзэ-патриотическэ джэгунэу «Зарницэм» ыпIугъэхэу, еджапIэм пэублэ дзэ ухьазырыныгъэр щызыкIугъэхэу. Ти­дзэкIолIхэр — цIыфхэу лъэхъэнэ мыпсынкIэхэм къамыуфа­гъэхэу, шъыпкъагъэрэ зэфагъэрэ къызхэнагъэхэр ары. Зигугъу сшIыхэрэр зэкIэ дзэ къулыкъу зыхьыхэрэр ары — ежь яшIоигъоныгъэкIэ дэкIыгъэхэри, мобилизацием хэфагъэхэри, къэралыгъор псэемыблэжьэу къэзыухъумэхэу фашизмэу къе­жьагъэм пэшIуекIохэрэр. Ар, шъушIошъ жъугъэхъу, жъалымэ дэд. ДзэкIолIхэм къызщыхъу­гъэхэ чIыгури, Урысыешхори къаухъумэх. ГущыIэм пае, Луганскэ ыкIи Донецкэ Народнэ республикэхэм ядзэкIолIхэм пыим ячIыгу щаухъумэщтыгъ, шъолъырыкIэхэр Урысыем изы Iахьхэу зэхъухэм, ахэм джыри пшъэдэкIыжь нахь ин ателъ зэрэхъугъэр зэхашIагъ ячIыгу гупсэ имызакъоу, зэрэкъэра­лыгъо пае бэнэнхэм лъыпа­дзэжьызэ. Сэ зэрэслъытэрэмкIэ, Урысые Федерацием инэбгырэ пэпчъ къэралыгъом ифе­дэхэр къыухъумэнхэмр ипшъэ­рылъ. Ошъогу мамырым ыкIи цIыфхэу пыим зипсэупIэрэ зи­рэхьатныгъэрэ зытырихы­гъэхэм якъэухъумэн тафэбэнэн фае. Неофашистхэм апкъ къи­кIэу тихэгъэгогъу хъугъэхэм псыр, фабэр, псэуалъэхэу ахэр амыгъотхэмэ нахьыбэмэ зы мафи зыфырамыщышъущтхэр яIэхэп. Мы хьазабым ахэр зы­хэтхэр илъэс пчъагъэ хъугъэ.

Хэгъэгу зэошхом илъэхъан тицIыфхэм ТекIоныгъэр къызэрэдахыгъэ шIыкIэм епхыгъэ тарихъыр зышIэу къэтэджырэ ныбжьыкIэхэм ежьхэми къагурэIо лIыхъужъхэу къызэрэмыхъухэрэр, зичIыгу шIу зы­лъэгъухэрэм лIыхъужъныгъэ ин къызэрахафэрэр.

— Зэгорэм тятэжъхэр нэмыц техакIохэм язаощтыгъэх, лIэужхэм пшъэдэкIыжь ателъ ­хъугъэ джырэ фашизмэу зэрэдунай зыубытынэу фежьагъэм ебэнынхэу. Сыд япIо пшIоигъу дзэ­кIолIхэу джыдэдэм тикъэралыгъо игъунапкъэхэр зыухъумэхэрэм?

— Сафэраз унашъоу ашIыгъэмкIэ — тикъэралыгъо къаухъумэнэу. Шъхьащэ афэсэшIы ежьхэм яшIоигъоныгъэкIэ хэу­шъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм. Дзэ пшъэрылъхэр бгъэцэкIэнхэр псынкIагъоп, ар щынэгъо Iофэу щыт. Ау а лъэбэкъур зышIыгъэ кIалэхэм лъытэныгъэрэ щытхъурэ къа­лэжьыгъ, джащ фэдэу сафэраз ахэр зыпIугъэхэм — унагъохэм, кIэлэегъаджэхэм, патриотическэ пIуныгъэм дэла­жьэ­хэрэм. ТидзэкIолIхэм сафэлъаIо дэгъоу еджэнхэу, сыда зыпIокIэ джырэ техникэр зэфэшъхьафыбэу зэтефыгъ — ар бгъэIорышIэшъун фае. ШIэныгъэу зэрагъэгъотырэм ыкIи къэралыгъом шIулъэгъуныгъэу фыряIэм яшIуа­гъэкIэ тикIалэхэм шIокI имыIэу текIоныгъэр къыдахыщт!

ТигущыIэгъу зыгъэпсэфыгъом зыщэIэ нэуж идзэ пшъэ­рылъхэр ыгъэцэкIэнхэу джыри ыгъэзэ­жьыгъ. Мамырныгъэр ягъогогъоу Владимир ыцIэкIэ пстэуми шIэхэу къагъэзэжьынэу афэтэIо!

ДэгущыIагъэр Александра Балабась.