ШIэныгъэ къыозытырэ зекIоныр
Кавказ къэралыгъо биосфернэ заповедникым шIэныгъэ къыозытырэ зекIоным зыщегъэушъомбгъугъэнымкIэ амалэу иIэр бэ. Ахэм ащыщ лъэгъуабэр Адыгеим щаублэ.
Аужырэ илъэсхэм зыгъэпсэфакIо къакIохэрэм япчъагъэ къыхэхъо, экотуризмэм хэхъоныгъэхэр ешIых. Арэущтэу щытми, заповедникым къакIохэрэр нахьыбэ къэс, иэкосистемэ зэрар рахын зэрилъэкIыщтыр шIэныгъэлэжьхэм хагъэунэфыкIы. Ар зытехъухьэрэм ыкIи Iофыгъом хэкIыпIэу иIэхэм щатегущыIагъэх цIыф гъэсагъэхэу, зекIозещэхэу зичэзыу Iэнэ хъураеу Мыекъуапэ щызэхащагъэм хэлэжьагъэхэр.
Экологие гъэсэныгъэмкIэ методистэу Валентина Куцаям зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, цIыфхэм алъэгъурэ пстэури, къэкIыхэрэри, псэушъхьэхэри ыкIи ежь зекIо къакIохэрэри къэухъумэгъэнхэм пае научнэ уплъэкIунхэр шIыгъэнхэ фае. Просветительскэ зекIоныр зикIасэхэу, зипсауныгъэ зыпкъ изыгъэуцожьынэу къакIохэрэм заповедникым зэрар къыфамыхьыным фэшI зыдакIохэрэ чIыпIэхэм узэращызекIонэу щыт шапхъэхэр ябгъэшIэнхэ, къакIохэрэм уалъыплъэн фае.
Ахэм къатегущыIагъ Кавказ заповедникым ишIэныгъэлэжь IофышIэ шъхьаIэу Сергей Трепет. Ащ фэшъхьафэу методистэу Валентина Куцаямрэ научнэ IофшIэнхэмкIэ заповедникым ипащэ игуадзэу Николай Ескинымрэ докладхэр къашIыгъэх.
ЗэкIэми къыкIагъэтхъыгъ Кавказ биосфернэ заповедникым шIэныгъэ къыозытырэ зекIоныр зэрифэшъуашэу щызэхэщэгъэнымкIэ амалышIухэр зэриIэхэр. Ахэр ыгъэфедэнхэм ыкIи зыIэкIимыгъэкIынхэм, зыфэдэ щымыIэ чIыпIэ къабзэхэр къызэтегъэнэгъэнхэм апае хэбзэгъэуцугъэу щыIэхэр хэти ыгъэцэкIэнхэ фае.
Валентина Куцаям къызэриIуагъэмкIэ, мы лъэхъаным зекIоным пылъ IофшIэнхэр лъагъэкIотэнхэм фэшI зекIозещэхэм, инструкторхэм, экскурсоводхэм адэлажьэх, мыщ Iоф щызышIэщт лэжакIохэр агъэхьазырых.
Волонтерхэр яIэпыIэгъух, ахэм япроектхэр лъагъэкIуатэх. ЧIыпIэ къабзэхэу заповедникхэмрэ лъэпкъ паркхэмрэ къызэлъаубытыхэрэм шIэныгъэ къэзытырэ зекIоныр ащызэхащэн фитэу унашъо зышIыгъэр Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиныр ары.