Урысыем итарихъ нэкIубгъуабэ хэт дзэкIолIхэу зичIыгу Iахь цIыкIу пэпчъ икъэгъэ­гъунэн пае зищыIэныгъэ зы­тынэу фэхьазырхэм афэгъэхьыгъэу. Лъэпкъыбэ хъурэ тикъэралыгъо ицIыфхэр лъэ­хъэнэ къинмэ къагъэщтагъэ­хэп — Урысыем иуцун исыд фэдэрэ лъэхъани щыIагъэх лIыхъужъхэу ячIыгу фэбэнэным фэхьазырхэр. Непэ зы­шъхьэ къэзыIэтынэу езыгъэ­жьэгъэ фашизмэм джащ фэ­дэу ебэнхэрэм ясатырэ хэт Мыекъуапэ щыщэу Андрей В.

[caption id="attachment_135598" align="aligncenter" width="800"] А.Гусев.[/caption]

— ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер зырагъажьэм, фашистэу къежьагъэхэм зэхашIы­хьэрэм сеплъэу сыщысыныр къезгъэкIугъэп. Гъэрхэм жъалымыгъэ адызэрахьэщтыгъ, урысые дзэкIолIхэм ыкIи Донбасс щыпсэухэрэм хьакIэ-къо­кIагъэкIэ адэзекIощтыгъэх. Сы­къызщыхъугъэ мафэм теубытагъэ сшIыгъэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер зыщыкIорэм сыщыIэн зэрэфаемкIэ. ИкIыгъэ илъэсым имэлылъфэгъу мазэ Ростов-на-Дону сыкIуагъ ыкIи гуфит отрядхэу «БАРС-м» хэтхэм ащыщ сыхэхьагъ, — къыт­фиIотагъ дзэкIолIым.

Старшэ офицер звание зэриIэм емылъытыгъэу, дзэкIолI къызэрыкIомэ ахэтэу идзэ пшъэ­рылъ ыгъэцэкIэнэу ащ теубытагъэ ышIыгъ — зэуапIэм тегъэпсыхьэкIо-разведчикэу къулыкъу щихьыгъ.

— ДзэкIолIхэм къин алъэгъу, ау лIыгъэ ахэлъэу текIоныгъэр къагъэблагъэ. СэркIэ ар апэрэ зэопIэ ушэтыпIэ хъугъэ ыкIи апэрэ зэпэуцужьыр егъашIи сщыгъупшэщтэп — синыбджэгъухэм ащыщхэр щычIэсынагъэх. Сыдэу щытми, типшъэрылъ дгъэцэкIагъэ ыкIи пыим иопорнэ пункт тштагъэ, чIэнэгъэшхо яIэу неофашистхэр зэкIэкIуа­гъэх, — къыIотагъ Андрей.

Американскэ гаубицэхэм ама­къэу зитопыщэхэм псэ зыпыт пстэури езыгъэтэкъохыщтыгъэхэм амакъэ дэгъоу дзэкIолIым къешIэжьы. Ау сыда а Iашэхэм мэхьанэу яIэр тидзэкIолIхэу Рейхстагым ТекIоныгъэм ибыракъ щызыгъэIагъэхэм ялIэужхэр зэуапIэм итхэ зыхъукIэ? Андрей ешIэ — текIоныгъэр благъэ.

— ДзэкIолIхэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием щыIэхэмрэ кIохэрэмрэ лIыгъэ къызхагъэ­фэнэу сафэлъаIо. Зыкъарэу­хъумэжь. Зыгорэм шъукъы­щыуцугъэмэ, зыкъэшъутIыхь, зызщышъуухъумэщт чIыпIэхэр къэ­жъугъотых, сыда зыпIокIэ, щэхэм уащызыухъумэщтыр чIыгур ары. Ащи изакъоп… Iа­хьылхэу къэдгъэнагъэхэм яфэбагъэ лъэшэу IэпыIэгъу мэхъу. Къызэрэбготхэр, зэрэуигъусэхэр зэхэошIэ, гур къыдащае, — еIо Андрей.

Зэрэдунаеу зэдеIэжьхэзэ

ШIушIэ IэпыIэгъум дзэкIолIхэм агу къыIэтыщтыгъ.

— ЕджапIэхэм, зынаIэ къыттетхэм къаугъоигъэу шIушIэ Iэ­­пыIэгъу къытфакIощтыгъ. Бэ сабыйхэм къытфатхыгъэу хэу­шъхьафыкIыгъэ пхъуантэм дэлъэу сыухъумэрэр. ЗэуапIэм щызыщыслъэщтыгъэ щыгъынхэр, чIыгоу къэтыухъумэщтыгъэм щыщ, синыбджэгъухэу зыпсэ зытыгъэхэм яхьап-щыпхэр джащ фэдэу сэгъашIох, — къыхи­гъэщыгъ дзэкIолIым.

Ащ къыкIигъэтхъыгъ зэрэ­къэралыгъоу IэпыIэгъу къазэраратыщтыгъэр. Ащ фэдэу бэ къыфытеуагъэр. Зым автомобилэу «Нивэр» къаритынэу, нэ­мыкIхэм дизелькIэ Iоф зы­шIэрэ генераторхэр, пхъэр, хьа­кухэр…

— ЗэкIэ къыддэIэпыIэщтыгъ — цIыф къызэрыкIохэр, са­тыушIхэр, шъолъыр пащэхэр, къэ­ралыгъо хэбзэ къулыкъухэр. Шхыныгъохэм, пкъыгъо зэфэшъхьафхэм анэмыкIэу шъуа­шэхэр къытфащэщтыгъ. Щазы­мэхэр, каскэхэр, шъуашэхэр псынкIэу зэблэхъугъэн фаеу хъущтыгъэх, цIыф зэрымыс бы­бырэ пкъыгъохэу пыир зыдэщыIэр зэгъэшIэгъэнымкIэ IэпыIэгъугъэхэр къытагъэуалIэщтыгъэх, — къытфиIотагъ ­Андрей.

Ащ къыхигъэщыгъ яотряд ухэфэным пае пшIэщтым цIыф­хэр къызэрэкIэупчIэхэрэр. Дзэ­кIолIыр лъэшэу рэгушхо текIоныгъэм фэбэнэнэу фаехэм япчъагъэ зэрэхахъорэм, патриотическэ пIуныгъэр еджапIэхэм къазэращаIэтырэм.

ГукIэгъуныгъэмкIэ ушэтын

Тикъэралыгъо идзэкIолIхэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм бэ ушэтыпIэу апэ къифэрэр, ау неофашистхэм яжъалымыгъэ ыпа­шъхьэкIэ тикIалэхэм зыкъау­фэрэп.

— Донбасс щыпсэурэ цIыф мамырхэм зэпхыныгъэ адыти­Iагъ. ГущыIэм пае, ныоу блэ­кIырэр къытэлъэIу ышхын еттынэу, гъомылапхъэ имыIахэу еIо, етэты хьалыгъу, консервхэр. Ащыщхэр къытэлъэIущтыгъэх неофашист режимым икъотэ­гъухэу цIыф къызэрыкIохэм жъа­лымыгъэ адызезыхьэхэрэм ащытыухъумэнхэу, — къеIуатэ Андрей. — Украинэ хабзэм ыIыгъыгъэ чIыгур шъхьафит зэхъужьым, Урысыем зыхэ­хьажьым, цIыфхэм насыпышIоу залъытэжьыгъ, лъэшэу гушIощтыгъэх. Урысыем шIушIэ IэпыIэгъу ахэм къафищагъ — щыгъынхэр, шхынхэр, медицинэ Iэмэ-псымэхэр, Iэзэгъу уцхэр. Тэ, дзэкIолIхэмкIи, тфэлъэкIыщтымкIэ тадеIэщтыгъ.

Ежь цIыфхэу шъхьафит ашIы­жьыгъэхэри якъэгъэнэжьакIохэм дэгъоу къафыщытыгъэх, аIэ къихьащтымкIэ агу къыдащаещтыгъ.

— Къызэрэтаохэрэм ымы­гъэщынэхэу творческэ купхэр къакIохи тыгу къыдащэягъ. Къы­рымрэ Донецкэрэ, Къыблэ дзэ шъолъырым артистхэр къарыкIыщтыгъэх. Ахэр щынэхэрэп, къыбдэIэпыIэным пылъых, —еIо дзэкIолIым.

ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием цIыфыбэм язэрэщыт къыгъэлъэгъуагъ. Зихэгъэгу шIу зылъэгъухэрэр, псэемыблэжьэу ар къэзыгъэгъунэхэрэр, щынэр амышIэу шъыпкъэныгъэм фэбанэхэрэр къыхигъэщыгъэх.

А. Балабась.