Илъэс къэс бэдзэогъум иятIонэрэ тхьаумафэ почтэ зэпхыныгъэм иIофышIэхэм ямэфэкI тикъэралыгъо щыхагъэунэфыкIы. Ащ ипэгъокIэу Урысыем и Почтэ Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Наталья Алифиренкэм тыIукIагъ. ЯмэфэкI къызэрекIолIагъэхэр, яIофшIэн зэрэзэхэщагъэр ыкIи ащ зэхъокIыныгъэу фэхъугъэхэр, фэIо-фашIэу агъэцакIэхэрэр, нэмыкIхэри къытфиIотагъэх.

[caption id="attachment_135579" align="aligncenter" width="800"] А. Iэшъынэ.[/caption]

— Наталья, тизэIукIэгъу шъуимэфэкI ет­пхыгъ ыкIи ащ шъукъызэрекIолIэгъэ гъэхъа­гъэхэмкIэ едгъажьэ тшIоигъуагъ.

— Почтэм иIофышIэхэмкIэ мы мэфэкIым мэхьанэ иI. Хэти илъэсым къыкIоцI ышIэгъэ Iоф­шIэныр зэфехьысыжьы, тапэкIэ гухэлъышIухэр зыфегъэнафэх. Шъхьадж ышIагъэм елъытыгъэу нэбгырэ пэпчъ къыхэдгъэщыным тыпылъ. ПстэумкIи ГъэIорышIапIэм епхыгъэу Iоф зышIэрэ нэбгырэ 82-мэ тафэгушIощт. Почтэм и Щытхъу пхъэмбгъу илъэс къэс тетыщтхэр къыхэтэхых, мыгъэ ащ нэбгырэ 20 хэфагъ. ТиIофышIэ нэбгырэ 15-мэ щытхъу, 22-мэ — рэзэныгъэ тхылъхэр къафагъэшъошэщтых. Ахэр министерствэ зэфэшъхьафхэм, Урысыем и Почтэ и Аппарат, шъолъырхэм къарыкIыщтых. Джащ фэдэу ветеранэу илъэс пчъагъэхэм мыщ Iоф щызышIагъэхэри тщыгъупшагъэхэп, ахэр тимэфэкI зэхахьэ къедгъэблэгъагъэх.

Непэ ехъулIэу анахь гъэхъэ­гъэшIоу къыхэзгъэщымэ сшIоигъор Адыгеим и Почтэ епхыгъэ къутамэхэр къызэтедгъэнэнхэ зэрэтлъэкIыгъэр ыкIи къэлэ кIоцIым дэт къутамэхэм яIофы­шIэхэм ялэжьапкIэ къызэрафэтIэтыгъэр ары. Типшъэрылъхэр зэхъокIыгъэхэп: почтэм епхыгъэу цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр дгъэцэкIэнхэр, цифрэ технологиехэмрэ логистикэмрэ компанием защегъэушъомбгъугъэныр, проектыкIэхэр чанэу пхырыщыгъэнхэр, нэмыкIхэри.

— ФэIо-фашIэхэм ягугъу къызедгъэжьагъэкIэ, нахь игъэкIотыгъэу пчъа­гъэхэмкIэ къэпIотагъэмэ дэгъугъэ.

— ПчъагъэкIэ къэпIошъущтэп, сыда пIомэ фэIо-фашIэу дгъэцакIэрэр бэдэдэ мэхъу. Ахэр едзыгъоу, етIанэ куп-купэу зэ­тефыжьыгъэх. Ау лъэныкъохэмкIэ укъикIымэ, финанс, почтовэ, зырыз щэн бизнесымкIэ почтэм Iоф ешIэ. Ащ нэмыкIэу банк фэIо-фашIэхэр дегъэцакIэх ыкIи цIыфхэм пенсиехэр, гъэзетхэр, журналхэр, квитанцие, мэкъэгъэIу зэфэшъхьафхэр аIэкIегъа­хьэх, коммунальнэ фэIо-фа­шIэхэм ауасэ къаIахы. Зы гущыIэкIэ къэпIон зыхъукIэ, поч­тэр — цIыфхэмкIэ Iэрыфэгъу чIыпI.

— Аужырэ илъэсхэр тштэмэ, сыда шъуиIоф­шIэн зэхъокIыныгъэу фэхъугъэр?

[caption id="attachment_135580" align="aligncenter" width="800"] А. Iэшъынэ.[/caption]

— ЩыIэныгъэм диштэу почтэм псынкIэу зызэблехъу. ТапшъэкIэ щытхэм къытфагъэуцурэ пшъэрылъхэр, мурадхэр амал зэриIэкIэ тэгъэцакIэх. Федеральнэ къэралыгъо учреждениеу «Урысыем и Почтэ», ащ ишъолъырышхоу «Южный» зыфиIорэм анаIэ къыттет. Ти­Iоф­шIэн технологиякIэу къе­жьэрэр зэкIэ хэтлъхьанымкIэ ахэр тиIэпыIэгъушIух. Мары Аппарат шъхьаIэу Москва щыIэм тиражированиер ригъэжьэщт, апэрэ сатырхэм ахэтэу Адыгеими ар ышIыщт. Илъэс мэхъу Iоф зэрэтшIэщтымкIэ графикым итабель электроннэ шъуашэм зитлъхьагъэр.

ЗэхъокIыныгъэшхохэр тиIэхэу сфэIонэп, ау къыхэзгъэщымэ сшIоигъу: жъоныгъуакIэм къыщегъэжьагъэу джы пенсиер ыкIи социальнэ тынхэр Урысыем и Почтэ закъу Iэрылъхьэу зытын фитыр. Мыщ шIуагъэу хэлъыр бэ. ПсэупIэр зыдэщытым ыкIи ащ нэбгырэ пчъагъэу щыпсэурэм ямылъытыгъэу Почтэм ифэIо-фашIэхэр зэпымыоу ыгъэ­цэкIэщтых. Хэгъэгум истратегическэ предприятиехэм Почтэр ахэхьэ. Сыд фэдэ ошIэ-дэмышIэ Iоф къэхъугъэми, зыпкъ итыщт, зэпымыоу пенсиер къытыщт ыкIи къырахьакIыщт.

Мы уахътэм ехъулIэу Адыгеим щыпсэурэ пенсионер мин 50 фэдизмэ пенсиер афэтэхьы. Ащ дакIоу пенсионерым е социальнэ IэпыIэгъу зэратырэ цIыфым иахъщэ Почтэм къыщыраты е почтальоным къыфихьы зыхъукIэ, нэмыкI фэIо- фашIэхэри зэшIуихынхэ ылъэ­кIыщт. ГущыIэм пае, псэупIэ- коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ауасэ, тазырхэр, хъарджхэр, страховкэхэр ыкIи нэмыкIхэр ытынхэ амал иI, джащ фэдэу лоторейнэ билет къыщэфын, гъэзет, журнал зэфэшъхьафхэм акIэтхэн ылъэкIыщт. Ащ нэмыкIэу, нэжъ-Iужъхэм ыкIи мызе­кIохэрэм апае цIыфым нахь ищыкIэгъэ гъомылапхъэхэр поч­тальоным къыфихьэу мэхъу.

— Наталья, хэткIи шъэ­фэп почтэм икъутамэхэм ащыщхэр зычIэт унэхэм ятеплъи, акIоцIи зэрэдэйхэр. Джащ фэд, почтэм иIофышIэхэм ялэжьапкIи зэрэмакIэр бэрэ къаIоу зэхэтэхы…

[caption id="attachment_135581" align="aligncenter" width="800"] А. Iэшъынэ.[/caption]

— Илъэс къэс а гумэкIыгъо­хэм ядэгъэзыжьын зэрэтфэлъэ­кIэу ыуж тит. Почтэм икъутэми 135-рэ республикэм ит, ахэм ащыщэу 110-р къоджэ псэупIэ­хэм ащыIэх. Шъыпкъэ, ащыщхэм гъэцэкIэжьынышхохэр ящыкIагъэх, бэми а IофшIэнхэр ащыредгъэкIокIыгъ. ИкIыгъэ илъэсыр тштэмэ, къутэмэ 20 икIэрыкIэу зэтедгъэпсыхьажьи, яIофшIэн рагъэжьэжьыгъ. Мы илъэсым къутэмэ 12-мэ гъэцэкIэжьынхэр арашIылIэщт.

Компьютер паркым щыкIогъэ гъэкIэжьынхэм яшIуагъэкIэ Iоф­шIэпIэ чIыпIэхэр нахь зэтегъэ­псыхьагъэхэ, цIыфхэм яфэIо-фашIэхэр нахь псынкIэу агъэцакIэхэ хъугъэ. Программэр гъэцэкIэгъэным пае ащ Iоф рызышIэщт операторхэр ыкIи Почтэм икъутамэхэм япащэхэр рагъэджэжьыгъэх.

ЛэжьапкIэм игугъу къэтшIы­мэ, Урысыем и Почтэ и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм, ащ икъутамэхэм Iоф ащызышIэхэрэм анахь лэжьэпкIэ макIэу шъолъырым щыгъэ­нэфэгъэ сомэ мин 16 фэдизыр ары къаратырэр. Ар ставкэу аIыгъым елъытыгъэу етIани нахь макIэ хъун елъэкIы, мэкIэ дэд. Федеральнэ почтэ зэпхыныгъэм Iофыгъор етхьылIагъ, зэхъокIыныгъэшIухэр къыкIэлъыкIонхэу тэгугъэ. Къыхэзгъэщымэ сшIоигъу икIыгъэ илъэсым Мые­къуапэ дэт къутамэхэм япащэхэм, яоператорхэм ялэжьапкIэ къызэрэхэхъуагъэр, гурытымкIэ сомэ мин 30-м ехъу джы къагъэхъэщт. Къоджэ псэупIэхэм ащыIэхэри джащ кIэдгъахьэхэ тшIоигъу.

— ЦIыфхэм даохэр яIэхэу зыкъышъуфагъаза? Сыд фэдэха ахэр?

[caption id="attachment_135582" align="aligncenter" width="800"] А. Iэшъынэ.[/caption]

— КъытэуалIэх ыкIи телефонкIэ къытфытеох. Анахьэу зыгъэгумэкIыхэрэм ащыщ гъэзетеджэныр зикIасэхэм пчэдыжьым ар зэрафамыхьырэр. ЧIыпIэм елъытыгъэу Iофыгъом идэгъэзыжьын тылъэплъэ. Джащ фэдэу къушъхьэхэм, мэзхэм апэгъунэгъу къоджэ псэупIэхэм, анахьэу ом изытет къызызэ­IыхьэкIэ, интернетыр къымыубытэу зэпыугъухэр IофшIэным фэхъух. Ащ емызэгъхэу цIыфхэм бырсыр къаIэты. Ау ар тэ къы­тэлъытыгъэп, Ростелекомым зэзэгъыныгъэ дытиIэу дэгъоу Iоф дэтэшIэ. Ау ар ахэм ямыпхыгъэу бэрэ къыхэкIы.

Къутамэхэм ащыщ пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зэфэтшIынэу зыхъурэм, цIыфхэм адэрэп. Арэущтэу тшIыныр къызхэкIырэрэр къутамэм Iоф щызышIэрэр къэсымаджэу е зыгъэпсэфыгъо мазэр зиштэкIэ зэблэзыхъунхэ зэрэщымыIэр ары. Урысыем и Почтэ икъутамэ республикэм ит IофшIэпIэ анахь инхэм ащыщ, непэрэ мафэм ехъулIэу мы шъолъыр структурэм нэбгырэ 800-м ехъумэ Iоф щашIэ нахь мышIэми, IофшIапIэм IукIырэр зэблэзыхъун тиIэп. Ащ къы­хэкIыкIэ мары джырэблагъэ къутырэу Первомайскэм щыпсэухэрэм ядао зэрамыхьылIагъэ щыIэп. Урысыем и «Народнэ фронт» ишъолъыр къутамэ илIы­кIохэми зафагъэзагъ. Ащ дэт къутамэм Iоф щызышIэщтыгъэ бзылъфыгъэр, илэжьапкIэ зэрэмакIэми паеп, нэмыкI къалэ зэрэкIожьырэм къыхэкIыкIэ IукIыжьыгъ. Ащ дакIоу къутамэм иIофшIэн къызэтеуцуагъ. Гъу­нэгъу псэупIэм дэт почтэм зыфагъэзэн фаеу хъугъэ. Къыз­гурэIо ар зэрэмыIэрыфэгъур, ау пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ згъэ­кIон щыIэп, кIэу къэсштэни згъотырэп.

ТиIофшIэнкIэ щыкIагъэу щыIэхэр тэлъэгъух, хэкIыпIэхэм талъэхъу, ау зэкIэми уахътэ ящыкIагъ.

— Наталья, интернетыр пытэу тищыIэныгъэ зыщыхэуцогъэ лъэ­хъаным хэутыгъэу къыдэкIыхэрэм къа­кIэупчIэхэрэм къащыкIагъэба?

— Илъэс къэс нахь макIэ хъузэ тыкъырэкIо. Ау сыдигъокIи гъэзетхэр, журналхэр зикIасэхэр щыIэх ыкIи ахэм якIэтхэгъу благъэкIырэп. Анахьэу къыратхыкIыхэрэм ащыщ чъыгхатэхэм ялэжьын, пщэрыхьаным афэгъэ­хьыгъэхэр, кIэлэцIыкIу литературэр.

— Почтэм ыгъэуцурэ кIэтхапкIэм ыуасэ зэрэиным къыхэкIэу рес­публикэм къыщыда­гъэкIырэ гъэзетхэр цIыфхэм къыратхыкIынэу хъурэп. Ащ епхыгъэу АР-м IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр, почтэм икъутамэхэм яIофышIэхэр, гъэзетхэм яредактор шъхьаIэхэр зыхэлэжьэгъэхэ дэкIыгъо зэхэсыгъохэр зэрэзэхащагъэхэм тыщыгъуаз. Сыда ащ къыкIэлъыкIощтыр?

— Ары, гъэзет кIэтхапкIэр тэ тишъолъыркIэ ины. Мы фэIо-фашIэмкIэ илъэсым къыкIоцI почтэм сомэ миллиони 10 — 11 фэдиз федэ къехьы. Ау тариф политикэр тэрэп зыгъэ­нафэрэр. Тызэхэтэу районхэм дэкIыгъохэр ащытиIагъэх, хэкIыпIэхэм татегущыIагъ. Комитетыр тигъусэу тарифхэр нахь макIэ ашIынхэм фэшI письмэ дгъэхьазыри дгъэхьыгъэ, ау къыкIэлъы­кIощтыр сшIэрэп.

Къэралыгъо предприятиеу «Урысыем и Почтэ» бэмышIэу пэщакIэ иIэ хъугъэ, Iофыр ащ зэхифынэу тыщэгугъы.

— Тхьауегъэпсэу гущы­Iэгъу укъызэрэтфэхъу­гъэмкIэ.                                                                                                                                                                                                                                                                           P.S. Наталья Алифиренкэр федеральнэ почтэ зэпхыныгъэмкIэ Адыгэ Республикэм и ГъэIорышIапIэ ипащэу икIыгъэ илъэсым агъэнэфагъ. Илъэс 20-м ехъурэ IофшIэн зэфэшъхьафхэр ыгъэцакIэзэ къырыкIуагъ. Почтэм бухгалтер къызэрыкIоу щыригъажьи, аужырэ илъэсхэм мы ГъэIорышIапIэм ипащэ игодзэ IэнатIэ ыIыгъыгъ. «Почтэр сэркIэ зэрэпсаоу сищыIэныгъ!» къытиIуагъ ащ.

Iэшъынэ Сусан.