Унэгъо джэныкъом иухъумакIохэу шыихъхэу Петр ыкIи Февронья Муромскэхэм я Мафэ Урысыем бэдзэогъум и 8-м щыхагъэунэфыкIы. Ар къызыщежьагъэр Владимирскэ хэкумкIэ къалэу Муром, ащ дэт чылысым зыцIэ къетIогъэ шыихъ зэшъхьэгъусэхэр щагъэтIылъыжьыгъэх.

[caption id="attachment_135567" align="aligncenter" width="800"] Лъэпкъ тхылъ­еджапIэр.[/caption]

«Унагъор, шIулъэгъур ыкIи шъыпкъэныгъэр» зыфиIорэ къэ­гъэлъэгъонэу а мафэм епхы­гъэр Лъэпкъ тхылъеджапIэм техническэ ыкIи экономическэ литературэмкIэ иотдел къыщызэIуа­хыгъ.

Унагъор — лъапсэ. Ащ бэ къепIолIэн плъэкIыщтыри, епхыгъэу къешIэкIыгъэри. Унагъор анахьэу зэзыщхэу, щызгъаIэрэр шIулъэгъоу, зэгурыIо-зэфэсакъы­жьэу илъыр ары. Унагъо пэпчъ хэбзэ-унэшъо гъэнэфагъэ илъ. Унагъоу Iорэ шIэрэ зэрэмылъэу, зэгурыIоныгъэр зылъапсэм ини цIыкIуи зэфэдэу щэгупсэфы ыкIи дахэу зыщаушху.

Лъэпкъ тхылъеджапIэм къыщызэIуахыгъэ мэфэкI къэгъэлъэ­гъоныр унагъом ищыIакIэ лъэныкъуабэкIэ къизыIотыкIэу щыт. Ащ унэшъо-хабзэ илъхьэгъэныр, жъи кIи щызэфэсакъыжьынхэр, ифэIо-фашIэхэр зэрищыкIагъэм тетэу игъэкъугъэнхэр апэрэ; къэбзэгъэ IэпкIэ-лъэпкIагъэр, гъомылэпхъэ икъу, щыгъын-шъо­шэ тэрэзхэр ягъэгъотыгъэнхэр, хэти зыфагъазэрэр ышIэныр; Iофышхуи, Iоф цIыкIуи зэхэб­дзынэу зэрэщымытыр агурыгъэ­Iогъэныр, чаныгъэ хэти къызхигъэфэныр. А зэкIэ узэфэса­къэу, узэкъотэу зэдэбгъэцакIэу узесэкIэ, унагъори мэпытэ. Джащ фэд, унагъом къихьэрэ ахъщэми игъэфедакIэ унаIэ лъэшэу тетын фае, пщэрыхьани, шхапIи, унэр гуIэтыпIэу щытынми пкIуачIэ ахэхьэ. Ахэр зэкIэ тхылъ къэгъэлъэгъоным иматериалхэм IупкIэу къащыIуагъ.

[caption id="attachment_135568" align="aligncenter" width="800"] Лъэпкъ тхылъ­еджапIэр.[/caption]

«За любовь и верность» ыIоу къэралыгъо тын щыI, ар мы мафэм анахь унэгъо зэгурыIо хъупхъэхэм афагъэшъуашэ. Къэгъагъэу ромашкэр ащ итамыгъ, сыда пIомэ Урысыем ижъыкIэ мы губгъо къэгъагъэр шIулъэгъум шыхьат фэхъоу алъытэщтыгъ. Ежь къэгъагъэм итхьэпэ фыжь цIыкIухэми унэгъо гухэлъыбэхэр атегощагъэу, гуцIыкIу гъожьэу иIэр унэгъо фэбагъэр, джэныкъор зыухъумэу алъытэ.

Бэдзэогъум и 8-м ­— унагъом, шIулъэгъум шъыпкъэныгъэм я Мафэу хагъэунэфыкIы, ащ ехъу­лIэу, тыдэкIи культурэ Iофтхьабзэхэр ромашкэр хэтэу бэ щызэхащэх. ЗэкIэ зыфэкIожьырэр унагъом имэхьанэ къэIэты­гъэныр, унагъом ныбжьыкIэхэр фэгъэчэфыгъэнхэр, егъэгугъугъэнхэр, гущыIэу «Унагъом» хэлъ купкIыр хэти икъоу зэхи­шIэныр. Ащ елъытыгъэу, унэгъо мэфэкIымкIэ упчIэхэм джэуап­хэр тхылъеджэхэм къараты­жьыгъ, ахэм кIэкIэу къыраIотыкIын фэягъэ Унагъом ежьхэмкIэ мэхьанэу иIэр: «Унагъом сэркIэ — щыIэныгъэмкIэ анахь мэхьанэ зиI. Унагъор сэркIэ — шъхьаIэ, ащ зэкIэ къешIэкIыгъ»; «Унагъо — ущыIэшъуныр»; «Ар насып ин, къэпщэфынэу щымытэу»; «Унагъор зэкIэ зэрыбгъотэрэ чIыпI…»; «Зэдэштэ­ныгъ ыкIи зэгурыIоныгъ»; «ШIу­лъэгъу»; «Ар — шIулъэгъур, шъып­къагъэр ыкIи зэдеIэжьыныр»; «ТиIофшIэпIэ чIыпIэхэр, тиколлективхэр — унагъо, ащ бэ къыубытырэр».

Дзэукъожь Нуриет.