ЩынэгъончъэнымкIэ Федеральнэ къулыкъум Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ макъэ къегъэIу чъыгхэр хэбзэнчъэу изыупкIыхэрэм Урысые Федерацием и Уголовнэ кодекс ия 260-рэ статья диштэу уголовнэ пшъэдэкIыжь зэрарагъэхьырэр, илъэси 7-м нэсэу хьапс атыралъхьан зэралъэкIыщтыр.

ЗэрашIоигъоу чъыгхэмрэ куандэхэмрэ зэрэраупкIырэр, тыкъэзыуцухьэрэ дунаир ащкIэ зэрэзащагъакъорэр бзэджэшIагъэу щыт, ащ фэдэ бзэджашIэхэм ягъогупэ пхъашэу пыбзыкIыгъэн фае.

Мэз фондым ичIыгухэм, мэз фондым хэмыхьэрэ мэзхэм, мэшIоку, автомобиль гъогухэм къапэIулъ чIыгухэм, псэупIэхэм, псы фондым ячIыгухэм, нэмыкI чIыгу лъэпкъхэм къащыкIырэ чъыгхэр, куандэхэр, бжалъэхэр хэбзэнчъэу зэрэраупкIыхэрэр бзэджэшIагъэкIэ алъытэ.

Урысые Федерацием и Уголовнэ кодекс ия 260-рэ статья зигугъу къышIырэ чъыгхэу, куан­дэхэу мэкъумэщ мэхьанэ зиIэ чIыгухэм, щагухэм, дачэхэм, чъыгхэтэлэжьыпIэхэм, мэз­гъэкIыпIэхэм, пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыгхэр, цумпэхэр, нэмыкI культурэхэр зыщалэжьырэ чIыпIэхэм къащыкIыхэрэр, жьыуаемрэ жьыбгъэмрэ ракIыкIыгъэ чъыгхэр, чъыг гъугъэхэр зэрэраупкIыхэрэр бзэджэшIагъэкIэ алъытэрэп шэпхъэ правовой актхэм нэмыкI къыдамы­лъытэмэ.

КъэIогъэн фае чъыг, кондэ лъэпкъхэу раупкIыгъэхэм, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим зэрарэу рахыгъэм ялъытыгъэу Урысые Федерацием и Уголовнэ кодекс ия 260-рэ статья диштэу уголовнэ пшъэдэкIыжь е Урысыем административнэ хэбзэукъоныгъэхэмкIэ и Кодекс ия 8.28-рэ статья диштэу административнэ пшъэ­дэкIыжь зэрарагъэхьырэр. Зэщагъэкъогъэ чъыгхэр зыгъухэкIэ е хэбзэнчъэу чъыгхэр зыраупкIыхэкIэ, бзэджэшIагъэ зэрахьагъэкIэ алъытэ.

Хэбзэнчъэу зекIуагъэхэкIэ алъытэ чъыгыр раупкIынэу Iизын къязытырэ билетыр, ордерыр амыIыгъэу ар зыраупкIыкIэ; документым итым нахьыбэу зыраупкIыкIэ; ащ щымыгъэ­нэфэгъэ пIалъэм зыраупкIыкIэ, заIэхэ мы­хъущт чъыг лъэпкъхэу билетым (ордерым) щыгъэнэфагъэхэр зыраупкIыхэкIэ; мэз фондым иIахь агъэфедэнэу фитыныгъэ зэрямыIэжьым ехьылIэгъэ унашъор заштэгъэ нэуж чъыгхэр зыраупкIыхэкIэ.

Урысыем и Уголовнэ кодекс ия 260-рэ статья диштэу хэбзэнчъэу чъыгхэр зэрэраупкIыхэрэмкIэ уголовнэ пшъэдэкIыжь зыхьырэр зыныбжь илъэс 16-м шъхьадэкIыгъэхэр ары. БзэджэшIагъэр зыщызэрахьэгъэ чIыпIэм, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим зэрарэу рахыгъэм, нэбгырэ пчъагъэу ащ хэлэжьагъэм ялъыты­гъэу Урысые Федерацием и Уголовнэ кодекс ия 260-рэ статья диштэу уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьы. ЧIэнагъэу ашIыгъэр къырадзэ зыхъукIэ, чъыгэу раупкIыгъэхэм, зэщагъэкъуа­гъэхэм экологиемкIэ уасэу яIагъэр, къэкIы­хэрэм, псэушъхьэхэм зэрарэу арахыгъэр, чIэнагъэу ашIыгъэр игъэкъужьыгъэным мылъкоу пэIухьагъэр къыдалъытэх.

Урысыем и Уголовнэ кодекс ия 260-рэ статья диштэу ащ фэдэ бзэджэшIагъэ зезыхьагъэхэм тазыр е хьапс атыралъхьэ, егъэзыгъэкIэ Iоф арагъашIэ е пIалъэ горэкIэ IэнэтIэ гъэнэфагъэхэр аIыгъын фимытхэу ашIы.

ЧIэнагъэу ашIыгъэр игъэкъужьыгъэным фэгъэхьыгъэ дэо тхылъхэу къарахьылIэхэрэр хьыкумхэм зэхафых. БзэджэшIагъэ зэрэзэрахьэгъэ пхъэххэр, отычхэр, транспортыр аIахых.