ЛIэужыкIэхэм апае
Лъэпкъ мэфэкIэу «Адыгэ хьалыжъом и Мафэ» блэкIыгъэ шэмбэтым Рыфабгъо ипсыкъечъэхыпIэхэм адэжь я 12-у щыкIуагъ. Адыгэ Республикэм зекIонымрэ зыгъэпсэфыпIэхэмрэкIэ и Комитетрэ IофшIапIэу «Руфа-Турымрэ» зэхащэгъэ Iофтхьабзэм нэбгырэ 24-рэ щызэнэкъокъугъ.
[caption id="attachment_134519" align="aligncenter" width="800"]
А. Балабась.[/caption]
ЗэхэщэкIо комитетэу «Адыгэ хьалыжъу» зыфиIорэм итхьаматэу Гъыщ Заремэ (Бибэ Мурадин ыпхъу) къызэриIуагъэмкIэ, Урысыем ыкIи IэкIыб къэралыгъохэм къарыкIырэ хьакIэхэр нэбгырэ мини 2-м кIахьэу мы мэфэкIым къекIуалIэхэ хабзэ.
— Непэ хьалыжъохэр зыгъэжъэщтхэ бзылъфыгъэ IэпэIасэхэр Адыгеим ирайонхэм къарыкIыгъэх, — къеIуатэ Гъыщ Заремэ. — Ахэм ащыщыбэр ыпэрэ илъэсхэми щыIэгъэ Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъэхэу щыт. Адыгэ лъэпкъ хабзэхэр, шхыныгъохэр чIэтымынэхэу къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм алъыдгъэIэсынхэр ары мы IофтхьабзэмкIэ тимурадыр. Хьалыжъоу къуае зыдэлъыр адыгэ лъэпкъ закъор ары зышIырэр.
Джащ фэдэу тигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, пщэрыхьэкIо IэпэIасэхэм яIофшIагъэ осэшIу фэзышIыщт купым нэбгыритф хэхьагъ. Ахэм япащэр ЛIыхъукIэ Азэмат, ащ игъусагъэх Гъазые Бирамхъан, Вэрэкъо Хьалимэт, ЛIымыщэкъо Рэмэзан, Гъыщ Заремэ. Анахьэу анаIэ зытырагъэтыгъэр зыхашIыкIыгъэ тхьацум иIужъуагъ, зэрагъэжъагъэр, ыкIоцI далъхьэгъэ къуаер. МашIоу щыуаным кIэпшIыхьащтыри хэушъхьафыкIыгъэ Iофыгъохэм ащыщ.
[caption id="attachment_134520" align="aligncenter" width="673"]
А. Балабась.[/caption]
ПщэрыхьанымкIэ бзылъфыгъэ IэпэIасэхэр едзыгъуитфэу зэнэкъокъугъэх: «Нанэ ихьалыжъу», «МэфэкI хьалыжъу», «Къэзыгъэзэжьыгъэ хьалыжъу», «Бысымгуащэм ихьалыжъу» ыкIи «Нысэ Iап».
Iэнэ гъэнэфагъэхэр зыубытыгъэ IэпэIасэхэм егугъухэзэ хьалыжъом ыIупэ сурэт дахэхэр хашIыкIыщтыгъ. ЗэкIэ Iанэхэр къэтплъыхьагъэх ыкIи къекIолIагъэхэм ащыщхэм гущыIэгъу тафэхъугъ. Теуцожь районым ит къуаджэу Пэнэжьыкъуае къикIыгъэхэм тахэхьагъ. Ахэм ялIыкIоу, районым культурэмкIэ и ГъэIорышIапIэ иIофышIэхэм ащыщэу Iэшъынэ Оксанэ къызэриIуагъэмкIэ, илъэс къэс Iофтхьабзэм хэлэжьэнхэу ягуапэу къэкIох ыкIи районым апэрэ чIыпIэр къымыхьэу къыхэкIырэп.
[caption id="attachment_134523" align="aligncenter" width="728"]
А. Балабась.[/caption]
— Мэкъуогъу мазэм тежэ мыщ тызэрэхэлэжьэщтым пае, — къеIуатэ Оксанэ. — ЗэкIэ едзыгъохэм непэ закъыщыдгъэлъэгъуагъ. Мыгъэ анахь ныбжьыкIэу къытхэтыр сэ сипшъэшъэ цIыкIоу Алина, ащ илъэс 11 ыныбжь «Нанэ ихьалыжъу» зыфиIорэ едзыгъом ар хэлажьэ.
Красногвардейскэ районым къикIыгъэхэм Iэнэ гъэшIэгъон дэдэ къагъэхьазырыгъ. Хьалыжъом нэмыкIэу адыгэ шхыныгъо зэфэшъхьафэу ащ тетыгъэр бэ: пэлкъау, хьалыу, къуаехэр, культурэм и Унэу Улапэ дэтым ипащэу Мэрчанэ Сусанэ зэгъэфагъэу мэфэкIым зэрэхэлажьэхэрэр къытфиIотагъ.
— Тикъоджэгъоу «Руфа-Турым» ипащэщтыгъэ Бибэ Мурадин (Мурат зэреджэщтыгъэхэр) кIэщакIо зыфэхъугъэ Iофтхьабзэхэу адыгэ хьалыжъом, адыгэ къужъым, адыгэ къэбым ямафэхэр Урысыем щыкIорэ Iофтхьэбзэ хэхыгъэ 1000-мэ ащыщ хъугъэх, — еIо Мэрчанэ Сусанэ. — Бибэ Мурат идунай ыхъожьыгъэми, ишIушIагъэкIэ къытхэт, ригъэжьэгъэ Iофхэр ыпхъухэм лъагъэкIуатэх. Тэ тикъуаджэкIэ илъэс 12 хъугъэу ахэм тахэлажьэ. Непэ едзыгъо пстэуми закъыщытэгъэлъагъо. Дунаим щызэлъашIэгъэ ритонхэу тичылэ къыщычIахыгъэхэм ятеплъэ хядгъэбзыкIыгъэу хьалыжъо тэшIых, ащ нэмыкIэу лъэпкъ тамыгъэхэм, тыгъэм, мазэм афэдэхэр тэгъажъэх. Зэнэкъокъум хэлэжьэщтхэр Улапэ дэс бзылъфыгъэхэу нахь IэшIагъэ зиIэхэр къыхэтэхых. ГущыIэм пае, Аджырэ Жаннэ республикэм щызэлъашIэ хъугъэ, бэхэм ихьалыжъохэр ащэфых, Гран-прир къехьы. ТхьакIущынэ Фаризэ Красногвардейскэ аграрнэ техникумым пщэрыхьанымкIэ щырегъаджэх, Осетием, Москва зэнэкъокъухэм ащыхэлажьэзэ хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащыдехых. Къыздырмыш Нурыет пэлкъаом химышIыкIырэ сурэт щыIэп. Курыжъо Дэхэунэ къыращэкIырэ хьалыжъуашI. Джащ фэдэ IэшIагъэ зиIэ закIэу тызэхэт непэ къекIолIагъэхэр.
[caption id="attachment_134524" align="aligncenter" width="498"]
А. Балабась.[/caption]
МэфэкIым щагъэжъэгъэ хьалыжъохэр зэхахьэм къэкIуагъэхэм аратыгъэх, Iэнэ шыгъэм кIэрысхэу къэбархэр къызэфаIотагъэх, нэбгырабэ нэIуасэ зэфэхъугъ.
Iофтхьабзэм икIэух осэшIхэм зэфахьысыжьыгъ. Гран-прир Красногвардейскэ районым къикIыгъэ Аджырэ Жаннэ фагъэшъошагъ.
Кощхьэблэ районымкIэ къуаджэу Блащэпсынэ щыщ Дэбэгъо Саидэрэ Тэхъутэмыкъое районым къикIыгъэ ШъонтIыжъ Фатимэрэ «Нанэ ихьалыжъу» зыфиIорэ едзыгъом апэрэ чIыпIэр щызэдагощыгъ.
«МэфэкI хьалыжъор» анахь дэгъоу зышIыгъэр Теуцожь районым къикIыгъэ Бэрэтэрэ Марианн ары.
Едзыгъоу «Нысэ Iап» зыфиIорэм Тэхъутэмыкъое районым щыщ БжьэшIо Заирэ къащыхэщыгъ.
[caption id="attachment_134526" align="aligncenter" width="800"]
А. Балабась.[/caption]
«Бысымгуащэм ихьалыжъо» апэрэ чIыпIэр щызэдагощыгъ Мыекъопэ районым илIыкIоу Кучмэз Мерэмрэ Кощхьэблэ районым къикIыгъэ Хъупсэрыкъо Асыетрэ.
Теуцожь районым щыщ КIыкI Мирэ «Къэзыгъэзэжьыгъэ хьалыжъор» анахь дэгъоу ышIыгъ.
Зэнэкъокъум анахь ныбжьыкIэ цIыкIоу хэлэжьэгъэ Iэшъынэ Алинэ жюрим ихэушъхьафыкIыгъэ шIухьафтын фагъэшъошагъ.
Адыгэ хьалыжъом и Мафэ фэгъэхьыгъэ мэфэкI Iофтхьабзэр Къэралыгъо телерадио компаниеу «Адыгеим» ижурналистэу Беданыкъо Замирэ зэрищагъ. Адыгэ, Къэрэщэе- Щэрджэс, Къэбэртэе-
Бэлъкъар республикэхэм ятворческэ купхэм къагъэхьазырыгъэ концертым мэфэкIыр къыгъэбаигъ.
Iэшъынэ Сусан.