Я ХХХII-рэ шъолъыр къэзэкъ фестивалым къыдыхэлъытагъэу поселкэу Тульскэм игупчэ тхылъеджэпIэ Iэнэ хъурае щыкIуагъ, ар афэгъэхьыгъагъ егъэджэкIо-гъэсакIом и Илъэсрэ Захарченко Виктор Гаврил ыкъом ыныбжь илъэс 85-рэ зэрэхъугъэм ихэгъэунэфыкIынрэ.

[caption id="attachment_134511" align="aligncenter" width="800"] Мыекъопэ къэзэкъ отделыр.[/caption]

Виктор Захарченкэр Къэралыгъо академическэ, орденэу лъэпкъхэм я Зэкъошныгъэ ыкIи Дмитрий Донскоим иорденэу апэрэ шъуашэ зиIэр зыфагъэшъошэгъэ Пшызэ къэзэкъ хорым ихудожественнэ пащ ыкIи идирижер шъхьаI. Ар Урысыем, Украинэм, Адыгэ Республикэм, Абхъазым, Къэрэщэе-Щэрджэсым янароднэ артист, искусствэхэмкIэ Чэчэн Республикэм, Къыблэ Осетием, Къырым язас­луженнэ IофшIэкIошху, гъого­гъуитIо Урысые Федерацием и Къэралыгъо премие илауреат хъугъэ, къэралыгъо культурнэ политикэмкIэ Советэу Урысые Федерацием и Федеральнэ ЗэIукIэ щызэхэщагъэм хэт, культурэмкIэ Патриаршэмэ я Совет хэхьэ, Урысые Федерацием IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъ, Пшызэ IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъ, профессор, композитор.

Iэнэ хъураем хэлэжьагъэх атаманхэр, район ыкIи къутыр къэзэкъ обществэхэм яатаманхэм ягуадзэхэр, нахьыжъхэм я Совет хэтхэр, Пшызэ ыкIи Адыгеим яныбжьыкIэ къэзэкъхэм я Союз илIыкIохэр, къэзэкъ еджапIэмэ якIэлэегъаджэхэмрэ якIэ­лэпIухэмрэ, спорт-патриотическэ ыкIи лъыхъокIо клубхэмрэ отрядхэмрэ ахэтхэр.

Iэнэ хъураер къызэIуихыгъ къэзэкъ культурэм ишъолъыр фестиваль изэхэщэкIо комитет итхьаматэу, Мыекъопэ къэзэкъ отделым иатаманэу, дзэ старшинау Александр Даниловым. Ащ къыIуагъ къэзэкъ культурэм ишъолъыр фестиваль къызэрэзэIуахыгъэр.

Урысые Федерацием ишъо­лъыр 18-мэ къарыкIыгъэ творческэ купхэр Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх. Апэрэ едзыгъом шъолъыр 32-мэ зыкъыщагъэлъэ­гъуагъ, ащ щыпхырыкIыгъэхэр ары фестивалым къекIолIагъэ­хэр. Ащ къегъэлъагъо Iофтхьабзэм имэхьанэ зыкъызэриIэтыгъэр. Атаманым къыхигъэщыгъ Iэнэ хъураер зэрэрагъэкIокIырэм ишIуагъэкIэ непэрэ мафэм къэ­уцурэ упчIэхэм атегущыIэнхэ зэралъэкIырэр.

Джащ фэдэу Iэнэ хъураем имэхьанэ къыхагъэщыгъ шIуфэс гущыIэхэр къэзышIыгъэхэ Пшызэ къэзэкъыдзэм иатаман игуа­дзэу Максим Медянниковым, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, зэ­пхыныгъэхэмкIэ ыкIи псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ икомитет итхьаматэу Олег Картамышевым. «Зэпымыурэ къэзэкъ гъэсэныгъэр ыкIи пIуныгъэр непэрэ мафэм» зыфиIорэ докладыр къэзышIыгъэр Мыекъопэ къэзэкъ отделым къэралыгъо къулыкъум­кIэ иатаман игуадзэу Александр Роговыр ары. Къэзэкъхэр зэрагъэсэхэрэ лъэныкъо шъхьаIэхэм ар къащыуцугъ.

Шытхьэлэ районым икъэзэкъ обществэ иштаб ипащэу Сергей Аникеевыр къэзэкъ ныбжьыкIэхэм патриотическэ IофшIэнэу афызэхащэрэм къытегущыIагъ. ПсэупIэу Великовечнэм игурыт еджапIэу Николай Бондаревскэм ыцIэ зыхьырэм къэзэкъ гъэсэныгъэ организациеу чIэтым щэлажьэ. Ащ къыхэкIэу докладэу къышIыгъэм щыщ Iахьыр а къэ­зэкъ еджапIэм фэгъэхьыгъагъ. Нахь игъэкIотыгъэу къытегущы­Iагъ еджапIэм ипащэ игуадзэу Галина Поповар. Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, кIэлэеджакIохэр краим ипрограммэхэм, Пшызэ, Мыекъопэ ыкIи Шытхьэлэ къэзэкъ отделхэм зэхащэрэ Iоф­тхьабзэхэм ахэлажьэх. Донбасс щыпсэухэрэм, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм апае гуманитар IэпыIэгъур къа­угъоигъ, нэмыкIхэми чанэу ахэ­лажьэх.

[caption id="attachment_134512" align="aligncenter" width="597"] Мыекъопэ къэзэкъ отделыр.[/caption]

Дзэ-спорт клубэу «Застава» зыфиIорэм иIофшIэн игъэкIотыгъэу къытегущыIагъ движениеу «Адыгеим икъэзэкъ ныбжьыкIэмэ я Союз» зыфиIорэм икIэлэцIыкIу-ныбжьыкIэ отделение итхьаматэ игуадзэу Максим Кубиковыр. Джырэ уахътэм клубым нэбгырэ 34-рэ хэт. Ахэм илъэси 7-м къыщегъэжьагъэу 20-м нэс аныбжь. Дзэм къулыкъу щахьыным фэгъэхьазырыгъэнхэр ары пшъэрылъ шъхьаIэу клубым иIэр.

Ижъырэ лъэхъанхэм къащегъэжьагъэу къэзэкъхэм хэгъэгум игъунапкъэхэр къагъэгъунэ­щтыгъ. Къэзэкъ цIыкIумэ лIыгъэм идесэхэр арагъэхьы, сэшхомкIэ зэошъунхэу агъасэх, зекIо Iофхэм, культурнэ ыкIи нэмыкI Iофыгъо­хэм хэшIыкI афыряIэным афытырагъэпсыхьэх.

Тульскэ станичнэ къэзэкъ обществэр щысэу къыхьызэ къэзэкъ кIэлэпIум мэхьанэу иIэр зыфэдэр къыриIотыкIыгъ дзэ старшинау Анатолий Студеникиным. Ар илъэс 26-рэ Тульскэ псэупIэм инароднэ депутатхэм я Совет хэтыгъ, Тульскэм ицIыф гъэшIуагъ, илъэс 16 хъугъэ чIыпIэ еджапIэм къэзэкъ-кIэлэпIоу зычIэтыр. БлэкIыгъэ илъэсым Анатолий япащэу кIэлэеджа­кIохэм гуманитар IэпыIэгъу къа­угъоигъ.

Дзэ-спорт ыкIи патриотическэ IофшIэнэу къэзэкъ клубхэм ащызэхащэхэрэм къатегущыIагъэх Мостовской районым щыIэ къэзэкъ обществэм исотникэу Виталий Сердюковымрэ урядник шъхьаIэу Алексей Щебединскэм­рэ. Апэрэр дзэ Iэпшъэ зэонымрэ каратэмрэкIэ тренер ыкIи къэзэкъ клубэу «Атаман» зыфиIоу поселкэу Псыбай дэтым ипащ, ятIонэрэр — станицэу Андрюки дэт къэзэкъ клубэу «Фениксым».

Къэзэкъ дзэ-патриотическэ отрядэу «Псыбай» зыфиIорэм Iоф зэришIэрэм къытегущыIагъ ащ ипащэу Евгений Петренкэр. Евгений зэо зэпэуцужьхэм ахэ­лажьэу хъугъэ, къэзэкъмэ ятарихъ егъэлъапIэ, ар ныбжьыкIэ­мэ аригъашIэ шIоигъу, ахэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу зэрипIущтхэм ыуж ит. Бюджет ахъщэр зэримыкъурэм къыхэкIэу мы IофшIэным ащ предпринимательхэр къыхегъэлажьэх.

Шытхьэлэ район къэзэкъ обществэм иатаман игуадзэу, Шытхьэлэ къэлэ къэзэкъ обществэм ивахмистрэу Геннадий Буториныр ныбжьыкIэхэр спортым зэрэфищэхэрэм, ащ пае ыгъэфедэрэ шIыкIэхэм ягугъу къышIыгъ. Районым иобщественнэ организациеу «Белореченская федерация Джиу-джитсу» зыфи­Iорэм ипрезидент IэнатIэ зэрэ­Iутым ишIуагъэкIэ Геннадий къо­кIыпIэ бэнакIэр нахьыбэмэ зэраригъэшIэщтым ыуж ит.

Дзюдомрэ айкидомрэ апшъэ­кIэ щыIэ бэнэкIэ лъэпкъэу мыр щыт, тарихъ лъэпсэ чыжьэ иI. Джиу-джитсум ишIуагъэкIэ пкъыр псыхьагъэ мэхъу, узэбэнырэм узэрэфилъырэм дакIоу, зыкъэбгъэгъунэжьынми уфегъасэ. Ар джырэ уахътэу, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер зыщыкIорэм ныбжьыкIэхэм ящыкIэгъэ шъыпкъэу щыт.

Мыекъопэ къэзэкъ отделым лъэныкъо шъхьаIэу къыхихыгъэр лъыхъоныр ары. Илъэс пчъагъэ­хэм а IофшIэным фэгъэзагъ Джэджэ район къэзэкъ обществэм инахьыжъхэм я Совет хэтэу, дзэ старшинау Василий Затолокиныр. Ар Урысыем итха­кIохэм ыкIи ижурналистхэм я Союз, Урыс географическэ обществэм ахэт, Джэджэ районым ыкIи станицэу Келермесскэм яцIыф гъэшIуагъ, Келермесскэ къоджэ псэупIэм идепутат.

Хъарзынэщхэм ахэлъ документхэр зэригъэгъотыхэзэ ыкIи зэригъашIэхэзэ Келермесскэм щыщ къэзэкъхэу Апэрэ дунэе заом, Хэгъэгу зэошхом ахэлэ­жьагъэхэм, Георгиевскэ кавалерхэм ацIэхэр къыгъотыжьы­гъэх. Ащ ишIуагъэкIэ шIэжь пхъэмбгъухэр къызэIуахыгъэх, саугъэтхэр агъэуцугъэх. ИчIыгогъухэм афэгъэхьыгъэ тхылъ 12 Василий Затолокиным ытхыгъ. Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафмэ ар арагъэблагъэ, зэрихабзэу, Iэнэ хъураеми хэлэжьагъ, къыфагъэ­зэгъэ упчIэмэ джэуапхэр къаритыжьыгъ.

Джащ фэдэ лъыхъон IофшIэнхэр ащэкIох Краснодар краим ит Апшеронскэ районми, нэ­мыкI чIыпIэхэми.

Iэнэ хъураер зыщыкIогъэ гупчэ тхылъеджэпIэр Виктор Захарченкэм ыкIи къэзэкъ гъэсэныгъэм афэгъэхьыгъэ къэгъэ­лъэгъонэу литературэм къыхэхыгъэхэр зыхэхьагъэхэмкIэ агъэ­кIэрэкIагъ.

Iэнэ хъураем зэфэхьысыжьэу фашIыгъэм къыщеIо къэзэкъ ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэ­гъоу, патриотхэу пIугъэнхэм фэшI нахьыбэрэ зэдэгущыIэгъу­хэр адашIыхэзэ ашIынэу, лъы­хъон IофшIэныр лъагъэкIотэнэу, тарихъыр зэбламыхъуным дэлэжьэнхэу, Хэгъэгу зэошхом икъэ­бар шъыпкъэ лIэужхэр ща­гъэгъозэнхэу.

Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэм зэралъытэрэмкIэ, непэрэ уахътэм кIэлэегъаджэхэм, къэзэкъ-кIэ­лэпIухэм ямэхьанэ зыкъеIэты, лIыхъужъ нахьыжъхэр щысэ къафахьыхэзэ ныбжьыкIэхэр гъэсэгъэнхэ фае. Уысыер къэу­хъумэгъэныр зыпшъэрылъыщт лIэужхэр патриот шъыпкъэу пIугъэнхэр пшъэрылъ шъхьаI.

Николай Старков. Мыкъопэ къэзэкъ отделым иатаман игуадз.