Медицинэ сэнэхьатыр зыми ебгъэпшэнэу щытэп. Ащ иIофышIэхэр ары цIыфым ищы­Iэныгъэ къызэтезгъанэхэрэр, лъызыгъэ­кIуатэхэрэр, анахь лъапIэу тиIэ псауны­гъэр къэзыухъумэхэрэр.

[caption id="attachment_134456" align="aligncenter" width="768"]  КIыкI Руслъан ихъар­зынэщ.[/caption]

НыбжьыкIэ врач IэпэIасэу, зищытхъу пIон къызытефэу тиIэр макIэп. Ахэм зэу ащыщ Адыгэ республикэ кIэлэцIыкIу клиническэ сымэджэщым иврач травматолог-ортопедэу, отделением ипащэу КIыкI Руслъан.

— Медицинэм ылъэныкъокIэ зызгъэзэнэу зэрэхъугъэ упчIэр бэмэ къысаты, ау ащ иджэуап джы къызнэсыгъэми къэсIонэу сшIэрэп. А уахътэм сыкъызы­нэсым сянэ-сятэхэм «дэгъуба врач сэнэхьатыр къыхэпхыгъэ­мэ» къысаIуагъ ыкIи а лъэбэ­къоу сшIыгъэм сырыкIэгъожьэу зы мафи къыхэкIыгъэп. Сянэ-сятэхэр предпринимателых, ау ахэм ягъогу сырыкIуагъэп. «Сы­да анахьэу травматологиер къызкIыхэпхыгъэр?» аIоу къы­сэупчIыхэмэ теубытагъэ хэлъэу джэуап къэстыжьын слъэкIыщт. Джыри сыстудентэу я 4-рэ курсым сисэу седжэзэ, операцием сыхэфэнэу хъугъагъ. «Пазл» зыфаIоу зэхэтэкъуагъэр зыу­угъоикIэ узэмыжэгъэ сурэтыкIэ горэ къызэхэуцо, джащ фэд травматологие сэнэхьатыр —Iэпкъ-лъэпкъыр зэрэуугъоижьырэм кIэухыр елъытыгъ. Нэры­лъэгъу сфэхъугъэ операцием ыуж а лъэныкъом зызэрэфэзгъэзэщтыр тесыубытагъ, — гу­шIозэ къыIуагъ Руслъан.

Ащ къызэрэтфиIотагъэмкIэ, 2010-рэ илъэсым Пшызэ къэра­лыгъо медицинэ университетым икъутамэу Мыекъуапэ дэтыгъэр «Iэзэн Iоф» зыфиIорэ лъэны­къомкIэ къыухыгъ. Интернатурэр травматологиемкIэ Краснодар зыщекIум, къызщыхъугъэ къэлэ гупсэм Iоф щишIэнэу 2011-рэ илъэсым къыгъэзэжьыгъ. Адыгэ республикэ клиническэ сымэ­джэ­щым Iухьагъ. Апэ травмато­логиемкIэ отделением дежурст­вэхэр щихьыщтыгъ. Нэужым къэ­ралыгъо программэу «Земский доктор» зыфиIорэм къыды­хэлъытагъэу Джэджэ район гупчэ сымэджэщым илъэситфырэ къэтыгъ. Республикэ сымэ­джэщым къыгъэзэжьыгъэу Iоф щишIэзэ, 2019-рэ илъэсым кIэлэцIыкIу сымэджэщым травматологиемкIэ иотделение ипащэу агъэнэфагъ.

ЦIыфым ипсауныгъэ къэу­ухъумэныр къызэрыкIоп ыкIи псынкIэп. Ар етIани кIэлэцIыкIу зыхъукIэ екIолIэкIэ гъэнэфагъэ ищыкIагъ. Отделением зэрипащэм къыхэкIыкIэ зэхэщэн Iоф­шIэнхэми зэрапылъым дакIоу, Iэзэнми чанэу хэлажьэ. Сыма­джэхэм алъэплъэ, операциехэр ешIых. Фыкъоныгъэ ыкIи шъобж хьылъэхэр атещагъэхэу сыма­джэхэр чэщым къащагъэхэми, Руслъан IэпыIэгъу афэхъуным фэхьазыр. Отделением Iут врач­хэм операцие хьылъэхэр ашIыхэ зыхъукIэ тигущыIэгъу къырагъэ­благъэ. ТшIогъэшIэгъонэу упчIэ еттыгъ апэрэ операциеу ышIыгъагъэр ыгу къэкIыжьымэ.

— Адэ къэсэшIэжьы, — еIо КIыкI Руслъан. — Ар зыми щыгъупшэрэп. Джэджэ районым щыщ хъулъфыгъэм ылъакъо IашэкIэ еуагъэхэу чэщым къащагъ. Сыкъызэджэни щыIагъэп, сизакъоу апэрэу операцие сшIы­гъэ. «Аппарат Илизарова» зы­фиIорэр ылъэкIапIэ теслъхьагъ. ЗэкIэри дэгъоу хъугъэ, кIы­жьыгъэ. Врачым къызэрэхигъэщы­гъэм­кIэ, операцие пстэури шъхьэм къенэх. Анахь къинэу ыгу къэкIыжьыхэрэми ягугъу къышIыгъ.

— ИлъэситIурэ ныкъорэкIэ узэкIэIэбэжьымэ илъэс 17-м ехъугъэ кIалэр лъэмыджым къе­фэхи, ыкопкъ зэрытыпIэ зэхигъэтэкъогъагъ. Къутэфэ 12 — 15 фэдиз хъущтыгъэ, сыхьати 4-м ехъурэ угъоижьыпIэ титыгъ. ГушIуагъор, ежь ылъакъо тетэу сымэджэщым чIэкIы­жьыгъ. Ащ фэдэ щысабэ къэпхьын плъэ­кIыщт, — къыIуагъ Руслъан.

КIэлэцIыкIу фыкъоныгъэхэм зыщяIэзэхэрэ отделениеу вра­чыр зипащэм гъэмэфэ уахътэм лъэшэу щыжъот зытэIом тIэкIу къыддыригъэштагъэп. КIэлэцIыкIухэм афэгъэзагъэу угущыIэн зыхъукIэ сыдигъуи бэ къеуалIэ. ГущыIэм пае, къэучъыIоу ос къызесыкIэ е къыгъэщтымэ ахэр тефэх. Гъэмафэми языгъэпсэфыгъо уахътэ къежьэшъ мэзахэ охъуфэ урамым тетых, кушъхьэ­фачъэр, нэмыкI къызэречъэ­кIы­хэрэ амалхэр агъэфедэх, хьа­цIэ-пIацIэхэр къяцакъэх. Отделением нахьи, пунктым щы­жъот. ТигущыIэгъу ны-тыхэм закъыфи­гъазэзэ кIэлэцIыкIу сымэджэщым ителеграм-канал кIэтхэнхэу къяджэ. Гузэжъогъу чIыпIэ ифэ­хэмэ зэрэзекIощтхэр, фыкъоныгъэхэр къэмыгъэхъугъэнхэмкIэ анаIэ зытырадзэн фаехэр, уз зэфэшъхьафхэр щы­гъэзыегъэнхэмкIэ ашIэщтхэм афэгъэхьыгъэ къэбар гъэшIэ­гъонхэр ащ рагъотэщт.

Адыгеим икIыгъэ медицинэ IофышIэ купэу Херсон хэкум и Геническэ район кIуагъэм хэтэу гъогогъуитIо КIыкI Руслъан ащ щыIагъ. Къин хэфагъэм Iэпы­Iэгъу егъэгъотыгъэныр зэкIэми апшъэу ащ елъытэ ыкIи хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер зыщыкIорэ шъолъырым кIоным къызэримыгъэщтагъэр игущы­Iэхэм къащыхигъэщыгъ.

[caption id="attachment_134457" align="aligncenter" width="661"]  КIыкI Руслъан ихъар­зынэщ.[/caption]

— IэпыIэгъу зищыкIэгъэ цIыфым уврач зыхъукIэ уишIуагъэ ебгъэкIын фае. Апэ 2022-рэ илъэсым шышъхьэIум и 12-м ныбжь зиIэхэм яIэзэщт врач купым сахэтэу сыкIуи, мазэрэ сыкъэтыгъ, — къеIуатэ врачым. — ЗэкIэри зыфэгъэзэгъэхэ лъэ­ныкъом елъытыгъэу ашIэн фаер къагъэцэкIагъ. СиIофшIэгъу хи­рургэу Закир Рагимовыр сигъу­сэу Геническэ район гупчэ сы­мэджэщым истационар Iоф щытшIагъ, мазэм къыкIоцI нэ­бгыритIум операцие 40 зырыз тшIыгъэ. Ащ нэмыкIэу мызекIошъурэ сымаджэхэм адэжь тыкIоу къыхэкIыгъ. Шъыпкъэр пIощтмэ, мыщ щыпсэухэрэм бэшIагъэ ифэшъошэ медицинэ IэпыIэгъу замыгъотыщтыгъэр. ЦIыф бэдэдэ тиврачхэм къяо­лIагъ. ЧIыпIэ къин ифагъэхэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр, япсау­ныгъэ зэтегъэуцожьыгъэныр зи­гукъэкIыгъэ ти ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, тиврачхэм яIа­хьышIу Iофым халъхьагъ. Непэ къызнэсыгъэм къытфэразэхэу бэхэр телефоным къы­теох, гуфэбэныгъэ зыхэлъ гущы­Iэхэр къытпагъохых.

2023-рэ илъэсым жъоныгъуа­кIэм и 1 — 18-м кIэлэцIыкIухэм яIазэхэрэ медицинэм иIофы­шIэхэр зыхэт купым ягъусэу Руслъан Геническэ районым къэтыгъ. Ащ къызэрэтфиIота­гъэмкIэ, къэралыгъо программэу кIэлэцIыкIухэм диспансеризацие ягъэкIугъэным фэгъэхьыгъэр гъэцэкIэгъэным епхыгъэу щыIагъэх. Мэфэ 18-м къыкIоцI кIэлэцIыкIу 1100-рэ фэдизмэ япсауныгъэ изытет ауплъэкIугъ, ящыкIэгъэ Iэзэгъур арагъэ­гъотыгъ.

— Тызэплъыгъэхэм уз зэфэшъхьафхэр къахэдгъэщыгъэх, — къытфеIуатэ тигущыIэгъу. — КIэлэцIыкIухэм ялажьэм елъытыгъэу тапэкIэ нахь куоу зыщауплъэкIущтхэ е зыщяIэзэщтхэ IэзапIэхэр афэдгъэнэфагъэх. ТиIофшIэнкIэ къытфэфе­дэщт Iэмэ-псымэхэм ащыщхэр зыдэтхьыгъэх, ежь сымэджэщыми яIэхэр дгъэфедагъэх. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ компьютер томографэу амыгъэфедэу ащ чIэтыгъэр Адыгеим псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ къикIыгъэ Iофы­шIэм къытфызэтыригъэуцуагъ. Ащ лъэшэу ишIогъэшхо къэ­кIуагъ. Джащ фэдэу пэшIоры­гъэшъ уплъэкIунхэр зэшIотхынхэм пае тищыкIагъэр зэкIэ къыт­IэкIагъэхьагъ. Адыгеим ипа­щэхэм анаIэ къызэрэттетыр ренэу зэхэтшIагъ. АР-м и ЛIы­шъхьэу КъумпIыл Мурати къэ­кIогъагъ, тищыIакIэ зэригъэ­лъэгъугъ.

КIыкI Руслъан IофшIэныр зэ­рифэшъуашэу зэригъэцакIэрэм дакIоу унэгъо дахи ышIагъ, сабыйи 4 иI. Ишъхьэгъусэу Маринэ врач кардиолог, ме­дицинэ реабилитациемкIэ Гуп­чэм Iоф щешIэ.

Кiэлэ анахьы­жъэу Адам ятэ илъагъо къыхихыгъ, Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым имедицинэ институт щеджэ, я 2-рэ курсым ихьагъ. Адыифрэ Нартрэ гурыт еджапIэм чIэсых, Сэтэнае кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм макIо.

ТигущыIэгъу Iоф зишIэрэр илъэс 12 нахь мыхъугъэми, щытхъу ыкIи рэзэныгъэ тхы­лъыбэ къыфагъэшъошагъ. Адыге­им къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэ зыхъугъэм ия 100-рэ илъэс фэгъэхьыгъэ нэпэеплъ медаль АР-м и ЛIышъхьэ къыриты­жьыгъ. Ау зэпстэуми анахь лъапIэу, анахь шъхьаIэу ащ къыхигъэщырэр ыкIи апэ ригъэшъырэр цIыфхэм яшIулъэгъу, яшъхьэ­кIэфэныгъэ къылэжьынхэр ары.ЗэIэзагъэхэм, ыгъэхъужьыгъэ­хэм ащыщхэри къагъэныбджэгъоу къызэрэфытеохэрэм кIуа- чIэ къыреты.

Iэшъынэ Сусан.