«ГукIи, псэкIи уапэблэгъэн фае»
ЩыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцогъэ цIыфхэм гущыIэ фабэхэр, гукIэгъур апэзыгъохырэ IофышIэхэм неущ ямэфэкI хагъэунэфыкIы.
Зизакъоу псэурэ нэжъ-Iужъхэм гущыIэгъу афэхъурэ, янеущрэ мафэ къызэрэсыщтымкIэ ыкIи ялыуз IэкIыб зэрэхъущтымкIэ гугъэ язытыхэрэ социальнэ IофышIэхэм непэ ящытхъу тIоныр къалэжьыгъ. ГукIэгъуныгъэм икъулыкъу иIэпыIэгъу цIыфхэр сыдигъуи къежэх.
Непэ нэIуасэ шъузыфэтшIымэ тшIоигъор зиIоф хэшIыкI фызиIэу, гущыIэ фабэхэр къэзыгъотын, гушIубзыоу цIыфхэм апэгъокIызэ агу къэзыIэтын зылъэкIырэ Хъуажъ Фатимэ ары. ЦIыфхэм ясоциальнэ фэIо-фашIэхэр афэзыгъэцэкIэрэ гупчэу Кощхьэблэ районым щыIэм ия 5-рэ отделение ар иIофышI.
— Зыныбжь хэкIотагъэхэм уаIущхыпцIэ къодыекIэ икъурэп, — къеIуатэ Фатимэ.
—Яжъышъхьэ, язэкъоныгъэ къафэпсынкIэным фэшI нэкIи, гукIи, псэкIи ахэм уапэблэгъэн фае. Джарэущтэу зыхъурэм ежьхэми шIу уалъэгъущт, нахь зыкъыпфащэищт.
Социальнэ IофышIэу ущытыныр псынкIэп, кIуачIи гузэхэшIэныгъи хэолъхьэх. ЦIыфым илыуз зэхэпшIэныр къызэрыкIоп, арышъ, мы сэнэхьатым фэгъэзагъэхэм ар гукIи, псэкIи къыхахы. Ащ дакIоу цIыфыгъэшхо зищыкIэгъэ сэнэхьат.
Хъуажъ Фатимэ социальнэ IофышIэу зылажьэрэр илъэси 7 мэхъу. ИцIыф гъэпсыкIэкIэ зэкIэми жабзэ къадигъотын елъэкIы, ащ къыхэкIэу иIофшIэн къыфэпсынкI.
— Мы IофшIэныр згъэцэкIэныр ошIэ-дэмышIэу хъугъэ, — къытфеIуатэ Фатимэ.
— Сэ сицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу нэжъ-Iужъхэм сафэщагъэу сыщытыгъ. Ахэр бэрэ гущыIэгъу сшIыщтыгъэх. Краснодар кооперативнэ техникумым икъутамэу Шытхьалэ дэтыгъэр къызысэухым илъэс пчъагъэрэ бухгалтерэу колхозым Iоф щысшIагъ. Колхозхэр щымыIэжьхэ зэхъум сэри IофшIэпIэнчъэу сыкъэнагъ. СисэнэхьаткIэ IофшIэн згъотыныгъэнкIи хъун, ау ащ дэжьым тефэу социальнэ IофышIэ ящыкIагъэу зызэхэсэхым, Гупчэм сыкъэкIуагъ ыкIи непэрэ мафэм нэс ащ сыщэлажьэ. Зы мафи сырыкIэгъожьэу къыхэкIыгъэп.
ТигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, джырэ уахътэм нэбгыри 10-мэ социальнэ IэпыIэгъу арегъэгъоты. ГущыIэм пае, гъомылапхъэхэм якъэщэфынкIэ, унэм игъэкъэбзэнкIэ, сымэджэщым щэгъэнхэмкIэ ахэм адеIэ, ащ фэдэ IэпыIэгъу зищыкIагъэхэмкIэ социальнэ IофышIэм ышIэрэр гъунэнчъэу къащэхъу. Мыхэм яшIуагъэ зэрагъэкIырэр пенсием кIогъэ нэжъ-Iужъхэу зизакъоу псэухэрэр, сэкъатныгъэ зиIэ цIыфхэр ары. Гъэнэфагъэ, мы Iофыр зышIэшъущтыр цIыфхэм IэпыIэгъу афэхъуныр зыгукIэ къыхэзыхыгъэр ары.
— Згъэрэзэнхэр, згъэгушIонхэр ары IофшIапIэм сызыIохьэм пшъэрылъ шъхьаIэу зыфэзгъэуцужьыгъагъэр, — игущыIэ лъегъэкIуатэ Фатимэ.
— Сыдигъуи ар сымыукъоу, ыпэкIэ езгъэхъуным сыпылъ. Апэрэ мафэм сямыкIункIэ е зыгорэ тэрэзэу сымышIэнкIэ сыщынэщтыгъ, ау джы ащ фэдэ гумэкI сиIэжьэп. IэпыIэгъу сызфэхъурэ нэжъ-Iужъхэр къызэрэсфыщытхэм мэхьанэшхо есэты. Ахэр къысфэдэгъух, гуфэбэныгъэу апэзгъохырэр зэхашIыкIы.
Бзылъфыгъэ нэшIо-гушIом иIофшIэн шIу елъэгъу, ыгу етыгъэу егъэцакIэ. ИIофшIэгъу уахътэ ыухыгъэми, нэжъ-Iужъхэм акIэрысэу бэрэ къыхэкIы. Ощхышхоу щыIагъэхэм апкъ къикIыкIэ Кощхьаблэ игупчэ псышхо иуцогъагъ. Фатимэ зылъыплъэхэрэм ащыщ зэшъхьэгъусэхэр а чIыпIэм щэпсэухэти, афэгумэкIэу зэу афытеуагъ, IэпыIэгъу ящыкIагъэмэ кIэупчIагъ. Адрэхэми ягуапэу къыраIожьыгъ: «Тхьауегъэпсэу, ти Фатим, сыдэу дэгъуа узэрэтиIэр!»
— ФэIо-фашIэу афэбгъэцакIэрэм нахьи гущыIэгъу уафэхъуныр бэкIэ нахь зигопэ нэжъ-Iужъхэри ахэтых, — къыхегъэщы Хъуажъ Фатимэ.
— Ялъфыгъэхэм, ахэм къапыхъожьыгъэхэм ягугъу къэзышIыхэрэр ахэтых. Зыхэм яузхэр, ягукъаохэр къысфаIуатэх. Шъыпкъэр пIощтмэ, сэри лъэшэу ахэм сясагъэу пенсием сыкIожьымэ сызэрэхъущтым сегупшысэ. Зы унэгъошхом тыфэдэу сщыщ хъугъэхэу сэлъытэ.
Джащ фэдэу социальнэ IофышIэм къызэриIуагъэмкIэ, Кощхьаблэ дэс нэжъ-Iужъэу зылъыплъэхэрэм зизакъоу, Iахьыл гупсэ зимыIэхэр ахэтых, ау бэми лъфыгъэхэр яIэх. Ащ къикIырэп янэ-ятэхэр чIадзыжьыгъэхэу, къалъымыплъэхэу. ЩыIэныгъэм иамалхэм ялъытыгъэу ахэм ащыщхэр яIофшIэнкIэ чыжьэу кIонхэ фаеу мэхъу.
— Тызылъыплъэрэ нэжъ-Iужъхэм фэIо-фэшIэ зэфэшъхьафхэр афэтэгъэцакIэх, — къеIуатэ Фатимэ.
— Ахэм зэу ащыщ япсауныгъэ гъэпытэгъэнымкIэ жьы къабзэм хэтхэу таригъусэу къядэгъэкIухьаныр, Iэпкъ-лъэпкъхэр зэкIэкIынхэмкIэ зарядкэ ядгъэшIыныр, яIэпIэ кIэлъынхэр афызэблэтхъунхэр, лъыдэкIуаер, ятемпературэ афэтшыныр. Джащ фэдэу юбилей зиIэхэм тафэгушIо, ащ фэдэу бэ къэппчъын плъэкIыщтыр.
Социальнэ IофышIэхэм агъэцакIэрэм имэхьанэ уасэ фэшIыгъуай, ахэм псэпэшхо къахьы.
ЯмафэкIэ непэ тэри тафэгушIо, агу пыкIырэм фэдэ пчъагъэкIэ къафигъэзэжьынэу тафэлъаIо!
Iэшъынэ Сусан.