Хэгъэгур къэухъумэгъэныр апэ ригъэшъыгъ
Апэрэ гуфакIохэу Адыгеим икIыхи хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьэнэу кIуагъэхэм Къэрдэн Мурат ахэтыгъ. Ащ фэдэ лъэбэкъу ышIынэу зэрэхъугъэр, гукъэкIыжьэу иIэхэр, дзэкIолIхэм аратырэ къэралыгъо IэпыIэгъур, нэмыкIхэри ащ къытфиIотагъэх.
ЩыIэныгъэ гъогур
Къэрдэн Мурат еджапIэр къызеухым ыныбжьыкIэ тефэу къулыкъум ащагъ, дзэ-ошъогу кIуачIэхэм ар ахэтыгъ. ОсэшIу къыфашIыгъэу, старшинау къызэкIожьым, фаемэ милицием хэхьан амал зэрэщыIэр чIыпIэ дзэ комиссариатым къыщыраIуагъ. Джащ тетэу Мурат хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм ищыIэныгъэ арипхыгъ. Нэужым Лъэпкъ гвардием зигъэзэжьи отделением икомандирэу Iоф ышIагъ. Ыныбжь илъэс 40 зэхъум пенсием тIысыжьыгъ. Джыдэдэм Мурат илъэс 49-рэ ыныбжь.
ТигущыIэгъу илъэс зэкIэлъыкIохэм IофшIэн зэфэшъхьафхэр ыгъэцэкIагъэх, иунэгъо хъызмэт зыригъэушъомбгъугъ, бензин зэрэзэращэрэ машинэм исыгъ. Муратрэ ишъхьэгъусэу Ларисэрэ пшъэшъитIу зэдапIугъ. Анахьыжъэу Симэ унагъо ихьагъ, пшъэшъэ цIыкIу иI. НахьыкIэу Маринэ медицинэ колледжым ия 3-рэ курс щеджэ. Ар дэгъу дэдэу еджэ. Мурат янэ-ятэхэм къагот хапIэм унэшхо щишIыгъэу щэпсэу, нымрэ-тымрэ зэрафэлъэкIэу ынаIэ атет.
ЗэкIэ къызщежьагъэр
Запасым щыIэ цIыфхэр мобильнэ резервым хэгъэхьэгъэнхэмкIэ проектэу «БАРС» зыфиIорэм игъэцэкIэн Урысыем зыщырагъажьэм, Адыгеим ащ игъэпсын щаублагъ. Район дзэ комиссариатым иныбджэгъу кIалэу Iоф щызышIэрэм мыщ фэгъэхьыгъэ къэбарыр къызыфеIуатэм Мурат бэрэ емыгупшысэу ясатыр хэуцуагъ. Нэужым охътэ гъэнэфагъэ тешIагъэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер Украинэм зыщырагъажьэм, БАРС-м иотрядхэр ащэнхэу аублагъ.
— Апэрэ гуфакIохэу Адыгеим икIыхи хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием кIуагъэхэм сахэтыгъ, — къеIуатэ Къэрдэн Мурат. — «БАРС-3-м» сыхэфагъ. Хэгъэгур къызэрэджэрэр, IэпыIэгъу зэрищыкIагъэр, къэтыухъумэнэу зэрэщытыр къызгурыIозэ а лъэбэкъур сишIоигъоныгъэкIэ сшIыгъэ, егъэзыгъэ Iоф хэлъыгъэп. Нацистхэм хьакIэ-къокIагъэу зэрахьэрэр нахь лъымыкIуатэу, къызщежьэгъэ чIыпIэм ылъапсэ щызэпыпчымэ нахь тэрэзэу сеплъы.
Зэзэгъыныгъэр, уIагъэхэр, гукъэкIыжьхэр
2022-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 1-м Мурат апэрэ зэзэгъыныгъэм мэзэ пIалъэкIэ кIэтхагъ. А лъэхъаным гуфакIохэр нахь пIэлъэ кIыхьэкIэ кIэтхэнхэу хэбзэгъэуцугъэ щыIагъэп. Мэкъуогъум и 7-м нэс дзэ операцием хэтыгъ, мазэрэ зигъэпсэфи етIани ыгъэзэжьыгъ. 2022-рэ илъэсым бэдзэогъум и 7-м къыщегъэжьагъэу 2023-рэ илъэсым мэзаем и 7-м нэс хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием ар хэлэжьагъ.
— ПстэумкIи зэхэбгъэхъожьымэ мэзи 9 сыкъэтыгъ, — къеIуатэ Мурат. — ГуфакIохэр мэбилизованнэхэм афэдэхэп, мэзэ пIалъэкIэ зэзэгъыныгъэм укIэтхэшъ, къыкIэлъыкIорэ мазэм уфаемэ лъыогъэкIуатэ. Ащ пае къэмынэу «неущ сыкIожьынэу сыфай» пIуагъэми зэу укъатIупщыжьы. Адрэхэр афэдэхэп. ЯтIуанэрэу зысэгъэзэжьым «БАРС-11-м» иотряд сыхэфагъ. Анахь зыщыплъыр чIыпIэхэм тамыщэзэ командирым отрядым хэтхэм закъыфигъэзагъ: «Километрэ 240-рэ фэдизкIэ тыIукIыщт, пыир ащкIэ щыжъот. Нахь чыжьэу тылъымыкIуатэзэ кIэгъожьыгъэ къышъухэтымэ жъугъэзэжьын шъуфит». Ау зи къахэкIыгъэп, зэкIэми тызэгъусэу мазэрэ къулыкъур къэтхьыгъ.
ДзэкъулыкъушIэхэм къиныгъуабэ зэпачыгъ, чIыпIэ зэфэшъхьафхэр зэблахъухэзэ кощыгъэх, пытапIэм бэрэ Iутыгъэх, къауIагъэхэри къыхэкIыгъэх.
— Лъэныкъоу тыздэщыIагъэм, нахьыбэрэмкIэ, топыщэхэр ыкIи цIыф зэрымыс быбырэ пкъыгъохэр щагъэфедэх, — къеIуатэ Къэрдэн Мурат. — ПытапIэр пыим щыухъумэгъэным фэшI тиротэ щэрыонхэм ахафэу къыхэкIыгъ. Ащ фэдэ зэпэуцужьэу мафэ горэм щыIагъэм чIэнагъэхэр тигъэшIыгъэх, дзэкIолIхэм ащыщхэри къауIагъэх, ау зэрифэшъуашэу къытфагъэуцугъэ пшъэрылъыр ащ дэжьым дгъэцэкIагъэ.
2023-рэ илъэсым мэзаем и 4-м Мурат иотряд Запорожьем къащэжьыгъ. Мэзаем и 7-м гъэбылъыгъэ гранатэу щылъым тигущыIэгъу елъэпэуагъ. Ащ фэдэ гъэбылъыпIэхэр пыим ышIыхэу хабзэ, гранатыр хэмышIыкIынэу ыкIыIу пкъыгъо зэфэшъхьафхэр тыралъхьэх. Мурат инасып къыхьыгъэр елъэпауи тIэкIу Iуидзынэу зэрэхъугъэр ары.
— Ащ фэдэ гранат лъэпкъым зыухъумэжьын нэшанэ иI (метрэ 250-рэ фэдиз къызэлъеубыты) ыкIи къэоным ыпэкIэ къыпыIукIырэ мэкъэ гъэнэфагъэр зышIэхэрэм къызэхахы, — къыIуагъ Къэрдэн Мурат. — Ар зызэхэсэхым лъэбэкъуитIу сыдзынэу игъо сифэжьыгъ. Къэуагъэм чыжьэу сыкъыIуидзыгъ.
Мурат къыпэмычыжьэу дзэкIолIхэр щытхэу тефагъ, шъофым итыгъэ госпиталым зэу нагъэсыгъ, апэрэ IэпыIэгъур ащ щырагъэгъотыгъ, нэужым операциехэр пэкIэкIыгъэх. Мэзаем и 9-м Вишневскэм ыцIэ зыхьырэ институтэу Москва дэтым Мурат къащэжьыгъ. Джащ бэрэ щеIэзагъэх, ылъакъо къытырагъэуцожьыгъ.
Нахь зызэтеуцожьым, тигущыIэгъу джыри хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием ыгъэзэжьы шIоигъуагъ, ау дзэ комиссариатым имедицинэ комиссие ар щыпхырагъэкIыгъэп. Мы уахътэм сэкъатныгъэ гъэпсыгъэнымкIэ комиссиер рагъэкIу.
Къэрдэн Мурат щытхъу хэлъэу къулыкъур зэрихьыгъэм фэшI тын лъапIэхэр къыфагъэшъошагъэх: рэзэныгъэ тхылъхэр, медальхэу «За освобождение Донбасса», «За участие в специальной операции», «За отличную службу» зыфиIохэрэр.
Къэралыгъо ахъщэ тынхэр
ТигущыIэгъу къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм араты хабзэу щыIэ ахъщэ тынхэр зэкIэ къыIукIагъэх. — Мазэ къэс сомэ мин 205-рэ картэм къихьэщтыгъ. Ащ дэжьым АР-м и ЛIышъхьэ ыгъэнэфэгъэ сомэ мини 100-ри къысатыгъ. Мэзибгъум сыкъэтыфэ сиунагъо IэпыIэгъу ищыкIагъэмэ, гумэкIыгъо горэ иIэмэ дзэ комиссариатым иIофышIэхэр зэпымыоу къыкIэупчIагъэх. Сыкъэтыфи сымэлэкIагъэп, икъун щыгъыни, шIушIэ IэпыIэгъуи къытIуагъэкIагъэх, — хигъэунэфыкIыгъ Къэрдэн Мурат.
Шъугу къэдгъэкIыжьын, илъэс 18 — 60 зыныбжьыхэу Урысые Федерацием щыпсэухэу гурыт гъэсэныгъэ зиIэхэр дзэкъулыкъушIэ хъунхэ алъэкIыщт. НыбжьыкIэхэу зыныбжьыкIэ къулыкъур зыхьынэу къэсыгъэхэр зы илъэсым ычIыпIэ илъэситIу зэзэгъыныгъэм кIэтхэнхэ амал яI. Урысыем и Президентэу Владимир Путиным иунашъокIэ, къулыкъур зэзэгъыныгъэ шIыкIэм тетэу ыхьыным апэрэу кIатхэрэм зэтыгъо ахъщэу сомэ мини 195-рэ, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иунашъокIэ зэтыгъоу сомэ мини 150-рэ араты.
ЗэзэгъыныгъэкIэ къулыкъур зыхьы зышIоигъохэр зыщыпсэухэрэм елъытыгъэу дзэ комиссариатхэм зафагъэзэн алъэкIыщт. ЗэкIэ ахъщэ тынхэм ыкIи фэгъэкIотэнэу щыIэхэм япхыгъэ къэбарыр нахь игъэкIотыгъэу зэзгъашIэ зышIоигъохэм телеграм-каналэу «Адыгея — Служу Родине» зыфиIорэм рагъотэщт.
Iэшъынэ Сусан.