Апэрэ гуфакIохэу Адыгеим икIыхи хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьэнэу кIуагъэхэм Къэрдэн Мурат ахэтыгъ. Ащ фэдэ лъэбэкъу ышIынэу зэрэхъугъэр, гукъэкIыжьэу иIэхэр, дзэкIолIхэм аратырэ къэралыгъо IэпыIэгъур, нэмыкIхэри ащ къытфиIотагъэх.

ЩыIэныгъэ гъогур

Къэрдэн Мурат еджапIэр къы­зеухым ыныбжьыкIэ тефэу къу­лыкъум ащагъ, дзэ-ошъогу кIуа­чIэхэм ар ахэтыгъ. ОсэшIу къы­фашIыгъэу, старшинау къызэкIожьым, фаемэ милицием хэхьан амал зэрэщыIэр чIыпIэ дзэ комиссариатым къыщыра­Iуагъ. Джащ тетэу Мурат хэ­гъэгу кIоцI IофхэмкIэ къулыкъухэм ищыIэныгъэ арипхыгъ. Нэужым Лъэпкъ гвардием зигъэзэжьи отделением икомандирэу Iоф ышIагъ. Ыныбжь илъэс 40 зэ­хъум пенсием тIысыжьыгъ. Джыдэдэм Мурат илъэс 49-рэ ыныбжь.

ТигущыIэгъу илъэс зэкIэлъыкIохэм IофшIэн зэфэшъхьафхэр ыгъэцэкIагъэх, иунэгъо хъызмэт зыригъэушъомбгъугъ, бензин зэрэзэращэрэ машинэм исыгъ. Муратрэ ишъхьэгъусэу Ларисэрэ пшъэшъитIу зэдапIугъ. Ана­хьыжъэу Симэ унагъо ихьагъ, пшъэшъэ цIыкIу иI. НахьыкIэу Маринэ медицинэ колледжым ия 3-рэ курс щеджэ. Ар дэгъу дэдэу еджэ. Мурат янэ-ятэхэм къагот хапIэм унэшхо щишIы­гъэу щэпсэу, нымрэ-тымрэ зэрафэлъэкIэу ынаIэ атет.

ЗэкIэ къызщежьагъэр

Запасым щыIэ цIыфхэр мобильнэ резервым хэгъэхьэгъэн­хэмкIэ проектэу «БАРС» зыфи­Iорэм игъэцэкIэн Урысыем зы­щырагъажьэм, Адыгеим ащ игъэпсын щаублагъ. Район дзэ комиссариатым иныбджэгъу кIалэу Iоф щызышIэрэм мыщ фэгъэхьыгъэ къэбарыр къызыфе­Iуатэм Мурат бэрэ емыгупшысэу ясатыр хэуцуагъ. Нэужым охътэ гъэнэфагъэ тешIагъэу хэу­шъхьа­фыкIыгъэ дзэ операциер Украинэм зыщырагъажьэм, БАРС-м иотрядхэр ащэнхэу аублагъ.

— Апэрэ гуфакIохэу Адыгеим икIыхи хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием кIуагъэ­хэм сахэтыгъ, — къеIуатэ Къэрдэн Мурат. — «БАРС-3-м» сыхэфагъ. Хэгъэгур къызэрэджэрэр, Iэпы­Iэгъу зэрищыкIагъэр, къэтыухъумэнэу зэрэщытыр къызгурыIозэ а лъэбэ­къур сишIоигъоныгъэкIэ сшIыгъэ, егъэзыгъэ Iоф хэлъыгъэп. Нацистхэм хьа­кIэ-къокIагъэу зэрахьэрэр нахь лъымыкIуатэу, къызщежьэгъэ чIыпIэм ылъапсэ щызэпыпчымэ нахь тэрэзэу сеплъы.

Зэзэгъыныгъэр, уIагъэхэр, гу­къэкIыжьхэр

2022-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 1-м Мурат апэрэ зэзэгъыныгъэм мэзэ пIалъэкIэ кIэтхагъ. А лъэхъаным гуфакIохэр нахь пIэлъэ кIыхьэкIэ кIэтхэнхэу хэбзэгъэуцугъэ щыIагъэп. Мэ­къуогъум и 7-м нэс дзэ операцием хэтыгъ, мазэрэ зигъэпсэфи етIани ыгъэзэжьыгъ. 2022-рэ илъэсым бэдзэогъум и 7-м къы­щегъэжьагъэу 2023-рэ илъэсым мэзаем и 7-м нэс хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием ар хэлэжьагъ.

— ПстэумкIи зэхэбгъэхъо­жьымэ мэзи 9 сыкъэтыгъ, — къеIуатэ Мурат. — ГуфакIохэр мэбилизованнэхэм афэдэхэп, мэзэ пIалъэкIэ зэзэгъыныгъэм укIэтхэшъ, къы­кIэлъыкIорэ мазэм уфаемэ лъыогъэкIуатэ. Ащ пае къэмынэу «неущ сыкIо­жьынэу сыфай» пIуагъэми зэу укъатIупщыжьы. Адрэхэр афэдэхэп. ЯтIуа­нэрэу зысэгъэзэжьым «БАРС-11-м» иотряд сыхэфагъ. Анахь зыщыплъыр чIыпIэхэм тамыщэзэ командирым отрядым хэтхэм закъыфигъэзагъ: «Километ­рэ 240-рэ фэдизкIэ тыIу­кIыщт, пыир ащкIэ щы­жъот. Нахь чыжьэу тылъымы­кIуатэзэ кIэгъо­жьыгъэ къы­шъухэтымэ жъугъэзэжьын шъуфит». Ау зи къахэкIы­гъэп, зэкIэми тызэгъусэу мазэрэ къулы­къур къэт­хьыгъ.

ДзэкъулыкъушIэхэм къины­гъуа­бэ зэпачыгъ, чIыпIэ зэфэшъхьафхэр зэблахъухэзэ кощыгъэх, пытапIэм бэрэ Iутыгъэх, къауIагъэхэри къыхэкIыгъэх.

— Лъэныкъоу тыздэщыIагъэм, нахьыбэрэмкIэ, топыщэхэр ыкIи цIыф зэрымыс быбырэ пкъыгъохэр щагъэфедэх, — къеIуатэ Къэрдэн Мурат. — ПытапIэр пыим щыухъумэгъэным фэшI тиротэ щэрыонхэм ахафэу къы­хэкIыгъ. Ащ фэдэ зэпэуцужьэу мафэ горэм щыIа­гъэм чIэнагъэхэр тигъэшIыгъэх, дзэкIолIхэм ащыщхэри къауIагъэх, ау зэрифэшъуа­шэу къытфагъэуцугъэ пшъэ­рылъыр ащ дэжьым дгъэцэкIагъэ.

2023-рэ илъэсым мэзаем и 4-м Мурат иотряд Запорожьем къащэжьыгъ. Мэзаем и 7-м гъэ­бы­лъыгъэ гранатэу щылъым тигущыIэгъу елъэпэуагъ. Ащ фэдэ гъэбылъыпIэхэр пыим ышIыхэу хабзэ, гранатыр хэмы­шIыкIынэу ыкIыIу пкъыгъо зэфэшъхьафхэр тыралъхьэх. Мурат инасып къыхьыгъэр елъэпауи тIэкIу Iуидзынэу зэрэхъугъэр ары.

— Ащ фэдэ гранат лъэп­къым зыухъумэжьын нэша­нэ иI (метрэ 250-рэ фэдиз къызэлъеубыты) ыкIи къэоным ыпэкIэ къыпыIукIырэ мэкъэ гъэнэфагъэр зышIэхэрэм къызэхахы, — къыIуагъ Къэрдэн Мурат. — Ар зызэхэсэхым лъэбэ­къуитIу сыдзынэу игъо сифэ­жьыгъ. Къэуагъэм чыжьэу сыкъыIуидзыгъ.

Мурат къыпэмычыжьэу дзэ­кIолIхэр щытхэу тефагъ, шъофым итыгъэ госпиталым зэу нагъэсыгъ, апэрэ IэпыIэгъур ащ щырагъэгъотыгъ, нэужым операциехэр пэкIэкIыгъэх. Мэзаем и 9-м Вишневскэм ыцIэ зыхьырэ институтэу Москва дэтым Мурат къащэжьыгъ. Джащ бэрэ щеIэзагъэх, ылъакъо къытырагъэуцожьыгъ.

Нахь зызэтеуцожьым, тигущыIэгъу джыри хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием ыгъэзэжьы шIоигъуагъ, ау дзэ комиссариатым имедицинэ комиссие ар щыпхырагъэкIыгъэп. Мы уахътэм сэкъатныгъэ гъэпсыгъэнымкIэ комиссиер рагъэкIу.

Къэрдэн Мурат щытхъу хэ­лъэу къулыкъур зэрихьыгъэм фэшI тын лъапIэхэр къыфагъэшъошагъэх: рэзэныгъэ тхылъхэр, медальхэу «За освобождение Дон­басса», «За участие в специальной операции», «За отличную службу» зыфиIохэрэр.

Къэралыгъо ахъщэ тынхэр

ТигущыIэгъу къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм араты хабзэу щыIэ ахъщэ тынхэр зэкIэ къыIукIагъэх. — Мазэ къэс сомэ мин 205-рэ картэм къихьэщтыгъ. Ащ дэжьым АР-м и ЛIышъхьэ ыгъэнэфэгъэ сомэ мини 100-ри къысатыгъ. Мэзибгъум сыкъэтыфэ сиунагъо IэпыIэгъу ищыкIагъэмэ, гу­мэкIыгъо горэ иIэмэ дзэ комиссариатым иIофышIэхэр зэпымыоу къыкIэупчIагъэх. Сыкъэтыфи сымэлэкIагъэп, икъун щыгъыни, шIушIэ IэпыIэгъуи къытIуагъэкIа­гъэх, — хигъэунэфыкIыгъ Къэрдэн Мурат.

Шъугу къэдгъэкIыжьын, илъэс 18 — 60 зыныбжьыхэу Урысые Федерацием щыпсэухэу гурыт гъэсэныгъэ зиIэхэр дзэкъулыкъу­шIэ хъунхэ алъэкIыщт. НыбжьыкIэхэу зыныбжьыкIэ къулыкъур зыхьынэу къэсыгъэхэр зы илъэ­сым ычIыпIэ илъэситIу зэзэгъы­ныгъэм кIэтхэнхэ амал яI. Уры­сыем и Президентэу Владимир Путиным иунашъокIэ, къулыкъур зэзэгъыныгъэ шIыкIэм тетэу ыхьыным апэрэу кIатхэрэм зэтыгъо ахъщэу сомэ мини 195-рэ, Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат иунашъокIэ зэтыгъоу сомэ мини 150-рэ араты.

ЗэзэгъыныгъэкIэ къулыкъур зыхьы зышIоигъохэр зыщыпсэухэрэм елъытыгъэу дзэ комиссариатхэм зафагъэзэн алъэ­кIыщт. ЗэкIэ ахъщэ тынхэм ыкIи фэгъэкIотэнэу щыIэхэм япхыгъэ къэбарыр нахь игъэкIотыгъэу зэзгъашIэ зышIоигъохэм телеграм-каналэу «Адыгея — Служу Родине» зыфиIорэм рагъотэщт.

Iэшъынэ Сусан.