АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм зичэзыу я XXIV-рэ зэхэсыгъо тыгъуасэ иIагъ.

Ащ хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъ­хьэу КъумпIыл Мурат, министрэхэм я Кабинет хэтхэр, федеральнэ ыкIи шъолъыр къулыкъухэм япащэхэр, нэмыкIхэр. Зэхэсыгъор зэрищагъ Парламентым и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм.

Пстэумэ апэу ар АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгеим социальнэ ыкIи экономикэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм иIахьышхоу хэлъым фэшI УФ-м и Президент иунашъокIэ орденэу «Хэгъэ­гум ыпашъхьэ гъэхъагъэу щыриIэхэм апай» зыфиIоу я IV-рэ шъуашэ зиIэр къызэрэфа­гъэшъошагъэм фэшI депутатхэм ацIэкIэ ыкIи ежь ышъхьэкIэ къыфэгушIуагъ. Республикэм щыIакIэу илъыр нахьышIу хъуным, лъэныкъо пэпчъ хэхъоныгъэ инхэр ышIынхэм афытегъэ­псыхьагъэу ЛIышъхьэм Iофышхо зэришIэрэм къыкIигъэтхъызэ, псауныгъэ пытэ иIэу, гъэхъагъэ­хэмкIэ иIофшIэн лъигъэкIотэнэу къыфэлъэIуагъ.

Зэхэсыгъом иповесткэ Iофыгъо 18 щыгъэнэфэгъагъ. ЗэкIэмэ апэу АР-м и ЛIышъхьэ идокладэу къэралыгъо программэхэм къа­дэлъытагъэхэр 2022-рэ илъэсым гъэцэкIагъэхэ зэрэхъугъэм, ахэм шIуагъэу къахьыгъэм афэгъэхьыгъэр аштагъ. Ахэм япхырыщын бюджет пстэумэ къахэхыгъэу сомэ миллиард 38,3-рэ пэIуагъэ­хьагъ.

Федеральнэ хэбзэгъэуцугъэ­хэм адиш­тэнхэм фэшI дотациеу афэкIощтхэм якъэлъытэнкIэ, административнэ-правовой зэфыщытыкIэхэмкIэ чIыпIэ зыгъэ­IорышIэжьыпIэхэм фитыныгъэ­хэр ятыгъэн­хэм, цIыфхэм ягараж­хэмрэ ахэр зытет чIыгухэмрэ ятхын епхыгъэ Iофхэр зыпкъ игъэуцогъэнхэм, фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм зэдагъэ­федэхэрэр игъом гъэкIэжьыгъэн­хэм, амыгъэкощырэ мылъкоу къэралыгъом фэгъэзагъэхэр бизнес цIыкIум ыкIи гурытым ащылажьэхэрэм агъэфедэнхэм, хъарзынэщ Iофым, нэмыкIхэм афэгъэхьыгъэ республикэ хэбзэгъэуцугъэхэм зэхъокIыныгъэ­хэр афашIыгъэх.

Мы илъэсым иапэрэ мэзищ респуб­ликэ бюджетыр гъэцэкIагъэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ докладэу АР-м финансхэмкIэ иминистрэу Виктор Орловым къы­шIыгъэми депутатхэр едэIугъэх. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, а уахътэм бюджетым ихахъохэр сомэ миллиарди 9,5-рэ хъугъэ. Ащ щыщэу хэбзэIахьхэмрэ мы­хэбзэIахьхэмрэ сомэ миллиарди 3,4-рэ, зэкIамыгъэкIожьырэ мылъкур сомэ миллиарди 6,1-рэ мэхъу. Агъэфедагъэр сомэ миллиарди 9,7-рэ, сомэ миллиони 176-рэ имыкъупэу щыкIагъэ фэхъугъ. Урысыем инэмыкI шъолъыр­хэм яхэбзэгъэуцу къулыкъухэр кIэщакIо зыфэхъу­гъэхэми депутатхэр атегущыIагъэх, адырагъэ­штагъ.

Повесткэм щагъэнэфагъэхэм затегущыIэхэм ыуж АР-м и ЛIышъхьэ гущыIэр ыштагъ. ЗэшIохыгъэ хъугъэхэм, социальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэу рагъэ­жьагъэхэр зынагъэсыгъэхэм ар къатегущыIагъ. Херсон хэкум и Геническэ район изэтегъэуцо­жьын епхыгъэ IофшIэнхэр республикэм лъегъэкIуатэх. ЛIышъхьэм къызэриIуагъэмкIэ, мы уахътэм ащ муниципальнэ ыкIи къэралыгъо фэIо-фашIэхэр зыщагъэцэкIэщтхэ Гупчэ (МФЦ) кIэу щашIы, спортым зыщыпы­лъыщтхэ ыкIи япсауныгъэ зыщызэтырагъэуцожьыщт комп­лекситIу щагъэуцу, краеведческэ музеир, саугъэтхэр зэтыра­гъэуцожьых. Iофэу ащ щызэ­шIуахырэр чIыпIэм изэтегъэуцожьын Адыгеим хилъхьэрэ Iахьышхоу зэрэщытым Къум— пIыл Мурат къыкIигъэтхъыгъ.

— ТапэкIи а IофшIэнхэр лъыд­гъэкIотэщтых. ШIушIэ ыкIи медицинэ IэпыIэгъуми къащыдгъэ­кIэщтэп. Ахэм адакIоу мары мы тхьамафэм кIэлэцIыкIу 345-рэ Адыгеим илагерьхэм защагъэпсэфынэу Херсон хэкум и Геническэ район къитщыгъ. ПстэумкIи мы илъэсым а чIыпIэм къэкIыгъэу кIэлэцIыкIу 700 фэдизмэ тиреспубликэ зыщядгъэгъэпсэфын тыгу хэлъ. Мы шъолъырым щыпсэухэрэри Урысыем ицIыф­хэм зэращыщхэр зэхашIэным, адрэхэм псэукIэ амалэу яIэр ятыгъэным, фэIо-фашIэхэр аIэ­кIэгъэхьэгъэнхэм афэшI ищыкIагъэр зэкIэ тшIэщт, — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Джащ фэдэу ыпэрэ мафэм Тэхъутэмыкъое районым зэрэкIогъагъэм, социальнэ мэхьанэ зиIэ псэуалъэу ащ щырагъэжьагъэхэр зынагъэсыгъэхэм республикэм ипащэ къатегущыIагъ. Мы уахътэм ащ еджэпIиплI щашIы, поселкэу Инэм IэзапIэ щагъэуцу. ЕджапIэхэм ащыщэу щыр нэбгырэ 1100-мэ, зыр 250-мэ ате­лъытагъэх. Поселкэу Яблоновскэм хэхъо­ныгъэхэр ышIынхэм, псэукIэ амалэу цIыфхэм яIэр нахьышIу хъуным фытегъэпсыхьэгъэ Iоф­шIэнхэр зэрэлъагъэкIуатэхэрэм республикэм ипащэ къыкIигъэтхъыгъ.

Республикэм щызэшIуахы­хэрэм ЛIышъхьэр къатегущыIэзэ, УФ-м и Президентэу Владимир Путиным Адыгеим хэхъоныгъэу фэхъугъэхэм осэ ин къызэрафишIыгъэр къыIуагъ. Анахьэу инфраструктурэм епхыгъэ проектхэр, социальнэ программэхэр зэрэпхыращыхэрэр, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэмрэ ахэм яунагъо­хэмрэ IэпыIэгъоу аратырэр ары къэралыгъом ипащэ къыхигъэщыгъэхэр.

— Iофэу тшIэрэ пстэуми депутатхэр сыдигъокIи чанэу къа­хэлажьэхэшъ, «тхьашъуегъэпсэу» шъотэIо, — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.

ХЪУТ Нэфсэт.