ИжъыкIэ узэкIэIэбэжьмэ, зигъо Iофыгъохэм хэкIыпIэу афэхъущтхэм адыгэхэр зыщатегущыIэщтыгъэхэр, неущырэ мафэм пшъэрылъхэр зыщагъэнафэщтыгъэхэр Хасэр ары.

[caption id="attachment_133455" align="aligncenter" width="800"] Сурэтsр: Ныбэ Анзор.[/caption]

Непи мы общественнэ институтым шIуагъэ къытэу Iоф ышIэн зэрилъэкIырэр джыри зэ къыгъэлъэгъуагъ хы ШIуцIэ Iушъом щыпсэу­рэ шапсыгъэхэм я «Адыгэ Хасэ» ияпшIэнэрэ зэфэсэу ТIуапсэ дэт культурэм и Унэ щыкIуагъэм.

Къалэу Шъачэ е ТIопсэ районым ащыкIорэ форумыр зэхащэным ыпэкIэ Хасэм икъутамэхэр зиIэ псэупIэ 24-мэ пэшIорыгъэ­шъэу зэхэсыгъохэр ащыкIуагъэх. Ахэм зэфэсым кIощтхэр ащыхадзыгъэх, непэ зигъо Iофыгъоу ащ къыщыIэтыгъэн фаехэр ащагъэнэфагъэх.

ЯпшIэнэрэ зэфэсым нэбгыри 114-рэ лIыкIоу щыIагъ, хьакIэхэр бэу къе­кIолIэгъагъэх. Мы орга­низацием лъытэныгъэшхо къызэрэфашIырэм имыза­къоу, къотэгъубэ зэриIэри ащ къеушыхьаты.

Юбилей зэфэсым Дунэе Адыгэ Ха­сэм, Къэбэртэе-Бэлъ­къар, Къэрэщэе-Щэрджэс рес­публикхэм, Адыгеим, Темыр Осетием, Ставрополь краим, Абхъаз Республи­кэм, Кавказ Хасэхэм я федерациеу Тыркуем щызэхащагъэм, Краснодар краим, Шъачэ ыкIи ТIопсэ районым яадминистра­цие­хэм, Урысые дзэ-тарихъ обществэм, нэмыкI­хэм ялIы­кIохэр хэлэжьагъэх.

Ыпэрэ илъэсхэм афэдэу, зэлъашIэрэ модельерэу, ТIопсэ районым ит къуа­джэу ЦIэпс щыщ КIуращынэ Маринэ ыдыгъэ лъэпкъ шъуашэхэм, джэгуалъэхэм якъэгъэлъэгъон чIэхьагъум къыщызэIуахыгъагъ. Ащ авторым къыугу­пшыси, ыдыгъэхэм ямыза­къоу, илъэсыбэкIэ узэ­кIэIэбэжьмэ ямышIыкIэу ашIыгъагъэхэу, жъы хъугъэу зэтыригъэуцожьыгъэ­хэри къыщыгъэлъэгъогъагъэх.

Зэфэсыр рагъэжьэнкIэ джыри бэ иIэу хэлэ­жьэщтхэр къэзэрэугъои­гъэх. Жъи, кIи къекIолIагъэхэм зигъо Iофыгъоу фо­румым къыщыIэтыгъэн фаехэм зэ­Iэ­пахызэ атегущыIэщтыгъэх.

[caption id="attachment_133456" align="aligncenter" width="800"] Сурэтsр: Ныбэ Анзор.[/caption]

… Зэфэсыр рагъэжьагъ. Краим иадминистрацие шъо­лъыр политикэмкIэ и Департамент ипащэ игуа­дзэу Вадим Кондратенкэм шIуфэс псалъэу къышIы­гъэм Адыгэ Хасэмрэ шъо­лъырым ихэбзэ къулыкъу­хэмрэ илъэс пчъагъэхэм зэпхыныгъэ зэдыряIэу зэ­рэзэдэлажьэхэрэм псэу­пIэхэм социальнэ-экономи­кэ хэхъоныгъэхэр ашIынхэмкIэ, лъэпкъ зэгурыIоны­гъэр, мамырныгъэр къызэтегъэнэнхэмкIэ шIогъабэ къызэрихьыгъэр къыщы­хигъэщыгъ.

— Шъуиорганизацие шъхьэкIэфэныгъэрэ лъытэныгъэрэ краим къыщилэ­жьыгъ, — къыIуагъ ащ. — Адыгэ Хасэм хэтхэм Iофышхо, анахьэу лъэп­къым итарихъ ыкIи икультурнэ кIэн икъызэтегъэнэн ылъэныкъокIэ, блэкIыгъэ илъэсхэм ашIагъ.

— Пшызэ шъолъыр ипащэхэм яполитикэ зыкI со­циальнэ ыкIи культурнэ чIыпIэ щыIэным фытегъэ­псыхьагъ, — къыкIигъэтхъыгъ ТIопсэ район администрацием ипащэу Сергей Бойко. — Уры­сыем ишъолъыр анахь рэ­хьат­хэм, зыпкъитыныгъэ зэрылъхэм тикрай ащыщ. НэмыкI лъэпкъхэм якультурэ лъытэныгъэ фашIынэу, зэдэIужьынхэу ыкIи зызэхахыжьынэу, зэрэлъытэхэу, зэгурыIохэу псэунхэу кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэ­хэмрэ зэрэщагъасэхэрэр ары ащ лъапсэу иIэр. Мы лъэныкъомкIэ Хасэм хэтхэ­ми ашIэрэр макIэп. Зыпкъ­итыныгъэ щыIэныр, лъэпкъэу къызхэкIыгъэхэм, ди­нэу шIошъхъуныгъэ зыфыряIэм емылъытыгъэу, цIыфхэм мамырныгъэ азы­фагу илъыныр зэкIэми зэдытиIоф, типшъэрылъ шъхьаI.

«Шъачэ икъэлэ ЗэIукIэ и Тхьаматэу Виктор Филоно­выр форумым ихьэкIагъ» пIоныр тэрэз дэдэ хъужьырэп. Илъэсыбэ хъугъэу, ПсышIопэ район администрацием зипэщагъэм къы­щыублагъэу, ащ шапсыгъэхэм я Хасэ Iоф дешIэ. Ар селохэм, къуаджэхэм бэрэ ащэIэ, цIыфэу адэс­хэр ешIэх, Iофыгъоу яIэхэм афэнэIуас, зэIукIэгъу­хэм, зэхэсыгъохэм, зэ­фэсхэм ахэлажьэ. Къалэм ипащэу Алексей Копайгородскэм ыкIи депутатхэм ацIэкIэ ащ Хасэм иактивистхэм шъолъырым иобщественнэ-политическэ, культурнэ щыIакIэ, къалэм пэIудзыгъэ къуаджэхэм Iофыгъоу яIэхэм ядэгъэзыжьын чанэу къызэрэхэлажьэхэрэм афэшI «тхьа­шъуегъэпсэу» къариIуагъ.

[caption id="attachment_133457" align="aligncenter" width="800"] Сурэтsр: Ныбэ Анзор.[/caption]

— Адыгэ Хасэмрэ ­адыгэ культурэм и Гупчэрэ зэ­рэзэдэлажьэхэрэм ишIуа­гъэкIэ фестивальхэр, зэ­нэкъокъухэр, концертхэр зэхэщэгъэнхэр, Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъар, Къэ­рэщэе-Щэрджэс ыкIи Абхъаз республикхэм яхудожественнэ купхэр, орэды­Iохэр къегъэблэгъэгъэнхэр, спорт ыкIи ныбжьыкIэ Iоф­­тхьабзэхэр регъэкIо­кIы­гъэнхэр хэбзэшIу хъугъэ, — къыкIигъэтхъыгъ ащ. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат шIуфэс тхылъэу зэфэсым хэлажьэхэрэм къафигъэ­хьыгъэм къеджагъ АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ ти­лъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамал­хэмкIэ и Комитет итхьама­тэу Шъхьэлэхъо Аскэр.

ЧIыпIэ Адыгэ Хасэм итхьаматэу КIакIыхъу Мэ­джыдэ хы ШIуцIэ Iушъо адыгэхэм социальнэ-­экономикэ ыкIи лъэпкъ культурнэ хэхъоныгъэхэр ашIын­хэм ылъэныкъокIэ илъэсиплIэу блэкIыгъэм организацием Iофэу ышIагъэм, джыри щыкIагъэу щыIэхэм, пшъэрылъхэм афэгъэхьыгъэ докладэу къы­шIыгъэм зытегущыIэхэм ыуж, непэ зигъо Iофы­гъохэм зафагъэзагъ.

Зэфэсым илIыкIохэмрэ хьакIэхэмрэ илъэсыбэ хъу­гъэу повесткэм хэт Iофыгъоу зэшIохыгъэ мыхъу-хэ­рэм, кIэу щыIэныгъэм къыздихьыгъэхэм ягугъу къашIыгъ. Ахэр чIыгу ыкIи мылъку зэфыщытыкIэхэм, ныбжьыкIэхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэнхэм, ныдэлъфыбзэм, тарихъ шIэжьым, культурэм, адыгэ шэн-хабзэхэм якъы­зэтегъэнэн, хы Iушъом иэкологие, кIэлэцIыкIоу къэхъурэр зэрэмэкIэ дэ­дэм, цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу зышIыщт лъэныкъохэм языкъегъэIэты­жьын, къыткIэхъухьэрэ лIэ­ужхэм япIун афэгъэхьыгъагъэх. Мыхэр лъэпкъым имызакъоу, къэралыгъо Iофыгъоу зэрэщытхэр, ащ фэшI ахэм ядэгъэзыжьын хэбзэ къулыкъухэр къыхэ­лэжьэнхэ фаеу зэрэщытыр къэгущыIагъэхэм къыха­гъэщыгъ.

Хы ШIуцIэ Iушъом щы­псэурэ адыгэхэм хэушъхьа­фыкIыгъэ дзэ операциер игъоу зэхащагъэу зэ­ра­лъытэрэри мы зэфэсым къыщаIуагъ. Урысыем идзэ­кIолIэу ащ щыфэхыгъэ­хэмрэ Тыркуемрэ Сирием­рэ чIыгур защэсысым ти­лъэпкъэгъоу хэкIодагъэ­хэмрэ зы такъикърэ афэшъыгъуагъэх.

Ахэм ауж Адыгэ Хасэм пэщэныгъэр дызезыхьащтхэр хадзыгъэх. Мэкъэ­тынхэр зэIухыгъэ шIыкIэм те­тэу кIуагъэх. Зэдаштэу общественнэ парламентым итхьаматэу хадзыжьыгъ КIакIыхъу Мэджыдэ.

ИлъэсиплI благъэм ­Адыгэ Хасэм хэтхэр зэ­рылэжьэщт унашъоу кIэ­ухым аштагъэм шапсыгъэ­хэм хэбзэгъэуцугъэхэм, цIыфыгъэм адиштэу щыIэнхэр яшIоигъоныгъэу зэрэщытыр пхырыщыгъ.

НЫБЭ Анзор. Сурэтхэр: Ныбэ Анзор.