Урысыем пэшIуекIохэу США-м ыкIи европэ къэралыгъохэм ащыпсэу­хэрэр аужырэ уахътэм зигугъу лъэшэу Iурэ дунэе проектхэм язэхэгъэуцон дэлажьэх.

Фэдэ кIуачIэхэм къэралыгъо хэбзэ къулыкъухэм, къэбарлъы­гъэIэс амалхэм, бизнес купхэм игъэкIотыгъэ зэпхыныгъэхэр адыряIэх. Проектэу «Кавказ шъхьафитым пай» зыфиIорэр ахэм зэу ащыщ. Урысыем пэшIуекIорэ радикальнэ еплъыкIэхэр зиIэхэу, Израиль щыпсэурэ журналистэу А. Шмулевичыр проектым ипащ ыкIи иидеолог.

«шъхьафит Черкесиер» зы­фаусыгъэ проектым ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ (зэхэщакIор ыкIи пащэр — Ягъэнэ И.) Урысыем пэшIуекIорэ тилъэпкъэгъу активистхэу IэкIыбым щыIэхэмрэ радикальнэ лъэпкъ сооб­ществэу Украинэм щызэхэщагъэмрэ язэпхыныгъэхэр нахь пытэ шIыгъэныр.

Урысыем пэшIуекIорэ движениеу «Гражданскэ Советым» (2022-рэ илъэсым Варшавэ щызэхащагъ) иIофшIэн Ягъэнэ И. «Шъхьафит Черкесием» ипащэу хэлэжьагъ. Украинэм иуIэшыгъэ кIуачIэхэм мобилизацие ыкIи техническэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ Гупчэр Советым епхыгъэу зэхащагъ. Ежьхэм яшIоигъоныгъэкIэ мыщ хэхьагъэхэм я Черкес батальон Ягъэнэ И. Гупчэм щызэхищэн имурад. Урысые Федерацием пэуцурэ дзэ Iофтхьабзэхэм ар ахэлэжьэщт (2022-рэ илъэсым ибжыхьэ ехъулIэу Украинэм иуIэшыгъэ кIуачIэхэм черкес дзэкIолI 24-рэ ахэтыгъ). Къырым-къэндзал батальонэу «Къы­рым» зыфиIорэм хэтхэу черкес гуфэкIо батальоным хэхьащтхэр заом Iухьанхэу фагъэхьазы­рыщтых (зигугъу къэтшIыгъэр Украинэм иуIэшыгъэ кIуачIэхэм ахэтэу 2017-рэ илъэсым щыублагъэу Донецкэрэ Лу­ганскэрэ ащэзао, командирыр И. Акаев).

Ягъэнэ И. къызэриIорэмкIэ, черкес гуфэкIо батальоныр «Шъхьафит Черкесием» идзэ тамэу тапэкIэ къыгоуцощт.

Шапхъэхэм адимыштэрэ движениеу «Малиновый клин» зы­фиIорэм зэпхыныгъэ дишIыным Ягъэнэ И. ыуж ит (япащэхэр Е. Бурсаниди ыкIи Д. Доровских). Къырым Урысыем зэрэ­хэхьажьыгъэмрэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциемрэ адезымыгъаштэрэ украинцэхэу Пшызэ шъолъыр щыпсэухэрэм зыкIыныгъэ къахэлъхьэгъэным ар фэIорышIэ. «Шъхьафит Черкесиемрэ» «Малиновый клин» зыфиIорэмрэ язэдэлэжьэныгъэ зэзыпхынэу зыщыгугъыхэрэр проектэу «Пшызэ Республикэу — Черкесиер» зыфиIорэр ары — Краснодар краим ыкIи Темыр Кавказым ишъолъырхэм ащы­псэурэ къэзэкъхэм ыкIи адыгэ­хэм яшъхьафит къэралыгъо ар хъунэу щэгугъых. Проектым иавторхэм ягухэлъкIэ «Пшызэ Республикэу — Черкесиер» Польшэм пхыригъэкIынэу зыуж ит блокэу Балтийскэ-ХышIуцIэ Уния (Балтийскэ-ХышIуцIэ Союз) зыфиIорэм изы Iахь хъу­нэу агъэнафэ.

Непэрэ мафэм ехъулIэу зигугъу къэтшIыгъэ проектхэм IэкIыбым щыпсэурэ хэхэс адыгэ­хэм адырагъэштагъэп. Ар хэ­гъэкIи, Черкес гуфэкIо батальон зэхэщэгъэным игукъэкI Тыркуем щыпсэурэ адыгэхэм лъэшэу аумысыгъ.

Интернет нэкIубгъохэм ащыщ­хэм арыплъэгъон плъэкIыщт Ягъанэ И. игукъэкIхэм адырагъаштэу. Тыркуем щызэхэщэгъэ Кавказ хасэхэм я Федерациеу ыкIи мы къэралыгъом ичеркес хасэхэм я Федерациеу IэкIыбым щыпсэурэ диаспорэм щыщхэр зыхэхьэхэрэ общественнэ объединениехэм ахэт ныбжьыкIэ пэрытхэри ахэм ащыщых.

Iофым хэшIыкI фызиIэхэм зэралъытэрэмкIэ, ыпшъэкIэ зи­гугъу къэтшIыгъэ проектхэм япхырыщын тегъэпсыхьагъэу ахэм япащэхэм закъыфагъэзэн алъэкIыщт Урысыем щыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм: шIэныгъэ­лэжьхэм, ныбжьыкIэ анахь чан­­хэм, культурэмрэ искусст­вэмрэ алъэныкъокIэ лажьэхэрэм — зиеплъыкIэхэр къахэщыхэу, къэралыгъом щызэрахьэрэ политикэм дырамыгъаштэ зыхъу­кIэ, зишIошъхъуныгъэхэм нэ­мыкIхэу Урысыеми, IэкIыбыми ащыпсэухэрэр къатезыгъэхьэшъущтхэм.

ЕплъыкIэ пхэнджхэм шъуа­фэсакъ, тикъэралыгъо зэщызыгъэкъон зылъэкIыщт кIуачIэхэм зыдяшъумыгъэхьых.

Нэфшъэгъо Батыр.