Ветеранхэм адэжь еблэгъагъэх
Адыгеим икъэзэкъ ныбжьыкIэхэм я Союз хэт анахь чанхэм Екатерина Загорулько япащэу Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызыщыдахыгъэ мэфэкIым тефэу ветеранхэм ыкIи Ленинград блокадэм хэлэжьагъэхэм адэжь еблэгъагъэх.
Къэзэкъ ныбжьыкIэхэм къэгъагъэхэр, аIэкIэ ашIыгъэ пкъыгъохэр ыкIи шIухьафтынхэр ветеранхэм аратыгъэх, щыIэкIэшIу тиIэным ахэр зэрэфэбэнагъэхэм фэшI ярэзэныгъэ гущыIэхэр апагъохыгъэх.
— МыщкIэ пшъэрылъэу тиIагъэр мамырныгъэ ыкIи шъхьафит щыIакIэ тиIэным фэбэнагъэхэм тигуфэбэныгъэ зэхядгъэшIэныр, дгъэчэфынхэр ары. ТичIыпIэгъу ветеранхэм та- рэгушхо! — къыIуагъ Е. Загорулько.
Апэу Бурдун Николай Борис ыкъом дэжь къэзэкъ ныбжьыкIэхэр еблэгъагъэх. Ащ я 8-рэ классыр къызеухым илъэс 17 хъугъэ къодыеу чIыпIэ военкоматыр къеджагъ. НэмыкIхэм ягъусэу Харьков дзэкIолI ныбжьыкIэ курсым щеджэнэу агъэкIуагъ. Илъэсныкъом къыкIоцI илэгъухэм ягъусэу Iашэм ыкIи нэмыкI шхонч хьылъэхэм рыонхэу агъэсагъэх. Еджэныр къызеухым Сандомирскэ плацдармэм щыIэ фронтым агъэкIуагъ, Апэрэ Украинэ фронтым ия 969-рэ шхончэо полкым ия 273-рэ шхончэо девизием къулыкъур щихьыгъ.
ЛIыблэнагъэ зэрэзэрихьагъэм фэшI Николай Борис ыкъом медалэу «За боевые заслуги» зыфиIорэр къыфагъэшъошагъ. Ащ ыуж тIэкIу тешIагъэу Хэгъэгу зэошхом иорденэу я 2-рэ шъуашэ зиIэр ыкIи медалэу «За победу над Германией», нэмыкI тын лъапIэхэри къыратыгъэх.
Станицэу Ханскэм хьакIэ ныбжьыкIэ цIыкIухэм къащыпэгъокIыгъ Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэу, илъэс 98-рэ зыныбжь Бердников Василий Емельян ыкъор. 1943-рэ илъэсым ар фронтым ащагъ. Белорусскэ фронтым ия 3-рэ дивизие ия 389-рэ шхончэо полк хэтэу зэуагъэ. Белоруссием, Польшэм, Чехословакием, Германием ащызэуагъ. Хэгъэгу зэошхом иорденэу я 2-рэ шъуашэ зиIэр, медальхэу «За отвагу», «За боевые заслуги», «За победу над Германией» зыфиIохэрэр, Жуковым имедаль къыфагъэшъошагъэх. ЗэкIэмкIи дзэм илъэс 11-рэ къулыкъур щихьыгъ, уIагъэ телъыгъ. Челябинскэ къикIи икIалэ зыщыпсэущтыгъэ Адыгеим псэупIэкIэ къэкIожьыгъ. Илъэс заулэ хъугъэу мыIэрысэ чъыгхатэм пылъ.
Ткачев Яков Андрей ыкъор 1943-рэ илъэсым илъэс 18 ыныбжьэу фронтым Iухьагъ. Щынэ ымышIэу, лIыблэнагъэ зэрихьэзэ зэуагъэ, уIагъэ телъыгъ. Берлин нэсыгъэхэм ахэтыгъ. Медальхэу «За освобождение Варшавы», «За отвагу», Дзэ Плъыжьым иорден, нэмыкIхэри къыфагъэшъошагъэх.
— Заом анахь къинэу хэтыр уиныбджэгъу дзэкIолIхэр пшIокIодынхэр, ахэм уIагъэ атещагъэу плъэгъуныр ары, — еIо Яков Андрей ыкъом.
Песоцкая Валентина Антон ыпхъум къэзэкъ ныбжьыкIэ цIыкIухэм иунэ къаригъэплъыхьэзэ сурэтхэр къаригъэлъэгъугъэх. Заор къызежьэм ащ илъэси 5 ныIэп ыныбжьыгъэр.
ИгукъэкIыжьхэмкIэ ар къадэгощагъ.
— Заор къызежьэм сянэ ыкIи сшы нахьыкIэ (илъэси 3 ыныбжьэу) лIагъэх, илъэс 12 зыныбжь сшы сигъусэу тыкъэнагъ. А лъэхъаным гъаблэ щыIагъ, урамым тытетэу хьалыгъу къытатынэу тылъаIощтыгъэ. Мэзи 6 тешIагъэу сшырэ сэрырэ Пшызэ итыгъэ кIэлэцIыкIу унэм тыратыгъ. Украинэм щыщ унагъо горэм сишти, сапIугъ, сагъэшхагъ. 1972-рэ илъэсым уз Iае къысхагъэщи, нэшъу сыхъугъ. Операцие ужым мыщ къэзгъэзэжьыгъ, ау сянэ-сятэхэр щыIэжьыгъэхэп. Ащ къыщегъэжьагъэу сизакъоу сэпсэу, — къыIуагъ Валентинэ.
КIэлэцIыкIухэм Валентинэ ягъусэу нэпэеплъ сурэтхэр зытырахыгъэх ыкIи Ленинград блокадэм хэтыгъэ бзылъфыгъэр бэгъашIэ хъунэу фэлъэIуагъэх.
Тиветеранхэм, тылым хэтыгъэхэм, Ленинград блокадэм хэлэжьагъэхэм, заом икIэлэцIыкIухэм лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэр хэткIи щысэтехыпI.
Екатерина Загорулько.