Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат министрэхэм я Кабинет изэхэсыгъоу зэрищагъэм республикэм исоциальнэ-экономикэ хэхъоныгъэкIэ Iофыгъо шъхьаIэу щыIэхэм щатегущыIагъэх.

[caption id="attachment_131971" align="aligncenter" width="800"] Сурэтыр: М. Гордышов.[/caption]

Ащ хэлэжьагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, Адыгеим иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, АР-м иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципальнэ оразованиехэм япащэхэр. Республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэ­щыгъэмкIэ, Урысыем и Президентэу Владимир Путиным истратегическэ гукъэкIхэм къащигъэнэфэгъэ пшъэрылъхэм ягъэцэкIэнкIэ хабзэм ишъолъыр къулыкъухэм IофшIэныр нахь агъэлъэшын фае. Ар афэгъэхьыгъ лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ. Анахьэу анаIэ зытырагъэтын фаер бюджет къэкIуапIэхэр игъом ыкIи икъоу зэрагъэфедэхэрэр, социальнэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэр уплъэкIугъэнхэр ары.

АР-м финансхэмкIэ иминистрэ игуа­дзэу Екатерина Косиненкэм къызэриIуа­гъэмкIэ, мы илъэсым пыкIыгъэ мэзиплIымкIэ республикэ бюджетым ихахъо­хэр сомэ миллиарди 5,4-м ехъугъэх, илъэсэу икIыгъэм елъытыгъэмэ, ащ ихэхъоныгъэ ипсынкIагъэ процент 99-м нэсыгъ. ЧIыпIэхэм япащэхэм къаIотагъ муниципальнэ образованиехэм ябюджетхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэм фэгъэхьыгъэу. Муниципалитет пстэуми ячIыпIэ бюджет ихэхъон ипсынкIагъэ гурытымкIэ проценти 116,9-м нэсыгъ.

КъумпIыл Мурат пшъэрылъ къафи­шIыгъ муниципальнэ бюджетхэм яхахъо­хэмрэ яхъарджхэмрэ икъоу агъэунэфынхэу, финанс пшъэрылъхэр зэкIэ гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэр пхъэшагъэ хэ­лъэу зэхафынэу. Джащ фэдэу Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ къыгъэуцугъ псэуа­лъэхэм яшIынкIэ ыкIи социальнэ проектхэр игъом гъэцэкIагъэ хъунхэмкIэ къатефэрэр зэкIэ зэшIуахынэу. КIэрэщэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, къэралыгъо программэхэм ягъэцэкIэн планым тетэу макIо. ЦIыфхэр зэхэтэкъоным нэсыгъэ унэжъхэм къачIэщыжьыгъэнхэм, кIэлэцIыкIу ибэхэм псэупIэхэр ягъэгъотыгъэн­хэм, еджапIэхэр шIыгъэнхэм, гъогухэр гъэцэкIэжьыгъэнхэм ыкIи нэмыкIхэр зэшIохыгъэнхэм япхыгъэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэнкIэ унашъохэр аштэх.

Адыгеим и ЛIышъхьэ Iэзэгъу­псхэр агъэфедэхэзэ цIыфхэм зыщяIазэхэрэ унэм игъэцэ­кIэжьынкIэ хэушъхьафыкIыгъэу пшъэрылъхэр афишIыгъэх. Мы илъэсым тыгъэгъазэм ехъулIэу а IофшIэнхэр аухынхэ фае. Ащ нэмыкIэу пыдзэфэ пытэхэм апае бакыкIэхэр зыщагъэуцущтхэ ыкIи контейнерхэм апае чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм телъытэгъэ ахъщэр республикэ бюджетым къыхагъэкIыгъ. АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афи­шIыгъ хэкIым иугъоинкIэ ыкIи иIущынкIэ ищыкIэгъэ Iофтхьабзэхэр псынкIэу зэшIуахынхэу, ащ дакIоу къалэу Мыекъуапэ санитарием ишапхъэхэм нахь икъоу адиштэным пае пшъэрылъ гъэ­нэфагъэхэр игъом агъэцэкIэнхэу.

«Зэхэубытагъэу къэпIон хъумэ, къалэм изэте­гъэпсыхьанкIэ бэ зэшIотхыгъэр, ау псынкIэу зэшIомыхыгъэ­мэ мыхъущт щыкIа­гъэхэр джыри щыIэх. ЦIыфхэм унэ-коммунальнэ хъызмэтым къыхиубытэрэ организациехэм, компаниехэм ацIэкIэ тхылъыбэ къа­гъэхьы. Ахэр зэпхыгъэхэр гъогухэм ягъэцэкIэжьын, хьэ гъорыкIохэм зэрадэзекIощтхэмкIэ шэпхъэ гъэнэфагъэу щыIэхэр къы­дэлъытэгъэнхэр, цIыфхэм медицинэ IэпыIэгъу ятыгъэныр, нэмыкI Iофыгъохэр ары. Тхьаусыхэ тхылъ пэпчъ тынаIэ тедгъэтын, Iофыгъоу къэуцугъэхэр зэшIохыгъэнхэмкIэ амалэу щыIэхэм тяусэн фае. Общественнэ IофышIэкIэ тызаджэ­хэрэм, хьэ гъорыкIохэм апае шъхьэегъэзыпIэхэр зиIэхэм, грантхэр къафыхэжъугъэкIых. Анахьэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм, ахэм яунагъохэм ялъэIу тхылъхэм шъунаIэ атежъугъэт. ШъузэрафэгумэкIырэр зэхашIэн фае. Джащ пае Урысые Федерацием и Президентэу Владимир Путиным пшъэ­рылъ къызэригъэуцугъэм тетэу тихэгъэгу фонд гъэнэфагъэ щызэхащагъ. Адыгеим мэкъуогъум ащ иIофшIэн щыригъэ­жьэщт. Партиеу «Единэ Россием» игъусэу рес­публикэм Геническэ районым ыкIи дзэхэм IэпыIэгъоу аритырэр лъыдгъэкIотэщт», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

Анахь мэхьанэ зиIэ проектитIум – промышленнэ паркым изэхэщэнрэ зыгъэпсэфыпIэу «Лэгъонакъэ» ишIынрэ язэшIохын анаIэ тырагъэтынэу Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ къафишIыгъ. Джыри анахь лъэ­шэу зылъыплъэнхэ фэе проект­хэм ащыщ паркым изэтегъэ­псыхьан ыкIэм нэгъэсыгъэныр, джащ фэдэу Мыекъуапэ ибассейнэ изэтегъэпсыхьан ухыгъэ­ныр. Къалэу Мыекъуапэ зе­кIохэм нахь анаIэ къытырадзэным, республикэм итарихъ къэухъумэ­гъэным къапкъырыкIызэ, тари­хъымрэ архитектурэмрэ ясаугъэтхэр зэтегъэ­псы­хьажьыгъэнхэмкIэ ыкIи гъэ­цэкIэ­жьы­гъэнхэмкIэ пшъэ­рылъхэр КъумпIыл Мурат къыгъэуцугъэх. Ахэм зыкIэ ащыщ зекIо гъогоу «Евгений Шварц и Мыекъуапэ» зыфиIорэр. Адыгэ Респуб­ликэм иминистрэ­хэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу ЛIыхэсэ Махьмуд къы­Iотагъ къэгъэлъэгъон-форумэу «Урысыер» зыфиIорэм изыфэгъэхьазырын зэрэкIорэм фэгъэ­хьыгъэу. Къэ­ралыгъом ипащэ унашъо зэришIыгъэм тетэу бжыхьэм ВДНХ-м ар щыкIощт. Адыгеим ипавильон къыщагъэлъэгъощтых респуб­ликэм къыщыдагъэкIырэ адыгэ къуаер, адыгэ щыгъур, адыгэ шъуашэр, джащ фэдэу респуб­ликэм ихъу­гъэ-шIагъэхэм япхыгъэ Iофтхьабзэхэм ащыщ­хэр. Мыхэм ахэ­хьэх адыгэ къуаем ифестиваль, Еутых Асе идышъэ ордэунэ, адыгэ чъыгхатэхэм якъэухъу­мэн, респуб­ликэ хьисап еджапIэм, самбэмкIэ ыкIи дзюдомкIэ еджапIэм язэхэщэн ыкIи нэмыкI­хэм яп­хыгъэхэр.

«Республикэм ихэхъоныгъэкIэ анахь зишIуагъэ къэкIощтхэм тынаIэ атедгъэтын, форумхэм, къэгъэлъэгъон зэфэ­шъхьафхэм чанэу тахэлэжьэн, инвесторхэм Iоф адэтшIэн фае. Инвестициехэр нахьыбэу республикэм къызэрихьащтхэм тынаIэ зэрэтедгъэтырэм дакIоу республикэм ибизнес къэ­ралыгъо IэпыIэгъу зэредгъэгъотын фаери къыдэтлъытэн фае. Iоф­шIэпIэ чIыпIакIэхэм язэхэщэнкIи, производствакIэхэр щыIэ хъунхэмкIи ахэм бэ ялъытыгъэр», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.

[caption id="attachment_131972" align="aligncenter" width="800"] Сурэтыр: М. Гордышов.[/caption]

Лъэпкъ проектэу «ЗекIоным­рэ хьакIэхэм апэгъокIыгъэнымрэ» зыфиIорэм къыдыхэлъы­тагъэу зэнэкъокъухэм ахэлэжьэщтхэм якъыхэхынкIэ IофшIэныр амал зэриIэкIэ нахь дэгъоу зэхащэнэу АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ къафишIыгъ, АПК-м къэралыгъо IэпыIэгъу етыгъэнымкIи, былымхъуным хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIи амалэу щыIэр зэкIэ гъэфедэгъэн зэрэфаер ащ къыIуагъ.

АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ ипащэу Къуанэ Анзаур къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым унэгъо фермэхэм яхэхъоныгъэ пае грант IэпыIэгъоу аIэкIагъахьэрэр, илъэсэу икIыгъэм елъытыгъэмэ, фэдищкIэ нахьыбэ ашIыгъ, сомэ миллион 99-м ар нэсыгъ. Зэнэкъокъум иапэрэ чэзыу щыIэгъах. Сомэ миллион 34-рэ хъурэ грантитIу аратыгъ, жъоныгъуакIэм и 12-м нэс зэнэкъо­къум хэлэжьэщтхэмкIэ документхэм яштэн иятIонэрэ чэзыу кIощт.

Ащ нэужым пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Газпром межрегион газ Майкоп» зыфи­Iорэмрэ Iахьзэхэлъ обществэу «Газпром газораспределение Майкоп» зыфиIорэмрэ ягенеральнэ пащэу ЕкъутэкI Аслъан къыIотагъ социальнэ газификациемкIэ программэм игъэцэкIэн фэгъэхьыгъэу. Мы лъэхъаным зы мазэм лъэIу тхылъ 400-м ехъу организацием зэшIуихын ылъэкIыгъ. ЗэрэгугъэхэрэмкIэ, илъэс планыр чъэпыогъум нэс агъэцэкIэнэу ары. Джащ фэдэу газымкIэ чIыфэхэр цIыфхэм атемылъынхэм пае Iофхьабзэхэу зэрахьэхэрэми афэгъэ­хьыгъэу къыIотагъ. Нахьыбэу чIыфэ зытелъхэр Тэхъутэмы­къое районым ипредприятиехэр ары.

ЗэIукIэм илъэхъан псэупIэу Яблоновскэм мэшIогъэкIосэ частыр щыгъэпсыгъэным, Президент грантхэр, программэу «Пушкинская карта» зыфиIорэм къыдилъытэхэрэр гъэцэкIэгъэнхэм, социальнэ фэIо-фашIэхэр зэшIохыгъэнхэм, медицинэ кадрэхэр гъэхьазырыгъэнхэм, чIыпIэхэм мэкъу-мэщым хэхъо­ныгъэ ащишIыным япхыгъэ Iоф­хэм анэсыгъэх.

Адыгеим и ЛIышъхьэ икIэухым къыхигъэщыгъ лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ къыдалъытэрэ Iофтхьабзэхэр игъом ыкIи икъоу зэшIохыгъэнхэм пае федеральнэ амалхэр ыкIи чIыпIэ къэкIуапIэхэр зэкIэ къызфагъэфедэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр.

Зэхэсыгъом ыуж Мыекъуапэ ипащэ игъусэу КъумпIыл Мурат къалэм ичIыпIэ заулэмэ ащы­Iагъ. ЦIыфхэу ягумэкIыгъохэмкIэ зыкъыфэзыгъэзэгъагъэхэм ящагу ахэм ащыщ. Iофыгъор зыфэгъэхьыгъагъэр щагум изэтегъэпсыхьан, ащ псы зэрэдэуцорэм игумэкIыгъо дэгъэзыжьыгъэныр.

«Къэблэгъэрэ уахътэм пстэури дэгъэзыжьыгъэ хъущт — гумэкIыгъо щыIэжьыщтэп», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу