Къэралыгъор къиныгъо зыщыхэт уахътэм мэкъу-мэщым пылъ­хэм япшъэдэкIыжь нахь ин мэхъу — шъолъырхэм къащагъэкIырэр пстэуми афикъун фае. Ащ фэдэ амалхэр зиIэхэм ащыщ Шэуджэн районым ичIыгулэжьэу Рахъужъ Асхьад. Непэрэ лэжьакIэм ар къызэрэфэкIуагъэм тыщигъэгъозагъ.

[caption id="attachment_131903" align="aligncenter" width="800"] Шэуджэн районым мэкъу-мэщымкIэ и ГъэIорышIапI.[/caption]

Рахъужъ Асхьад ичIыгухэм къащигъэ­кIынэу къыхихыгъагъэр хэтэрыкIхэр ары. Илъэс зэкIэлъыкIохэм хъырбыдз, нэшэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэр къыдэхъугъэх, нэмыкI хэтэрыкIхэри мэкIэ-макIэу ыгъэ­тIысхьагъэх, лэжьыгъэу къатырэмрэ федэу къахьырэмрэ ыуплъэкIугъ. Ащыгъум, ежь къызэрэтиIуагъэмкIэ, къыгъэ­кIырэр зэкIэ игъом Москва къикIырэ машинэхэм ащэщтыгъ.

— ХэтэрыкIхэр зэрэIузгъэкIыщтым сэ къин дэслъэгъущтыгъэп. КIымафэми ахэр фэбапIэм къыщызгъэкIынхэ слъэкIы-­щтыгъ, — къытиIуагъ Асхьад. Ар дзэ къулыкъум къызекIыжьым илъэ­си 10 фэдизрэ Москва щыпсэугъ. Ныбджэгъухэр, шъэогъу дэгъухэр, сатыушIыным тегъэпсыхьагъэхэр нэIуасэ фэхъугъагъэх, зэгурыIохэу зэдэлажьэщтыгъэх. Ахэм ащыщыгъэх IэпыIэгъу къыфэхъухи ылъэ тезгъэуцуагъэхэр, са­тыум хэзыщагъэхэр, ипродукцие фыIузыщыщтыгъэхэр.

Тикъэралыгъо санкциехэр къызытыралъхьэхэм уахътэр къызэокIи, Iоф зыдишIэщтыгъэхэм зэпхыныгъэу адыриIагъэхэр зэпычыгъэх.

[caption id="attachment_131904" align="aligncenter" width="800"] Шэуджэн районым мэкъу-мэщымкIэ и ГъэIорышIапI.[/caption]

IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ

Асхьад грант къызэратыгъэхэм ащыщ, сомэ миллионрэ мин 770-рэ къэбаскъэ къыгъэкIыным пэIуигъэхьагъ. Апэрэ илъэс­хэм афэмыдэу федэу къыфыхэкIыгъэр сомэ минишъэ заул.

Грантыр къыратын зэхъум ичIыгу къэбаскъэрэ бжьынрэ къыщигъэкIынэу хабзэм зэзэгъыныгъэ дишIыгъагъ. Зы илъэсым къыхьыжьыгъэр зэкIэ осэшIукIэ IуигъэкIыгъагъ, нэужым къэбаскъэм ыуа­сэ къеIыхыгъ. Непи цIыфхэм къагъэкIырэ ыкIи къыдагъэкIырэ продукциер Мос­ква ибэдзэршIыпIэхэм ащэнэу фитыныгъэ зэряIэр, Къыблэ шъолъырым къыщагъэ­кIырэр ащ щыпсэухэрэм агу зэрэрихьырэр Асхьад къыIуагъ. Ау нэбгырэ пэпчъ итовар чыжьэу ыщэнэу амал иIэп, зыщэ­рэми продукциер IуегъэкIыфэкIэ чIыгум къыханэрэм ыуасэ къеIыхы, хэкIодэни ылъэкIыщт.

Мэхьанэшхо иI къэбгъэкIырэр игъом IубгъэкIыным. Адыгеим щыпсэухэрэр нахь пыутэу щэфэнхэм имызакъоу, тимэкъумэщышIэхэм къагъэкIыгъэр щащэн алъэкIынэу республикэм ермэлыкъхэр щызэхащэх.

Асхьад хэтэрыкIхэм яIугъэкIын адыгэ къуаеу Адыгеим ибренд хъугъэм ригъэ­пшагъ. Ар зэрэкъэралыгъоу ыкIи нэ­мыкI хэгъэгухэми ащащэфы. Адыгэ къуаер бэмэ зэрашIэщтым икъоу Iоф дашIагъ, ар агу рихьыгъ, иIугъэкIын Iофыгъохэр къыпыкIыжьхэрэп. Къуаджэхэм ащыпсэухэу чэмхэр зыIыгъхэм яунэ зэрисхэу щэр ащэ. Заводхэм ямызакъоу, къуае хэзыхызэ зыщэхэрэми дэгъоу ащэфы, бгъуитIумкIи федэ.

[caption id="attachment_131905" align="aligncenter" width="800"] Шэуджэн районым мэкъу-мэщымкIэ и ГъэIорышIапI.[/caption]

ТичIыгухэр дэгъух, зы илъэсым лэжьыгъэр гъогогъуитIо къатепхын плъэкIыщт. Узыфэе культурэр къащыбгъэкIышъущт. ЯкъэгъэкIын къиными, щэмрэ щэхэкIхэмрэ цIыфхэм зэрашIагъэхэм фэдэу тихэтэрыкI­хэр ашIэхэрэп.

Илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, Узбекистанрэ Таджикистанрэ ащыогъугъ. Илъэс къэс къагъэкIырэ хъырбыдзымрэ нашэмрэ ашIокIодыгъагъ. СатыушIхэм чIыпIабэ къакIухьагъ. Ащыгъум Адыгеим хъырбыдзыр щыбэгъуагъэу щытыгъ. Къэ­кIуагъэхэм тичIыгу хъырбыдз къызэ­рэщагъэкIырэр агъэшIэгъогъагъ. Къэ- барыр зэрашIагъэм ишIуагъэ къэкIуагъ.

— Укъэуцу хъущтэп. ХэтэрыкIхэр къэбгъэкIынхэр псынкIагъоп, ау уапылъмэ, къыбдэхъущт, — еIо Асхьад. — Ахэм яIугъэкIынкIэ хабзэр къадеIэмэ, Iофхэр нахь лъыкIотэщтых.

АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ къызэрэщытаIуагъэмкIэ, нэбгырэ пэпчъ гумэкIыгъоу зэрихьылIэрэм елъытыгъэу иIоф хэплъэнхэу хьазырых, IэпыIэгъунчъэу къагъэнэщтхэп.

— ХэтэрыкIэу сыздэлажьэхэрэр зыдэ­сщэщтым ыкIи сфэзыщэщтхэм якъэгъотын сыпылъ. Цыхьэ зыфэсшIын цIыфхэм салъэхъу. ХэтэрыкIхэр къакIохэзэ сщащэфыхэу, ежьхэми сэри федэ къытфыхэкIынэу згъэпсы сшIоигъу. Нэбгырэ заулэ тызэгуахьэмэ, хэти илэжьапкIэ ыгъотыжьыщт, — еIо Асхьад. ХэтэрыкIхэм афэшъхьафэу былымхэр зыщиIыгъыщт фермэ ащ ыгъэпсы шIоигъу. ШкIи 10 къыщэфыгъах, джыри пчъагъэм хигъэхъощт. Щэр сыдигъуи чыжьэу умыщэу зэрэIубгъэкIышъущтыр гъэнэфагъэ.

ФэбапIэу ищагу дэтыми щишIэн егъо­ты, кIымафэми ащ къыщыбгъэкIышъущт хэтэрыкI лъэпкъхэр щиушэтыгъэх. Гу­хэлъы­бэ иI. Рихьыжьэрэ Iофым чанэу дэлажьэ, къыдэмыхъугъэми, ыуж икIырэп, илъэс къэс ишIэныгъэхэми ахегъахъо. Ыгу ыгъэ­кIодырэп, уфаемэ, зэшIомыхын щыIэп.