Мэлылъфэгъу мазэм зыпкъитыныгъэ иIагъэп, чъыIэу икIыгъ. Темыр атлантикэм ыкIи средиземноморьем къарыкIырэ жьы чъыIэм ощх ыкIи ощх-ошъу зэхэлъ къыхьыгъ.

Температурэр гурытымкIэ шапхъэхэм ашIокIыгъэп. Мэлылъфэгъум и 1-м чъыIэу градуси 2 — 4 щыIагъ, къыгъэ­щтыгъ. Мэлылъфэгъум иящэнэрэ мэфипшI фабагъэ, градус 22 — 24-м нэсыгъагъ. Мы мазэм ощхэу къещхыгъэр проценти 140 — 160-м нэсэу шапхъэхэм ашIокIыгъ. ЧIыгум шынэгъакIэ иIэу зэрэщытыгъэм къыхэкIэу мэкъумэщ IофшIэнхэм иягъэ къякIыгъ.

ГидрометеорологиемкIэ ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаим иуп­лъэкIункIэ Гупчэм ипащэу Александр Митровым тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, хабзэ зэ­рэхъугъэу, жъоныгъуакIэм ом изытет зызэблехъу, къохьапIэм къикIырэ жьыбгъэр лъэшэу къепщэ. Ти­шъолъыркIэ илъэс къэс жъоныгъокIэ мафэхэр градус 28 — 30-м нэсэу фабэ мэхъух. 1981-рэ ыкIи 1999-рэ илъэсхэм Адыгеим чъыIэр градус 0 — 1-м нэсэу щыIагъ, анахь зыщычъы­Iагъэр 1945-рэ илъэсыр ары, градус 35-рэ агъэунэфыгъагъ.

ЖъоныгъуакIэм ощхыр сыдигъокIи нахь къебэкIы. 2001-рэ илъэсым тIогъогогъо шапхъэхэм ашIокIэу ощх Адыгеим къыщещхыгъэу агъэунэфыгъ. Илъэс 50-м зэ ощхышхо къещхэу къы­хэкIы. 1979-рэ илъэсым жъоныгъуакIэр огъоу щытыгъ, зэ­кIэмкIи миллиметрэ 25-рэ ныIэп мазэм къыкIоцI ощхэу къещхыгъэр. Джащ фэдэу, гукъау нахь мышIэми, жъоныгъуакIэм бэрэ ошъу къехы, зэрар цIыфхэм къафехьы.

Мы илъэсым ижъоныгъокIэ мазэ фабэу ыкIи шынэгъакIэ иIэу щытыщт. Температурэр гурытымкIэ шапхъэхэм ашIокIыщтэп, ощхэу къещхыщтыр шапхъэхэм анахь мэкIэщт. Къу­шъхьэ­хэм ос цIынэ къатырилъхьан ылъэкIыщт. ЖъоныгъуакIэм шыблэр къебэкIыщт, джащ фэдэу ошъу къехыщт ыкIи жьыбгъэр лъэшэу къепщэщт. Апэрэ мэфипшIыр. Чэщым градуси 6 — 11 щыIэщт, чъыIэр градуси 2 — 7-м нэсэу къы­хэкIыщт, къушъхьэхэм чъыIэу зы градус ащыIэщт. Мафэм фабэр градус 12 — 17-м, джащ фэдэу градус 26-м кIахьэуи хъущт.

ЯтIонэрэ мэфипшIыр. Чэщым градуси 10 — 15 щыIэщт. Мафэм фабэр градус 30 — 32-м кIэхьащт.

Ящэнэрэ мэфипшIыр. Жъо­ныгъуакIэм икIэухым нахь фэ­бэщт. Чэщым фабэр градус 13 — 18-м, мафэм градус 26 — 31-м анэсыщт. КъыхэкIыщтых фабэр градус 20 — 25-м зыщынэсыщт мафэхэр.

Ощх бэрэ къыземыщхыкIэ, машIор къэхъуным ищынагъо щыIэщт.

Псыхъохэм адэт псыр шап­хъэу щыIэхэм ашIокIыщтэп. Къушъхьэхэм ателъ осыр къызщигъэжъурэ уахътэм ыкIи лъэшэу къызещхырэм, псыхъохэм адэт псыр къыдэкIоен ылъэ­кIыщт.

Мэкъумэщ культурэхэм якъэ­гъэкIынкIэ ом изытет гумэкIыгъо къыздихьыщтэп.

КIАРЭ Фатим.