Предпринимательхэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ АР-м и Гупчэ УФ-м и Президентэу Владимир Путиныр кIэщакIо зыфэхъугъэ лъэпкъ проектхэм ащыщэу «Малое и среднее предпринимательство и поддержка индивидуальной предпринимательской инициативы» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу агъэпсыгъ.

Бизнес цIыкIум е гурытым щылажьэхэрэм ащ зырагъэушъом­бгъунымкIэ, ар къэкIуапIэу къы­хэзыхыгъэхэм, ежь-ежьырэу IофшIэн къызфэзгъотыжьыгъэхэм (самозанятые) ар рагъэжьэнымкIэ IэпыIэгъу афэхъугъэныр ары пшъэрылъэу ащ иIэр.

Гупчэм испециалист шъхьаIэу Дзэхъохъу Адамэ къызэрэтфиIотагъэмкIэ, ахъщэп зэрадеIэхэрэр, ар къаратыным ищыкIэгъэ тхылъхэм ягъэхьазырынкIэ Iэпы­Iэгъу афэхъух, федэ къафихьэу бизнесыр зэхэщагъэ зэрэхъущтыр къафаIуатэ.

— Езыгъажьэ зышIоигъохэм унэе хъызмэтшIапIэ агъэпсымэ, хьауми «самозанятэу» Iоф ашIэ­мэ нахьышIур къыхахынымкIэ упчIэжьэгъу тафэхъу, регистрацие тэшIых, — къыIуагъ ащ. — Бизнес–план зищыкIагъэхэм афызэхэтэгъэуцо, ятовар нахь IугъэкIыгъошIу афэхъуным пае интернет нэкIубгъо зыфашIыжьынымкIэ, нэмыкIхэм къахэзыгъэщыщт тамыгъэ (логотип) къы­хэхыгъэнымкIэ, сертификатхэм яшIынкIэ, рекламэ зищыкIагъэм ар ытынымкIэ тадеIэ. Джащ фэдэу зэлъашIэрэ интернет щэпIэшхоу щыIэхэм, гущыIэм пае, «Ваилдбериз», «Озон», нэмыкIхэм ипродукцие ащыIузыгъэкIымэ зышIоигъохэми ащкIэ IэпыIэгъу тафэхъу.

Къыхэгъэщыгъэн фаер фэIо-фашIэу Гупчэм ыгъэцакIэхэрэм апае ахъщэ къызэраIимыхырэр ары. Предпринимательхэм гос­пошлинэ закъор аты.

Непэ лъэныкъо пэпчъ пIоми хъунэу грантхэр, субсидиехэр къащыдэлъытагъэхэу программэхэр иIэх. ГущыIэм пае, зи­гъот макIэхэм социальнэ IэпыIэгъу ятыгъэным фытегъэпсыхьагъ «Социальный контракт» зыфи­Iорэ программэр. Ащ фэдэ уна­гъом ежь иунэе хъызмэт ыгъэ­псыным пае сомэ мин 350-рэ къэралыгъом къыритынэу къыщеIо. Ащ фэдэ IэпыIэгъур зыгъэ­федэмэ зышIоигъохэм АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэрэ Гупчэмрэ зэдеIэхэзэ тхылъхэр афагъэхьазырхэшъ, зэнэкъокъухэм ахагъэлажьэх.

Джащ фэдэу «Социальное предпринимательство» зыфиIорэ программэм къыдыхэлъытагъэу кIэлэцIыкIухэм, сэкъатныгъэ зиIэхэм Iоф адашIэ зышIоигъо­хэм, гущыIэм пае, IыгъыпIэ ежь иунаеу къызэIузыхыщтхэм, экономикэ хэхъоныгъэмкIэ Министерствэр къыхэлажьэзэ тхылъхэр афагъэпсых.

Мы Министерствэм ипрограммэхэм ащыщ зыныбжь илъэс 25-м шIомыкIыгъэ ныбжьыкIэу бизнесыр мылъку къэкIуапIэу къы­хэзыхыгъэхэм IэпыIэгъу ятыгъэным фытегъэпсыхьагъэри. Дзэхъохъу Адамэ къызэрэтиIуагъэмкIэ, ащ хэлажьэ зышIоигъоу Гупчэм зыкъыфэзгъазэхэрэм лъэIу тхылъхэр къарахьылIэхэшъ, нэмыкIэу ищыкIагъэхэм ягъэ­псынкIэ ахэм IэпыIэгъу афэхъух. Нэбгырэ пэпчъ сомэ мин 500 къыратынэу программитIуми къащыдэлъытагъ.

Мэкъумэщ хъызмэтыр пштэмэ, ащ ипрограммэу «Агростартап» зыфиIорэр иунэе Iоф къызэIузы­хы зышIоигъохэм апай. Мары икIыгъэ тхьамафэм ащ хэлажьэ зышIоигъохэм ятхылъхэм яштэн аухыгъ. Программэм къэкIыхэ­рэм е мэл-пчэнхэм апылъхэм грантэу сомэ миллиони 5, былымышъхьэшхохэр зыIыгъхэм сомэ миллиони 7 къаратынэу къыде­лъытэ. Адамэ къызэрэтиIуагъэм­кIэ, ащ хэлэжьэнхэу нэбгырэ 50 фэдизмэ лъэIу тхылъхэр къырахьылIэгъагъ, ахэм янахьыбэм ахъщэ IэпыIэгъур къаратыщт.

Мыхэм ямызакъоу, Гупчэм егъэджэн Iофтхьабзэхэр щызэхащэх. Бизнесым игъэпсын къызщебгъэжьэщтыр, зызэребгъэушъомбгъущтыр, продукцием иIугъэкIын, IэкIыбым игъэкIон Iофыгъоу апылъхэр, къэралыгъо IэпыIэгъоу агъэфедэн алъэкIыщтхэр, нэмыкIыбэ къафаIуатэ. Ащ пае Урысыем исубъект зэфэшъхьафхэм яапшъэрэ еджа­пIэхэм якIэлэегъаджэхэр, шIэныгъэлэжьхэр, илъэсыбэ хъу­гъэу бизнесым пылъэу, гъэхъагъэ зышIыгъэхэр, нэмыкIэу Iофым хэшIыкI фызиIэхэр къырагъэблагъэх.

Дзэхъохъу Адамэ къызэриIуа­гъэмкIэ, цIыфэу къяуалIэрэм ипчъагъэ илъэс къэс нахьыбэ мэхъу. Мары 2023-у тызхэтым пыкIыгъэ уахътэм нэбгырэ 520-мэ закъыфагъэзагъ ыкIи Iэпы­Iэгъу агъотыгъ.

— Гупчэм фэIо-фашIэу ыгъэ­цакIэхэрэр цIыфхэм нахь къыз­IэкIэгъэхьэгъэшIу афэхъуным фэшI муниципальнэ образованиехэр къэткIухьанхэу охътэ благъэм едгъэжьэщт, — къы­Iуагъ ащ. — Мыекъуапэ щыпсэухэрэм, бизнес щызиIэхэм, ежь-ежьырэу IофшIэн къызфэзгъотыжьыгъэу дэсхэм пшъэры­лъэу тиIэхэр, IэпыIэгъоу яттын тлъэкIыщтыр дэгъоу ашIэ хъугъэ, ау ащ пэIудзыгъэ псэупIэхэм икъу фэдизэу тикъэбар джыри алъыIэсыгъэп. ЦIыфхэм цыхьэ къызэрэтфашIырэр, тиIэпыIэгъу къызэрашъхьапэрэр къэлъэ­гъуагъ. Арышъ, тишIуагъэ зэкIыхэрэм япчъагъэ нахьыбэ хъуным тыпылъын фае. Ары республикэм ипащэхэм пшъэ­рылъ шъхьаIэу къытфагъэуцу­рэри.

ХЪУТ Нэфсэт.